Polskie Forum Językowe

Językoznawstwo => Nauka natlangów => Wątek zaczęty przez: マシオ w 15 mar 2018, 22:53:16

Tytuł: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 15 mar 2018, 22:53:16
Заняткі 0

Witam, chciałbym tutaj rozpocząć kurs języka litewskiego, zacznijmy więc od podstawowych informacji. :) Kurs ów będzie dotyczył jedynie taraszkiewicy, z racji, że narkomówka to gwałt na języku stworzony przez Sowietów.

Język litewski (Літоўская мова) jest to język wschodniosłowiański występujący na Białorusi jak i wszystkich krajach sąsiednich, który obecnie znany jest głównie pod nazwą języka białoruskiego (Беларуская мова). Na przestrzeni wieków nazywany był także językiem krywickim (Крывіцкая/Крыўская мова), wielkolitewskim (Вялікалітоўская мова) czy prostym (Простая мова/Па-просту). Zapisywany on był w cyrylicy, łacince oraz alfabecie arabskim. Obecnie dominującym alfabetem jest cyrylica. Historycznie obejmował zasięg od Białegostoku tuż pod Kaługę. Jego charakterystycznie cechy to akanie, jakanie, ciekanie, dziekanie, u krótkie czy samogłoski wzdłużone.

(https://cdn.discordapp.com/attachments/396731334195675136/423895264638664724/mapka_mniejsza.png)
Historyczny zasięg języka litewskiego (kolor różowy). (tu w większym rozmiarze) (https://cdn.discordapp.com/attachments/396731334195675136/423892992970063884/viii.jpg)

(http://4.bp.blogspot.com/-dTh4ZeeSEPw/U5IP0kMft_I/AAAAAAAALCA/32Ce_JSbFmY/s1600/%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96+%D0%B0%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%822.jpg)
Litewska cyrylica. (powinno być зьяўляецца czy może nawet i ёсьць ale nie znalazłem tak dobrego zdjęcia alfabetu w taraszkiewicy.)

Альфабэт

Cyrylica - Łacinka - Uwagi co do odczytu
Аа - Aa
Бб - Bb
Вв - Ww
Гг - Hh - Hh dźwięczne [ɣ], wymawiane jak w Bohdan czy w niechby (także Gg w kilku wyjątkach jak гузік [pol. guzik] czy ганак [pol. ganek], jednak w praktyce i tak większość czyta je przez Hh).
Ґґ - Gg - Nieużywane przez większość, jest to litera wariantowa, nieobowiązkowa.
Дд - Dd
Дздз - Dzdz - Dźdź przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і.
Дждж - Dżdż - Zawsze twarde.
Ее - Jeje - Ee po Лл.
Ёё - Jojo - Oo po Лл.
Жж - Żż - Zawsze twarde.
Зз - Zz - Źź przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і.
Іі - Ii - Na początku niektórych wyrazów czytane jako ji np. іскра (pol. iskra)
Йй - Jj
Кк - Kk
Лл - Łł - Łł kresowe [ɫ], Ll przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і.
Мм - Mm
Нн - Nn - Ńń przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і.
Оо - Oo
Пп - Pp
Рр - Rr - Zawsze twarde.
Сс - Ss - Śś przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і.
Тт - Tt - Zawsze twarde fonetycznie (etymologicznie przechodzi w ць)
Уу - Uu
Ўў -  Ŭŭ - U krótkie, wymawiane jak u w auto [w], występuje tylko po samogłosce.
Фф - Ff
Хх - Chch
Цц - Cc - Ćć przed miękkim znakiem, jotowanymi lub і. Etymologiczne Ц zawsze twarde.
Чч - Czcz - Zawsze twarde.
Шш - Szsz - Zawsze twarde.
Ыы - Yy
ь - Miakki znak - Zmiękcza to co jest przed nim.
Ээ - Ee
Яя - Jaja - Aa po Лл.
Юю - Juju - Uu po Лл.
' - apostraf - funkcja rozdzielająca.

