Autor Wątek: Język putonghua w obydwu pismach  (Przeczytany 1372 razy)

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1495
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Język putonghua w obydwu pismach
« Odpowiedź #15 dnia: 14 lut 2018, 17:28:38 »
第四課 // 第四课 // dì sì kè // Lekcja trzecia

4.1 Wprowadzenie do pīnyīnu
4.1.1 Samogłoski – część czwarta
4.1.2. Wymowa 一
4.2 Słownictwo
4.3 Gramatyka
4.3.1 Klasyfikatory
4.3.2 Pada deszcz

4.1 Wprowadzenie do pīnyīnu

4.1.1 Samogłoski – część czwarta

pīnyīn
wymowa
wa* / -ua
[wa]
wan* / -uan
[wan]
wai* / -uai
[wai]
wang* / -uang
[wɑŋ]
wen* / -un
[wən]
weng
中: [wɤŋ] 台: [woŋ]
wei* / -ui
[wei]
wo* / -uo / -o**
[wɔ]
wu* / -u
[u]
* Taki zapis obowiązuje, gdy nie ma żadnej nagłosowej spółgłoski
** Po b, p, m, f
UWAGA: -un oraz -uan będą inaczej wymawiane po miękkich spółgłoskach (-> Lekcja 5)

4.1.2. Wymowa 一

Przed klasyfikatorem, który nie jest wymawiany na tonie opadającym (à), wymawiamy yì
一張紙 // 一张纸
yì zhāng zhǐ
jedna kartka

一門課 // 一门课
yì mén kè
jedna lekcja

一種蘋果 // 一种苹果
yì zhǒng píngguǒ
jeden rodzaj jabłka

一個人 // 一个人
yì ge rén
jeden człowiek

Przed klasyfikatorem na tonie opadającym zaś, wymawiamy yí
一道菜
yí dào cài
jedno danie

4.2 Słownictwo

Legenda:
繁體字 fántǐzì – znaki tradycyjne
简体字 jiǎntǐzì (czyt. jiántǐzì) – znaki uproszczone
tái – na Tajwanie
zhōng – w ChRL

Bardzo polecam stronę: https://www.mdbg.net/chinese/dictionary do nauki pisania, jeśli klikniecie na wybrany znak, a potem na pędzel, możecie zobaczyć gifa z kolejnością kresek.

Nr
繁體字
简体字
pīnyīn
PL
Gramatyka
1
yī, yì, yí
(-> 4.1.2)
1
liczebnik
2
èr
2
liczebnik
3
sān
3
liczebnik
4
4
liczebnik
5
5
liczebnik
6
ge
klasyfikator ogólny
do rzeczowników bez
innego klasyfikatora
klasyfikator
7
mén
1. brama, drzwi
2. klasyfikator do języków i lekcji
1. rzeczownik
2. klasyfikator
8
dào
1. droga
2. klasyfikator do drzwi, ścian, pytań,
rozkazów, dań (≠ 一道飯 !)
1. rzeczownik
2. klasyfikator
9
bēi
klasyfikator: kubek / szklanka czegoś
klasyfikator
10
běn
1. tom
2. klasyfikator do książek
1. rzeczownik
2. klasyfikator
11
liǎng
2 (przed klasyfikatorem)
liczebnik
12
shàng
1. wchodzić na
2. wsiadać do
3. zaczynać (pracę, szkołę)
4. poprzedni, zeszły
5. na (czymś)
1. czasownik
2. czasownik
3. czasownik
4. przymiotnik
5. rzeczownik w roli poimka
13
xià
1. schodzić z
2. wysiadać z
3. kończyć (pracę, szkołę)
4. następny, przyszły
5. pod (czymś)
1. czasownik
2. czasownik
3. czasownik
4. przymiotnik
5. rzeczownik w roli poimka
14
lekcja
rzeczownik
14a
上課
上课
shàng kè
zaczynać lekcję, iść na lekcję
czasownik + rzeczownik
14b
下課
下课
xià kè
kończyć lekcję
czasownik + rzeczownik
14c
課本
课本
kèběn
podręcznik
rzeczownik
15
bān
1. praca, zmiana w pracy, grupa
2. klasyfikator do grup
1. rzeczownik
2. klasyfikator
15a
上班
上班
shàng bān
zaczynać pracę, iść do pracy
czasownik + rzeczownik
15b
下班
下班
xià bān
kończyć pracę
czasownik + rzeczownik
16
deszcz
rzeczownik
16a
下雨
下雨
xià yǔ
pada deszcz
czasownik + rzeczownik

4.3 Gramatyka

4.3.1 Klasyfikatory

W języku putonghua liczymy obiekty za pomocą klasyfikatorów. Do jednego rzeczownika może pasować więcej niż tylko jeden klasyfikator. Niektóre rzeczowniki jednak same w sobie są też klasyfikatorami – np. // // guó // kraj. Takie rzeczowniki nie otrzymują klasyfikatora w ogóle.

