Autor Wątek: Nowa łacinka dla rosyjskiego  (Przeczytany 536 razy)

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Nowa łacinka dla rosyjskiego
« dnia: 27 cze 2018, 19:20:23 »
Zainspirowany tym artykułem na Wikipedji postanowiłem przedstawić swoją wizję alfabetu łacińskiego dla języka rosyjskiego. Nie uważam go za coś, co miało by zastąpić obecną cyrylicę, ale raczej pomocniczą transkrypcję.

Samogłoski:
а - a
е - je (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), e (w pozostałych przypadkach)
ё - jo (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), ô (w pozostałych przypadkach)
и - ji (po znakach), i (w pozostałych przypadkach)
о - o
ы - y
э - e (na początku słowa i po samogłoskach), è (w pozostałych przypadkach)
ю - ju (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), û (w pozostałych przypadkach)
я - ja (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), â (w pozostałych przypadkach)

Jak widać, jotowańce zapisuje się na dwa sposoby w zależności od wymowy. Е jest zapisywane bez diakrytyku, ponieważ wersja niezmiękczająca występuje dużo rzadziej,dlatego ona otrzymuje diakrytyk.

Znaki:
ъ - opuszcza się
ь - j (w wygłosie i przed spółgłoską), gdzie indziej - opuszcza się

Spółgłoski:
б - b
в - v
г - g
д - d
ж - ž
з - z
й - j
к - k
л - l
м - m
н - n
п - p
р - r
с - s
т - t
ф - f
х - x
ц - c
ч - č
ш - š
щ - šč

No a teraz przydał by się jakiś tekst, żeby zobaczyć jak to wygląda w akcji :p
Spoiler for Hiden:
Rossija - svâščennaja naša deržava,
Rossija - lûbimaja naša strana.
Mogučaja volâ, velikaja slava -
Tvojo dostojanje na vse vremena.

Slavjsâ, Otečestvo naše svobodnoje,
Bratskix narodov sojuz vekovoj,
Predkami dannaja - mudrostj narodnaja.
Slavjsâ strana! My gordimsâ toboj!

Ot južnych morej do polârnogo kraja
Raskinulisj naši lesa i polâ.
Odna ty na svete! Odna ty takaja -
Xranimaja Bogom rodnaja zemlâ!

Širokij prostor dlâ mečty i dlâ žizni
Grâduščije nam otkryvajut goda.
Nam silu dajot naša vernostj Otčizne
Tak bylo, tak jestj i tak budet vsegda!
I jak? :p
« Ostatnia zmiana: 27 cze 2018, 19:47:56 wysłana przez Kazimierz »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 861
  • Wiadomości: 4916
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #1 dnia: 27 cze 2018, 19:42:00 »
Brzydka. Ale to estetycznie tylko.
A tak, to dwa problemy:
1) Zapis przez /ji/ jest bardzo dziwny, sama zbitka jest strasznie rzadka w rosyjskim, i nie wiem jaki jest tego sens.
2) Opuszczenie miękkiego i twardego znaku przed samogłoskami sprawi wiele problemów - niektóre słowa przestaną się różnić graficznoe, choć fonetycznie wciąż będą.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #2 dnia: 27 cze 2018, 19:47:33 »
Z tym /ji/ to pomyłka. Z rozpędu napisałem, powinno być tylko po znakach  :P

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1608
  • Wiadomości: 3587
  • Country: ck
  • Wiecznie obserwowany
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #3 dnia: 27 cze 2018, 19:48:17 »
Dałbym ë zamiast ô.

Po pierwsze, bo alternuje z "e", a po drugie - "jo" w rosyjskim ma trochę "specjalny" status, inny od reszty jotowańców (jest zawsze akcentowane, unika się go w zapożyczeniach jak ognia, niechętnie jest zapisywane) i o wiele większy sens ma mojem zdaniem zapisywanie go djakrytykiem pochodzącym od "e" niż od "o".
Cieszę się, że ostatnimi czasy wiele dram na forze i dyskordzie odbywa się bez mojego udziału.

Oznacza to, że 10 lat psucia społeczności i jątrzenia nie poszło w las :) Dziękuję!

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #4 dnia: 27 cze 2018, 19:50:44 »
Dobra, uwzględnię wasze uwagi. Spodziewajcie się wersji 2.0 w najbliższym czasie.