Гаворкі

1) Nieoficjalna:
- Здароў! Якое тваё імя?
- Прывітаньне! Маё імя Надзея, а тваё?
- Маё імя Мацьвей, ці ты гэтаксама вучышся на гэтым факультэце?
- Так, таксама. Ты ведаеш калі прыйдзе наш выкладнік?
- Не, я толькі што прыйшоў.
- Ах, прабачце, што я не застанавілася.
- Нічога не сталося.
- Cześć! Jak masz na imię?
- Hej! Mam na imię Nadzieja, a ty?
- Mam na imię Mateusz, czy ty też uczysz się na tym fakultecie?
- Tak, również. Wiesz kiedy przyjdzie nasz wykładowca?
- Nie, dopiero co przyszedłem.
- Ah, wybacz, że się nie zastanowiłam.
- Nic się nie stało.
2) Oficjalna:
- Добры дзень! Прафэсар Бартноўскі?
- Добры дзень! Так, гэта я. У чым я магу Вам дапамагчы?
- Я чула што Вы можаце мне дапамогуць у дактаранцкай працы, ці гэта праўда?
- Так, я магу Вам дапамагчы, прашу пайсьці за мною.
- Dzień dobry! Profesor Bortnowski?
- Dzień dobry! Tak, to ja. W czym mogę pani pomóc?
- Słyszałam, że pan może mi pomóc w pracy doktoranckiej, czy to prawda?
- Tak, mogę pani pomóc, proszę pójść za mną.

Граматыка

Odmiana zaimka Я (Ja):
(https://cdn.discordapp.com/attachments/397185596553953281/424351512836177923/unknown.png)

Póki co będę wykorzystywać słownik Walerii Żdanowicz co do leksyki (http://kamunikat.org/k_slouniki.html?pubid=2494), jak i Książkę Bronisława Taraszkiewicza do gramatyki (http://knihi.com/Branislau_Taraskievic/Bielaruskaja_hramatyka_dla_skol.html#1), potem ewentualnie poszerzę o notatki ze studiów.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w 15 mar 2018, 23:04:15
O!
Ładnie, ciekawie się zapowiada. Może na zaniknięcie tego ы w ываць będę patrzył przez palce. A jedyne, czego mi tu braknie, to pokazanie różnicy między taraszkiewiczą a narkomanówką.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Caraig w 15 mar 2018, 23:05:43
No właśnie, też bym chciał zobaczyć czym się różni to taraszkiewica od pisma narkomanów.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w 15 mar 2018, 23:26:11
Zapowiada się bardzo ciekawie.

Jaka jest różnica pomiędzy лекцыя a урок? Nie możecie się zdecydować czy chcecie polonizm czy rusycyzm? xD

Co do narkamauki to tu (https://be-tarask.m.wikipedia.org/wiki/Беларускі_афіцыйны_правапіс) jest chyba dobrze opisane. W ogóle z tego co widzę, nazywanie tego reformą ortografii to niedopowiedzenie, toż to kompletna rusyfikacja języka jest!

Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 15 mar 2018, 23:31:18
Лекцыя jest generalnie rzadko używana z tego co mi się wydaje ale w oficjalnej gramatyce Taraszkiewicza z 1929 właśnie to słowo jest stosowane no i w narkomówce nie występuje dlatego dałem oba. Co do narkomówki, w przyszłości postaram się wypisać po polsku różnice. A różnica to pochodzenie i rodzaj, jest coś takiego jak synonim. xd Лекцыя to oczywiście polonizm.
Edit:Dobra internet wyświetla bardzo dużo tych lekcyj ale urok i tak chyba popularniejsze. xd
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Pluur w 16 mar 2018, 00:34:04
Bardzo się cieszę, że zacząłeś ten kurs, mam ino nadzieję, że nie skończy się jak z innymi, które dość szybko się kończą.

Cytat: マシオ
Język litewski (Літоўская мова) jest to język wschodniosłowiański występujący na Białorusi jak i wszystkich krajach sąsiednich, który obecnie znany jest głównie pod nazwą języka białoruskiego (Беларуская мова). Na przestrzeni wieków nazywany był także językiem krywickim (Крывіцкая мова), wielkolitewskim (Вялікалітоўская мова) czy prostym (Простая мова/Па просту).
Zapomniałeś o tutejszym.