Co więcej, przed klasyfikatorem zastępowane jest poprzez // // liǎng

兩本課本 // 两本课本
Liǎng běn kèběn // dwa podręczniki

4.3.2 Pada deszcz

W języku putonghua mogą czasem występować zdania bez podmiotu, przykładem tego jest właśnie 下雨 // xià yǔ // pada deszcz.
Możemy jednak powiedzieć też „Pogoda pada deszcz” – 天氣下雨 // 天气下雨 // Tiānqì xià yǔ.
« Ostatnia zmiana: 14 lut 2018, 18:01:00 wysłana przez CookieMonster93 »

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1495
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Język putonghua w obydwu pismach
« Odpowiedź #16 dnia: 16 lut 2018, 01:55:39 »
第三、四課的對話 // 第三、四课的对话 // dì sān, sì kè de duìhuà // dialogi lekcji 3 i 4

繁體字
简体字
巴藝嘉:你好,你好嗎?
 湯琰:很好,謝謝,妳呢?
巴藝嘉:我也是!你做什麼呢?
 湯琰:我看書呢。
巴藝嘉:你看什麼書呢?
 湯琰:我看一本中文(wén)書呢。妳做什麼呢?
巴藝嘉:我學習寫字呢。
 湯琰:妳學什麼字呢?
巴藝嘉:我學寫中國字。


王老師:你好!
李老師:你好!你做什麼呢?
王老師:我上班,上中文(wén)課。
李老師:你教(jiāo)什麼學生?
王老師:我教中國學生。
李老師:中國學生喜歡學習嗎?
王老師:兩個喜歡,三個不太喜歡。你要做什麼呢?
李老師:我要吃飯。
王老師:你要吃什麼飯?
李老師:我要吃波蘭飯,我太太說很好吃。
巴艺嘉:你好,你好吗?
 汤琰:很好,谢谢,你呢?
巴艺嘉:我也是!你做什么呢?
 汤琰:我看书呢。
巴艺嘉:你看什么书呢?
 汤琰:我看一本中文(wén)书呢。你做什么呢?
巴艺嘉:我学习写字呢。
 汤琰:你学什么字呢?
巴艺嘉:我学写中国字。


王老师:你好!
李老师:你好!你做什么呢?
王老师:我上班,上中文(wén)课。
李老师:你教(jiāo)什么学生?
王老师:我教中国学生。
李老师:中国学生喜欢学习吗?
王老师:两个喜欢,三个不太喜欢。你要做什么呢?
李老师:我要吃饭。
王老师:你要吃什么饭?
李老师:我要吃波兰饭,我太太说很好吃。
Spoiler for Hiden:
Bā Yìjiā:Nǐ hǎo, nǐ hǎo ma?
Tāng Yǎn:Hěn hǎo, xièxie, nǐ ne?
Bā Yìjiā:Wǒ yě shì! Nǐ zuò shénme ne?
Tāng Yǎn:Wǒ kàn shū ne.
Bā Yìjiā:Nǐ kàn shénme shū ne?
Tāng Yǎn:Wǒ kàn yì běn zhōngwén shū ne. Nǐ zuò shénme ne?
Bā Yìjiā:Wǒ xuéxí xiě zì ne.
Tāng Yǎn:Nǐ xué shénme zì ne?
Bā Yìjiā:Wǒ xué xiě zhōngguózì.

Wáng Lǎoshī:Nǐ hǎo!
Lǐ Lǎoshī:Nǐ hǎo! Nǐ zuò shénme ne?
Wáng Lǎoshī:Wǒ shàng bān, shàng zhōngwén kè.
Lǐ Lǎoshī:Nǐ jiāo shénme xuéshēng (中:-sheng)?
Wáng Lǎoshī:Wǒ jiāo zhōngguó xuéshēng (中:-sheng).
Lǐ Lǎoshī:Zhōngguó xuéshēng (中:-sheng) xǐhuān (中:-huan) xuéxí ma?
Wáng Lǎoshī:Liǎng ge xǐhuān (中:-huan), sān ge bú tài xǐhuān (中:-huan). Nǐ yào zuò shénme ne?
Lǐ Lǎoshī:Wǒ yào chī fàn.
Wáng Lǎoshī:Nǐ yào chī shénme fàn?
Lǐ Lǎoshī:Wǒ yào chī Bōlán fàn, wǒ tàitai shuō hěn hǎochī.
Bā Yìjiā:Cześć, co słychać?
Tāng Yǎn:Bardzo dobrze, dzięki, a u ciebie?
Bā Yìjiā:Też! Co porabiasz?
Tāng Yǎn:Czytam książkę.
Bā Yìjiā:Jaką książkę czytasz?
Tāng Yǎn:Czytam chińską książkę. A ty co robisz?
Bā Yìjiā:Uczę się pisać znaki.
Tāng Yǎn:Jakie znaki się uczysz pisać?
Bā Yìjiā:Uczę się pisać chińskie znaki?