Offline Toyatl

  • Pomożesze: 130
  • Wiadomości: 313
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #5 dnia: 27 cze 2018, 22:57:42 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #6 dnia: 30 cze 2018, 21:33:26 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.
Można. Ale nie w mojej łacince :p Jednym z głównych założeń tej transkrypcji miało być właśnie niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma i oznaczanie miękkości na samogłosce.

Dałbym ë zamiast ô.

Po pierwsze, bo alternuje z "e", a po drugie - "jo" w rosyjskim ma trochę "specjalny" status, inny od reszty jotowańców (jest zawsze akcentowane, unika się go w zapożyczeniach jak ognia, niechętnie jest zapisywane) i o wiele większy sens ma mojem zdaniem zapisywanie go djakrytykiem pochodzącym od "e" niż od "o".
Masz rację. Dlatego od dzisiaj ô zostaje zastąpione przez ë, a jo (ё) na początku słowa, po samogłoskach i po znakach przez . Wiem, że to wygląda okropnie ale widać, że to przegłoszone je. Pozatem jest odróżnione od sekwencji йо używanej w zapożyczeniach, którą transkrybuje się jako jo.

Brzydka. Ale to estetycznie tylko.
A tak, to dwa problemy:
[...]
2) Opuszczenie miękkiego i twardego znaku przed samogłoskami sprawi wiele problemów - niektóre słowa przestaną się różnić graficznoe, choć fonetycznie wciąż będą.
No cóż, trudno zadowolić wszystkich :p
A co do miękkiego i twardego znaku, to prawda, dlatego od tej pory znaku twardego nie opuszcza się, tylko zastępuje apostrofem oznaczającym brak palatalizacji.
Np. въезд - v'jezd (ale семья - semja).

Offline Toyatl

  • Pomożesze: 130
  • Wiadomości: 313
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #7 dnia: 30 cze 2018, 22:52:23 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.
Można. Ale nie w mojej łacince :p Jednym z głównych założeń tej transkrypcji miało być właśnie niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma i oznaczanie miękkości na samogłosce.

Slavjsâ, Raskinulisj, vernostj, jestj

No to niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma nie za bardzo ci wyszło.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #8 dnia: 1 lip 2018, 10:45:46 »
Slavjsâ, Raskinulisj, vernostj, jestj

No to niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma nie za bardzo ci wyszło.
Ech, trochę źle się wyraziłem. Ale nawet jeśli na między spółgłoskami było by /j/, to nie sądzę żeby było odróżniane od zmiękczenia. Więc chyba bez różnicy czy tam jest jota czy tylko palatalizacja :p

Offline Toyatl

  • Pomożesze: 130
  • Wiadomości: 313
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #9 dnia: 1 lip 2018, 13:36:19 »
To jest właśnie słabość tej ortografii. Najpierw zdefiniowałeś jotę jako zwykłą spółgłoskę, co najwyżej jak inne palatalne (np. č) zmiękczającą "przy okazji" poprzedzającą spółgłoskę, a potem używasz jej jako czystego znaku miękkości w wygłosie i przed spółgłoską. To dlaczego nie przed samogłoską? Trzeba było wymyślić jakiś inną symbol na ь, żeby to logikę miało.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #10 dnia: 1 lip 2018, 16:26:06 »
Coś się tak czepił tej joty? Dlaczego nie przed samogłoską? Bo wszyscy tak robią, a ja chciałem mieć jednoliterowe odpowiedniki jotowańców, tam gdzie oznaczają tylko zmiękczenie poprzedniej spółgłoski i samogłoskę. Prawda, czasami j oznacza /j/, a czasami /ʲ/, ale zawsze wiadomo które, bo /j/ nie występuje w wygłosie po spółgłosce i pomiędzy spółgłoskami. Poprostu żeby ludzie nie czytali joty tam gdzie jej nie ma.
« Ostatnia zmiana: 1 lip 2018, 16:27:51 wysłana przez Kazimierz »

Offline Toyatl

  • Pomożesze: 130
  • Wiadomości: 313
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #11 dnia: 2 lip 2018, 13:49:29 »
Cytuj
Coś się tak czepił tej joty?
A bo mi się nie podoba, w jaki sposób jej użyłeś i podałem powody. Ale to twoje dzieło i ok.
____________________________________________________________

Ja sobie pozwolę użyć tego wątku, żeby przedstawić własną łacinkę na wzór turecki (mam jeszcze łacinkę na wzór skandynawski, ale wymaga jeszcze dopracowania).