Cytat: マシオ
Co do narkomówki, w przyszłości postaram się wypisać po polsku różnice.
Przyłączam się do wcześniejszej formy - chętnie poczytam coś w łacince o tej reformie (ehh nie byłby to dla nich najlepszy, kompromisowy wariant?).
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 16 mar 2018, 02:01:56
Tutejsi to nazwa społeczności, nie języka. Mówili па-просту. A co do kursu to nie zamierzam go porzucać ale do wakacji lekcje będą dość rzadko z uwagi na ograniczone zasoby czasu.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 16 mar 2018, 21:44:56
Заняткі 1

Націск

Akcent w języku litewskim jest ruchomy i swobodny. Oznacza to, że może się on różnić w zależności od wyrazu bądź jego odmiany. Każde nieakcentowane O i Jo przechodzi w A i Ja, podobnie jak w języku rosyjskim, jednak w odróżnieniu od niego, przejście to jest zapisywane. W praktyce oznacza to, że każde Оо і Ёё jest zawsze pod akcentem i nie ma potrzeby go zaznaczać. Zaznaczenie złego akcentu może spowodować zmianę znaczenia np. мука - mąka, ale мука - męka, плачу - płacę, ale плачу - płaczę.

Граматычныя словы

Склад - Sylaba
Сказ - Zdanie
Літара - Litera
Адзіночны лік - Liczba pojedyńcza
Множны лік - Liczba mnoga
Парны лік - Liczba podwójna
Асабовы займеньнік - zaimek osobowy
Мужчынскі род - rodzaj męski
Жаночы род - rodzaj żeński
Ніякі род - rodzaj nijaki

Прыдатныя звароты

Ці можаш паўтарыць? - Czy możesz powtórzyć?
Паўтарыце, калі ласка. - Powtórzy pan/pani, jeśli można? Proszę, niech pan/pani powtórzy.
Як будзе на літоўскай мове ...? - Jak będzie ... w języku litewskim?
Што значыць ... на літоўскай мове? - Co znaczy ... w języku litewskim?
Прабачце, я не разумею. - Wybaczcie/Wybaczy pan/pani/przepraszam, ja nie rozumiem.
Прабачце, я не пасьпяваю - Wybaczcie/etc., ja nie nadążam.
Як цябе/Вас завуць/клічуць? - Jak się nazywasz? Jak pan/pani się nazywa?
Мяне завуць/клічуць ... - Nazywam się ...
Колькі табе/Вам гадоў? - Ile masz lat? Ile ma pan/pani lat?
Мяне ... год/гады/гадоў. (год - 1, гады - 2,3,4, гадоў - 5+) - Mam ... lat.
Дзякую. - Dziękuję
Я вучуся літоўскай мове. - Uczę się języka litewskiego.
Я вывучаю літоўскую мову. - Uczę się języka litewskiego.
Добры дзень! - Dzień dobry! (południe)
Добрай раніцы! - Dzień dobry! (rano)
Добры вечар! - Dobry wieczór!
Дабранач! - Dobranoc!
Да пабачэньня! - Do widzenia!
Бывай! - Bywaj!
Прывітаньне!* - Hej!
Здароў!* - Cześć!
Вітаю!* - Witam!
*wszystko to tłumaczenie przypadkowe, niedosłowne, no może poza witam, każde z wyżej wymienionych to po prostu nieformalne powitanie.