Wáng Lǎoshī:Cześć!
Lǐ Lǎoshī:Cześć, co porabiasz?
Wáng Lǎoshī:Idę do pracy, idę na lekcję chińskiego.
Lǐ Lǎoshī:Jakich uczniów uczysz?
Wáng Lǎoshī:Uczę chińskich uczniów.
Lǐ Lǎoshī:Czy chińscy uczniowie lubią się uczyć?
Wáng Lǎoshī:Dwoje lubi, troje niezbyt lubi. A ty co będziesz robić?
Lǐ Lǎoshī:Będę jadł.
Wáng Lǎoshī:Co będziesz jadł?
Lǐ Lǎoshī:Polski posiłek, moja żona mówi, że jest bardzo smaczny.
« Ostatnia zmiana: 16 lut 2018, 02:08:42 wysłana przez CookieMonster93 »

Offline Ghoster

  • لا إله إلا الله
  • Pomożesze: 1070
  • Wiadomości: 2702
  • Country: cn
  • 惹案
    • Wikipip
  • Conlangi: Padmarański, Szangryjski, Imfursyjski
Odp: Język putonghua w obydwu pismach
« Odpowiedź #17 dnia: 17 lut 2018, 13:36:25 »
Cytuj
Rozdzielanie trawy na dwa osobne elementy też jest cechą pisma tradycyjnego, w uproszczonym jest to po prostu pozioma linia + dwie pionowe kreski.
No nie, to cecha czcionki po prostu. Fakt faktem czcionki uproszczone znacznie częściej dodatkowo zlewają ze sobą radykały, ale to kwestia fontu, nie pisma uproszczonego per se.

Cytuj
台: xǐhuān
中: xǐhuan
[...]
台: xuéshēng
中: xuésheng
To jest bzdura, jeszcze nie zdarzyło mi się usłyszeć, żeby ktoś wymawiał to z czymkolwiek przypominającym neutralny ton. Ta druga sylaba może być conajwyżej nieakcentowana, ale nadal ma wyraźny, pierwszy ton.

W ogóle radzę być ostrożnym z tym terminem "ton neutralny". Mandaryński to język tonalny i każda sylaba jakiś ton nosi - może być akcentowana bądź nie i wpływa to na kontur tonu, ale nauka wymowy sylaby jako "tonu neutralnego" kończy się zazwyczaj nieprzyłożeniem kompletnie uwagi do tego jaki ton nosi sylaba. Radzę jednak w takich sytuacjach sprawdzać osobno w słowniku ton dla samodzielnej sylaby.
Mam wrażenie, że ten problem powstał z lekkiej ignorancji fonetycznej wobec przemieszania terminów "akcent wyrazowy" i "ton". Słowa chińskie mają akcentuację tak samo jak słowa mają ją we wszystkich innych językach, co oznacza, że inne sylaby są nieakcentowane/akcentowane słabiej. Problem jest zresztą ten sam co po arabsku - jedno "słowo" (jakkolwiek by to definiować po chińsku tak naprawdę) może mieć więcej niż jedną akcentowaną sylabę (cóż no, dwie chociażby). Podobne jest to zresztą do europejskiego konceptu "akcentuacji pobocznej". Tak czy inaczej radzę jednak sprawdzać te tony, bo z tego co udało mi się wyłapać we wszystkich tych słowach, które mają zaznaczany "ton neutralny" w słownikach, to są one po prostu nieakcentowane, ale tony nadal noszą (z tym że redukują się, np. 55 do 44/33; 51 do 52 albo nawet 42; 314 do 31 lub czasami nawet 11 - to też sporo zależy od tego skąd kto pochodzi, bo w Chinach więcej jest dialektów niż języków w Europie, ale dochodzę jednak do wniosku, że te kontury warto znać dla każdej sylaby).
(img)

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1495
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Język putonghua w obydwu pismach
« Odpowiedź #18 dnia: 17 lut 2018, 14:52:39 »
Cytuj
Cytuj
Rozdzielanie trawy na dwa osobne elementy też jest cechą pisma tradycyjnego, w uproszczonym jest to po prostu pozioma linia + dwie pionowe kreski.
No nie, to cecha czcionki po prostu. Fakt faktem czcionki uproszczone znacznie częściej dodatkowo zlewają ze sobą radykały, ale to kwestia fontu, nie pisma uproszczonego per se.
Może i tak. Bardziej to jest moja obserwacja niż jakiś fakt. Być może wyraziłem się zbyt dosadnie, moja wina.