А - A a
Б - B b
В - V v
Г - G g, Ğ ğ (w słowie Бог - Boğ)
Д - D d
Е - E e, Ye ye (na początku i po samogłosce)
Ё - Ö ö, Yo yo (na początku i po samogłosce), O o (po ç, j i ş)
Ж - J j
З - Z z
И - İ i, Yi yi (po samogłosce)
Й - Y y
К - K k
Л - L l
М - M m
Н - N n
О - O o
П - P p
Р - R r
С - S s
Т - T t
У - U u
Ф - F f
Х - X x
Ц - C c
Ч - Ç ç
Ш - Ş ş
Щ - Şç şç
Ъ -  /brak odpowiednika/
Ы - I ı
Ь - '
Ѣ - Ə ə
Э - Ê ê, E e (na początku i po samogłosce)
Ю - Ü ü, Yu yu (na początku i po samogłosce)
Я - Ä ä, Ya ya (na początku i po samogłosce)

Tekst oryginalny:
Spoiler for Hiden:
Широка страна моя родная

Шиpока стpана моя pодная,
Много в ней лесов полей и pек.
Я дpугой такой стpаны не знаю,
Где так вольно дышит человек.

От Москвы до самых до окpаин,
С южных гоp до севеpных моpей,
Человек пpоходит как хозяин
Hеобъятной Pодины своей.

Всюду жизнь пpивольно и шиpоко,
Точно Волга полная, течёт.
Молодым везде у нас доpога,
Стаpикам везде у нас почёт.

(...)

За столом никто у нас не лишний,
По заслугам каждый награждён,
Золотыми буквами мы пишем
Всенародный Сталинский закон.

Этих слов величие и славу
Никакие годы не сотрут:
Человек всегда имеет право
На ученье, отдых и на труд.

(...)

Hад стpаной весенний ветеp веет,
С каждым днём всё pадостнее жить,
И никто на свете не умеет
Лучше нас смеяться и любить.

Hо суpово бpови мы насупим
Если вpаг захочет нас сломать,
Как невесту, Pодину мы любим,
Беpежем, как ласковую мать.

(...)

Transkrypcja:
Spoiler for Hiden:
Şiroka strana moya rodnaya,
Mnogo v ney ləsov poley i rək.
Ya drugoy takoy stranı ne znayu,
Gdə tak vol'no dışit çelovək.

Ot Moskvı do samıx do okrayin,
S yujnıx gor do severnıx morey,
Çelovək proxodit kak xozäyin
Neobyatnoy Rodinı svoyey.

Vsüdı jizn' privol'no i şiroko,
Toçno Volga polnaya, teçot.
Molodım vezde u nas doroga,
Starikam vezde u nas poçot.

(...)

Za stolom nikto u nas ne lişniy,
Po zaslugam kajdıy nagrajdön,
Zolotımi bukvami mı pişem
Vsenarodnıy Stalinskiy zakon.

Etix slov veliçiye i slavu
Nikakiye godı ne sotrut:
Çelovək vsegda iməyet pravo
Na uçen'ye, otdıx i na trud.

(...)

Nad stranoy vesennıy vəter vəyet,
S kajdım dnöm vsö radostneye jit',
I nikto na svətə ne uməyet
Luçşe nas sməyat'sä i lübit'.

No surovo brovi mı nasupim
Yesli vrag zaxoçet nas slomat',
Kak nevəstu, Rodinu mı lübim,
Berejem, kak laskovuyu mat'.

(...)
« Ostatnia zmiana: 3 lip 2018, 07:39:47 wysłana przez Toyatl »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 861
  • Wiadomości: 4916
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #12 dnia: 2 lip 2018, 14:52:21 »
Жаль, что ты решил использовать "х". Лучше "h".

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 149
  • Wiadomości: 696
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #13 dnia: 2 lip 2018, 15:22:10 »
Шиpока > Şirokaya
Jakaś dziwna ta transkrypcja :p

Offline Toyatl

  • Pomożesze: 130
  • Wiadomości: 313
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #14 dnia: 2 lip 2018, 16:53:12 »
Жаль, что ты решил использовать "х". Лучше "h".
Ja jednak wolę x w słowiańskich, bardziej mi wizualnie pasuje niż ch i południowosłowiańskie h.

Шиpока > Şirokaya
Jakaś dziwna ta transkrypcja :p
Błąd przy przepisywaniu. :-P
« Ostatnia zmiana: 2 lip 2018, 16:57:55 wysłana przez Toyatl »