Прыметнік

Przymiotnik kończy się w zależności od rodzaju jak i liczby mnogiej, więc podobnie jak w polskim.
R. męski l. poj. kończy się na -і/-ы np. вялікі (pol. wielki), сумны (pol. smutny), сіні (pol. niebieski), стары (pol. stary)
R. żeński l. poj. kończy się na -ая/-яя jeśli męski kończy się na -і chyba, że przed nim było к, г lub х, wtedy kończy się na -ая np. вялікая, сумная, сіняя, старая.
R. nijaki l. poj. kończy się na  -ае/-яе jeśli męski kończy się na -і chyba, że przed nim było к, г lub х, wtedy kończy się na -ае. Jeśli akcent pada na ostatnią literę kończy się na -ое np. вялікае, сумнае, сіняе, старое.
L. mnoga kończy się na -ыя/-ія np. вялікія, сумныя, сінія, старыя.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Pluur w 16 mar 2018, 21:51:38
Tutejsi to nazwa społeczności, nie języka. Mówili па просту. A co do kursu to nie zamierzam go porzucać ale do wakacji lekcje będą dość rzadko z uwagi na ograniczone zasoby czasu.
A to chyba, że! :D
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 26 kwi 2018, 20:33:51
Dowiedziałem się dziś, że лекцыя oznacza generalnie wykład i choć zdarza się w znaczeniu lekcji jest to jednak dość rzadkie, zaś polska lekcja to zwykle урок czy też заняткі. Zmieniam więc tytuł na bardziej jednoznaczne заняткі (dosłownie - zajęcia) za radą profesorki będącą ekspertem od tej mowy. Kolejna lekcja zaś pojawi się podczas wolnego tygodnia majowego.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Борівой w 26 kwi 2018, 20:43:19
Urok <3
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w 26 kwi 2018, 21:43:49
Dowiedziałem się dziś, że лекцыя oznacza generalnie wykład i choć zdarza się w znaczeniu lekcji jest to jednak dość rzadkie, zaś polska lekcja to zwykle урок czy też заняткі. Zmieniam więc tytuł na bardziej jednoznaczne заняткі (dosłownie - zajęcia) za radą profesorki będącą ekspertem od tej mowy. Kolejna lekcja zaś pojawi się podczas wolnego tygodnia majowego.

Лекція w znaczeniu "wykład" to i w rosyjskim istnieje, więc wydaje mi się, ze takie zawężenie znaczenia może być wpływem rosyjskim.

Nie kwestjonuję autorytetu twojej profesorki, ale być może ma jakieś "narkomauskie" nawyki.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 26 kwi 2018, 21:45:58
Nigdzie nie napisałem, że Лекцыя nie oznacza polskiej lekcji nigdy, jeno, że jest to raczej rzadkie, więc dla lepszego zrozumienia wybrałem заняткі by nie było nieporozumień jak dojdzie do rozmowy na Białorusi. Choćby Taraszkiewicz pokazuje, że polskie znaczenie też u niej bywa. Nawet jeśli to rusycyzm to najważniejszym jest nauczyć się języka, a nie cofać każdy wpływ rosyjski. Jeśli ten rusycyzm zaszedł naturalnie i nie jest wpływem narkamauki, a istniał już w taraszkiewicy nie widzę w nim nic złego. Nie popadajmy w skrajny puryzm, taraszkiewica jest wystarczająco litewska. Wpływy obcych języków są czymś naturalnym. Przy czym jeśli coś jest rusycyzmem to урок. Заняткі są jak najbardziej litewskie. ;)
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w 26 kwi 2018, 22:31:59
To zależy co pojmować jako "naturalne" - to, że język zanika też jest w pewien sposób naturalne. Ta rusyfikacja odbywała się stopniowo - nie wbito jej ludziom młotkiem do głów w tydzień. Ale tak myśląc, to można zaakceptować wszystko i nie robić nic.

A chyba chodzi o to, żeby ten ruski tynk zdrapywać...
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 26 kwi 2018, 22:35:34
Ale Заняткі to nie jest rusycyzm i nigdzie nie przeczę, że Лекцыя ma dwa znaczenia. Jak kiedyś zrobię temat leksykalny o szkole/nauce to w tłumaczeniu wpiszę zarówno wykład jak i lekcja. Nie przesadzajmy też w drugą stronę bo wyjdzie nam drugi bałtolitewski po "reformie". A owa profesorka używa taraszkiewicy prywatnie i jak tylko może, więc jednak bym jej wierzył.
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 3 maj 2018, 15:03:05
Заняткі 2