Cytuj
To jest bzdura, jeszcze nie zdarzyło mi się usłyszeć, żeby ktoś wymawiał to z czymkolwiek przypominającym neutralny ton. Ta druga sylaba może być conajwyżej nieakcentowana, ale nadal ma wyraźny, pierwszy ton.
Nie będę się wypowiadał na temat intonacji tych dwóch słów w wymowie kontynentalnej. Od samego początku jestem uczony tylko tajwańskiej. Wymowę zawsze sprawdzam w kilku słownikach przed wrzuceniem. Taką wymowę xuésheng i xǐhuan właśnie znalazłem w chińskich słownikach. Tajwańskie podają wymowę xuéshēng i xǐhuān.

Staram się raczej prowadzić kurs w sposób praktyczny, a nie teoretyczny. Zachęcam oczywiście do wkładu własnego i dziękuję za feedback, ale takie rozważania nie są dla mnie priorytetem. ;-)

Co do tonu neutralnego, zgadzam się, że nadal jest to sylaba intonowana, stąd też "ton" w samej nazwie "ton neutralny / lekki / zerowy / jak-zwał-tak-zwał". Zdaje się, że Noqa w swoim kursie omówił nawet na jakiej wysokości po danych tonach się go wymawia. Ja aż tak się w to nie zagłębiałem, więc wolę się nie wypowiadać.

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1495
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Język putonghua w obydwu pismach
« Odpowiedź #19 dnia: 20 lut 2018, 15:33:08 »
練習 // 练习 // Liànxí // Ćwiczenia

1. Przetłumacz poniższe zdania na j. putonghua:
a) Czy on jest Polakiem?
b) Czy jego żona jest Chinką?
c) Jeden podręcznik jest ładny, dwa podręczniki nie są ładne.
d) On bardzo lubi czytać książki.
e) Ona uczy się gotować.
f) Ty pijesz szklankę wody, a ja jem.
g) Uczeń pisze chińskie znaki.
h) Ona mówi, że chińskie znaki są łatwe do nauczenia.
i) Ja zaczynam pracę i on też zaczyna pracę.
j) Jej mąż jest Brytyjczykiem.
Spoiler for Hiden:
a) 波蘭人? lub 是不是波蘭人? lub 波蘭人不是? // 波兰人 lub 是不是波兰人? lub 波兰人不是
b) 他太太是中國人嗎? lub 他太太是不是中國人? lub 他太太是中國人不是? // 他太太是中国人吗?lub 他太太是不是中国人? lub 他太太是中国人不是?
c) 一本課本很好看,兩本[課本]不好看。// 一本课本很好看,两本[课本]不好看。
d) 他很喜歡看書。 // 他很喜欢看书。
e) 她學[習]做飯[呢]。// 她学[习]做饭[呢]。
f) 你喝一杯水[呢],我吃飯[呢]。// 你喝一杯水[呢],我吃饭[呢]。
g) 學生寫中國字[呢]。 // 学生写中国字[呢]。
h) 她說中國字很好學。 // 她说中国字很好学。
i) 我上班[呢],他也上班[呢]。
j) 她先生是英國人。 // 她先生是英国人。

2. Wstaw odpowiednie klasyfikatory:
一X水  
一X先生  
一X書  
一X課本  
一X課  
一X中國人  
一X水
一X先生
一X书
一X课本
一X课
一X中国人
Spoiler for Hiden:
一杯水  
一個先生  
一本書  
一本課本  
一門課  
一個中國人  
一杯水
一个先生
一本书
一本课本
一门课
一个中国人

3. Przetłumacz na j. polski:
a) 她要喝一杯水。  
b) 你喜歡看書嗎?  
c) 我先生說中國字不好學。
d) 你叫什麼名字?
e) 他姓什麼?
f) 台灣人不喜歡吃中國飯。
g) 我也喜歡吃波蘭飯。
h) -你好嗎?-很好謝謝,你呢?
a) 她要喝一杯水。  
b) 你喜欢看书吗?  
c) 我先生说中国字不好学。
d) 你叫什么名字?
e) 他姓什么?
f) 台湾人不喜欢吃中国饭。
g) 我也喜欢吃波兰饭。
h) -你好吗?-很好谢谢,你呢?

Spoiler for Hiden:
a) Ona chce wypić / wypije kubek / szklankę wody.
b) Czy lubisz czytać książki?
c) Mój mąż mówi, że chińskie znaki nie są łatwe do nauczenia.
d) Jak masz na imię?
e) Jak się nazywasz? / Jak masz na nazwisko?
f) Tajwańczycy nie lubią jeść chińskich posiłków.
g) Ja też lubię polskie posiłki.
h) - Jak się masz? - [Bardzo] dobrze, dziękuję, a ty?