Знадворныя пачуцьцi

Знадворныя пачуцьцi - Zmysły zewnętrzne
Зрок - Wzrok
Слух/слых - Słuch
Нюх - Węch
Смак - Smak
Дотык - Dotyk
Пачуцьцё - Uczucie/zmysł
Бачыць - Widzieć
Глядзець  - Patrzeć
Чуць - Słyszeć
Слухаць - Słuchać
Нюхаць - Wąchać
Смакаваць - Smakować
Есьці - Jeść
Піць - Pić
Датыкаць - Dotykać
Адчуваць - Czuć

Кабзар

Przeczytaj poprawnie wiersz:

Ой вецер шумiць, ой вецер гудзе, а цераз поле чалавек iдзе! Ой полем iдзе i штось ён нясе, i хлопец яго за руку вядзе. Ой праз поле хлопец старца за руку вядзе! Якi гэта старац з хлопцам iдзе? То кабзар iдзе i кобзу нясе, а хлопец за руку к вёсцы вядзе. У вёску прыйшоў, на прызбу сеў i цiха людзём сьпяванку запеў. Укруг людзi стаяць, на старца глядзяць, бо да душы бедным людзям запеў. Галавою добрым людзём кiўне, грудку старую шырока надзьме, у струны утне, слова дабярэ i песьню старую сьвету пяе.
(К. Каганец)

Tłumaczenie:
Oj wiatr szumi, oj wiatr gani, a poprzez pole człowiek idzie! Oj polem idzie i coś on niesie, i chłopiec jego za rękę wiedzie. Oj przez pole chłopiec starca za rękę wiedzie! Jaki to starzec z chłopcem idzie? To kobzarz idzie i kobzę niesie, a chłopiec za rękę ku wiosce wiedzie. Do wioski przyszedł, na przyzbę siadł i cicho ludziom zaśpiewał piosenkę. Wokół ludzie stoją, na starca patrzą, bo do duszy zaśpiewał biednym ludziom. Głową dobrym ludziom kiwnie, pierś starą szeroko nadmie, w struny uderzy, słowa dobierze i pieśń starą światu śpiewa.
(K. Kahaniec)

Яканьне

Jakanie jest to przejście każdego nieakcentowanego Е i Ё w Я jeśli kolejna (a więc pierwsza po naszym Е lub Ё) sylaba jest akcentowana np. зелень — зялёны, дзень — дзянёк. W wyrazach pochodzenia obcego jakanie zazwyczaj nie występuje np. зэфір, сэрвіз.

Аканьне

Akanie jest to przejście każdego nieakcentowanego О i Э w А np. войска — вайсковец, рэчка — рачны. W wyrazach obcego pochodzenia akanie zazwyczaj nie występuje np. дэкрэт, рэсурсы (zasoby).
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 12 cze 2018, 15:39:34
Заняткі 3

Практыкаваньне 1

А. 1. Якое слова абазначае прадмет у такiм сказе: вострая каса зламалася? (Jakie słowo oznacza przedmiot w takim zdaniu: ostra kosa złamała się?)

2. Што тут сказана аб касе(Co tu zostało powiedziane o kosie?)

3. Назавi колькi прадметаў, што знаходзяцца ў хаце, на вулiцы, у полi. (Nazwij ile przedmiotów znajduje się w chacie, na ulicy, na polu. (patrz na listę niżej))

4. Што маюць супольнага вось такiя прадметы: (Co mają wspólnego takie przedmioty:)
а) малако, сьнег, цукар (mleko, śnieg, cukier)
б) вугальле, чарніла, сажа (kupa węgla, atrament, sadza)
в) клубок, яблык, яйко (kłębek, jabłko, jajko)
г) алей, вада, квас (olej, woda, kwas chlebowy)
д) сонца, месяц, лямпа (słońce, księżyc, lampa)
е) камень, мур, косьць (kamień, mur, kość)
ж) нож, каса, брытва (nóż, kosa, brzytwa)
з) шпілька, шыла, штык (szpilka, szydło, bagnet)
і) сьнег, лёд (śnieg, lód)
к) агонь, сонца (ogień, słońce)
л) цукар, мёд (cukier, miód)
м) пук, сена (pęk, siano)

Адказ (odpowiedź):
3. у хаце - дваццаць чатыры (24), на вуліцы - восем (8), у полі - дзевяць (9)
4. а) колер (беласьць), б) колер (чорнасьць), в) форма - kształt (кругласьць - okrągłość), г) вадкасьць - ciecz, д) сьветласьць - jasność, е) цьвёрдасьць - twardość, ж) вострасьць - ostrość, з) тонкасьць - cienkość, і) халоднасьць - zimność, к) гарачасьць - gorącość, л) салодкасьць - słodkość, м) мяккасьць - miękkość

5. Што супольнага маюць чалавек, жывёлiна й расьцiна (расьліна)? Цi яны кормяцца, растуць, памiраюць разам? (Co wspólnego mają człowiek, zwierzę i roślina? Czy oni żywią się, rosną, umierają razem?)

а) Асаблiвасьцi прадметаў. Усё, што можам заўважыць у прадметах i што можам аб iх сказаць, гэта - асаблiвасьцi прадметаў, напрыклад: востры, белы, чорны, круглы; сядзiць, ляцiць, сьвецiць, грэе, колецца i г.д. (Cechy przedmiotów. Wszystko, co możemy zauważyć w przedmiotach i o nich powiedzieć, to cechy przedmiotów, na przykład: ostry, biały, czarny, okrągły; siedzi, leci, świeci, grzeje, kłuje itp.)

б) Ажыўленыя i неажыўленыя прадметы. Да ажыўленых прадметаў залiчаем людзей, жывёлiну i расьцiну; да неажыўленых - рэчы i з'явiшчы. Чалавек, дзяўчына, конь, курапатка; дуб, васiлек (валошка), грыб - гэта прадметы ажыўленыя. Рэчы, як стол, кнiжка; з’явiшчы, як дождж, бура, маланка - прадметы неажыўленыя. (Ożywione i nieożywione przedmioty. Do ożywionych przedmiotów zaliczamy ludzi, zwierzęta i roślinność; do nieożywionych - rzeczy i zjawiska. Człowiek, dziewczyna, koń, kuropatwa; dąb, chaber, grzyb - są to przedmioty ożywione. Rzeczy, jak stół, książka; zjawiska, jak deszcz, burza, błyskawica - przedmioty nieożywione)

Б. 1. Перапiсаўшы, падчыркнi (падкрэсьлі) словы, што азначаюць асаблiвасьцi прадметаў: (Przepisawszy, podkreśl słowa, jakie oznaczają cechy przedmiotów:)

Дажджавая вада нясмачная. Сёлета год ураджайны. Маленькi Сьцёпка чытае цiкавую кнiжку. Моцна сьпiць шырокая рака. Ужо i халодная восень прышла. Золата i ў попеле вiдаць. Абмiраюць на зiму i вужакi, i жабы, i яшчаркi. Дудар дудару дарма грае. Адзiн хлеб прыедлiў. (Deszczowa woda jest niesmaczna. Corocznie rok jest urodzajny. Maleńki Szczepanik czyta ciekawą książkę. Mocno śpi szeroka rzeka. Już i zimna jesień przyszła. Złoto i w popiele widać. Obumierają na zimę i węże, i żaby, i jaszczurki. Dudarz dudarzowi za darmo gra. Jednemu i chleb się przeje.)

2. Перапiсаўшы, падчыркнi прадметы ажыўленыя простай рыскай (____), неажыўленыя пакручастай (,,,,,,,,,). (Przepisawszy, podkreśli przedmioty ożywione prostą kreską, nieożywione krętą)

НА ПРАДВЕСЬНЕ. (NA PRZEDWIOŚNIE)

Рушыўся сьнег. Зашумела вада. Раскавалiся рэкi ад лёду. Лынула вон зiмавая вада. Сонца прыносiць цяпло i пагоду. Шумныя песьнi iграюць лясы. Зморана трушанкай у хлявох адзываецца рыкам скацiнка. Конiкi ў стайнях iржаць пры жлабох. Бацян праляцеў над адрынкай. Будзiцца посьле (у літаратурнай мове - пасьля - тут па-лагойску) зiмовага сну па хацiнках люд працавiты; скоранька цягне саху, барану, глядзiць - шыны на колах цi зьбiты. (Ruszył się śnieg. Zaszumiała woda. Uwolniły się rzeki od lodu. Oto popłynęła zimowa woda. Słońce przynosi ciepło i piękną pogodę. Lasy grają szumne pieśni. Zmorzona sianem w chlewach odzywa się rykiem krówka. Koniki w stajniach rżą przy żłobach. Bocian przeleciał nad ordynką. Budzi się po śnie zimowym w chateczkach lud pracowity. Szybciutko ciągnie sochę, strug, patrzy - czy szyny na kołach nie są zbite.)
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 14 cze 2018, 05:41:19
Заняткі 4

Слоўнічак выпадковых слоў

Чытаць? Гэта так проста! - Czytać? To takie proste!

дай - daj
даў - dał
дала - dała
кій - kij
ехаць - jechać
ясны - jasny
люты - luty
конь - koń
косьць - kość
госьць - gość
сьнег - śnieg
сьмех - śmiech
сьцежка - ścieżka
тлушч - tłuszcz

мёд - miód
боль - ból
соль - sól
гняздо - gniazdo
чорны - czarny
шкада - szkoda

зьесьці - zjeść
зьеў - zjadł
зьела - zjadła
зьезд - zjazd
мець - mieć
меў - miał
мела - miała

ляжаць - leżeć
ляпіць - lepić
выяжджаць - wyjeżdzać
дзяўчына - dziewczyna

піць - pić
п'ю - piję
біць - bić
б'ю - biję
гусь - gęś
шчасьце - szczęście
цяжар - ciężar
густы - gęsty
часты - częsty
цяля - cielę
дуб - dąb
дубы - dęby
зуб - ząb
зубы - zęby

серада - środa
золата - złoto
балота - błoto
варона - wrona
сарока - sroka
бяроза - brzoza

тры - trzy
верыць - wierzyć
мерыць - mierzyć
прыбегчы - przybiec
прылегчы - przylec
прытуліцца - przytulić się
пераканацца - przekonać się
прытрымаць - przytrzymać
разумець - rozumieć

Скорагаворка

скора + гаварыць = скорагаворка
скручваць - skręcać
язык - język (w buzi)
skręcać  + język = skrętacz języka
скорагаворка =  skrętacz języka
скорагаворка = хуткапрамаўлянка = хуткамоўка
хутка/скора - szybko

mów szybciej! гавары скарэй!

Ішла скорагаворка са скорагаварчанятамі

Язык а мова

мова - język (narzędzie do komunikacji)
слова - słowo
язык - język (w buzi)
маўленьне - mowa

мова/mowa/język/язык/ozór czy jęzor
літоўская (беларуская) мова/mowa polska/język polski/-/-
родная мова/mowa ojczysta/język ojczysty/-/-
замежная мова/obca mowa/język obcy/-/-
мову адняло/odjęło mowę/odjęło język/язык адняло/-
умець гаварыць і пісаць на мове/znać język w mowie i piśmie/znać język w mowie i piśmie/-/-
прамова ў сойме/mowa sejmowa/-/-/-
- Ты здаў іспыт?/ - Zdałeś egzamin?/-/-/-
- Безумоўна!/ - Mowa!/-/-/-
-/-/latać z wywieszonym językiem/лётаць з высалапленым языком/latać z wywieszonym ozorem

(https://i.imgur.com/49ncvCp.png) (źródło) (http://kamunikat.org/k_slouniki.html?pubid=2494)

języki ognia - языкі полымя
język w bucie - язычок у боце
język spustowy - спускавы кручок
językoznawca - мовазнаўца
lingwista - лінгвіст
poliglota - паліглёт
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w 14 cze 2018, 10:46:05
(https://i.imgur.com/49ncvCp.png) (źródło) (http://kamunikat.org/k_slouniki.html?pubid=2494)

To jakieś dank meme? xDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD
Tytuł: Odp: Курс літоўскай мовы ў японскіх значкаў.
Wiadomość wysłana przez: マシオ w 14 cze 2018, 15:51:49
Jaja se robisz? To ze słownika dla dzieci.