Autor Wątek: słowiańskie  (Przeczytany 81290 razy)

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Pomożesze: 32
  • Wiadomości: 702
  • Country: hu
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • varpho.net
  • Conlangi: sufisanto + różne conalphy
słowiańskie
« dnia: 5 wrz 2011, 01:00:04 »
po ukraińsku niedźwiedź to nie мідведь, a ведмідь.
są jeszcze jakieś inne przykłady na takie przestawki w złożeniach?
bo chyba jednak pierwotniejsza jest wersja taka jak w reszcie języków słowiańskich...
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 772
  • Wiadomości: 2508
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #1 dnia: 6 wrz 2011, 11:36:32 »
po ukraińsku niedźwiedź to nie мідведь, a ведмідь.
są jeszcze jakieś inne przykłady na takie przestawki w złożeniach?
bo chyba jednak pierwotniejsza jest wersja taka jak w reszcie języków słowiańskich...

Ha ha, zaskoczony jestem. W słowiańskich zniekształcenia wszelakie dwusylabowych rdzeni są nagminne (por. historie z nietoperzem i motylem, tr*(a)wonić~dial. tranowić), jak coś podobnego sobie przypomnę to dam znać.

W ukraińskim ciekawie zniekształcone jest jeszcze залізо "żelazo", o czym była mowa na starym forum.
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1385
  • Wiadomości: 3295
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #2 dnia: 8 wrz 2011, 16:58:37 »
Cytuj
por. historie z nietoperzem i motylem

Jakie historie z nietoperzem i motylem? O nietoperzu znalazłem coś tam nt. niety=nocy, a co z motylem?

Chodzi zapewne o istniejące w djalektach ludowych zniekształcone postaci typu latoperz, mętoperz, mętel, metyl it.p.
Precz z "hejtem", niech żyje SZKALUNEK!

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 772
  • Wiadomości: 2508
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #3 dnia: 8 wrz 2011, 18:10:18 »
Słoweńskie metulj (Boryś uważa, że wahanie e/o tutaj to ablaut odpowiadający mesti/motati).

Tak wyobrażam sobie wiedźmiedzia:

(img)
стань — обернися, глянь — задивися

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Pomożesze: 32
  • Wiadomości: 702
  • Country: hu
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • varpho.net
  • Conlangi: sufisanto + różne conalphy
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #4 dnia: 8 wrz 2011, 18:22:01 »
Tak wyobrażam sobie wiedźmiedzia:

no tak, przecież to kontaminacja z wiedźmą, że też wcześniej na to nie wpadłem. ;)
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1385
  • Wiadomości: 3295
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #5 dnia: 10 wrz 2011, 21:16:35 »
Jak brzmi imiesłów przeszły bierny od "umyć" w różnych słowiańskich językach?

Chodzi mi o to, czy jakikolwiek język zachował formy typu *umъvenъ choćby na poziomie djalektalnym.

Znalazłem tylko забвенье w rosyjskim, ale zgaduję, że to zleksykalizowany relikt, a nie coś regularnego.
« Ostatnia zmiana: 10 wrz 2011, 21:19:41 wysłana przez Dynozaur »
Precz z "hejtem", niech żyje SZKALUNEK!

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1385
  • Wiadomości: 3295
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #6 dnia: 10 wrz 2011, 22:37:20 »
w  ch. umiven ; umit

Tylko czy "umiven" pochodzi od "umiti" czy od jakiegoś częstotliwego "umivati"?
Precz z "hejtem", niech żyje SZKALUNEK!

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 772
  • Wiadomości: 2508
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #7 dnia: 12 wrz 2011, 11:39:38 »
Tak zastanawiam się od dawna, czy czasowniki typu myti, kryti, ryti, tyti, piti, biti pierwotnie odmieniały się w czasie nieprzeszłym mъjǫ, krъjǫ, rъjǫ, tъjǫ, pьjǫ, bьjǫ czy myjǫ, kryjǫ, ryjǫ, tyjǫ, pijǫ, bijǫ.

Czytałem u Zalizniaka, że postacie rosyjskie typu мою, пью, шью są wtórne. Z drugiej strony, u Borysia w słowniku etymologicznym znalazłem przy różnych czasownikach różnego typu formy, i w SCS-ie, i w PS-ie (+ - forma krótka, − - forma długa)

biti: SCS +/−, PS +
kryti: SCS −, PS −
myti: SCS −, PS +
piti: SCS −, PS +
ryti: SCS +, PS +
šiti: SCS −, PS +
tyti: PS −
viti: PS +

стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1385
  • Wiadomości: 3295
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #8 dnia: 13 wrz 2011, 22:20:55 »
Ja zawsze byłem przekonany, że wcześniejsze są бьѭ, пьѭ.

Na pewno ruskie мою jest wtórne. A w przypadku "kryć" - czy przypadkiem nie odmieniało się to кровѫ, кровєши it.d. (z tematowym -v-), czy jakoś tak?
Precz z "hejtem", niech żyje SZKALUNEK!

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 677
  • Wiadomości: 1917
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #9 dnia: 14 wrz 2011, 13:07:30 »
W scs.-ie była oboczność i : jer, i ona jest pierwotna, pochodzi z pie. apofonii e : ei (tu e nieregularnie dało miękki jer, z tego co wiem to jest niewyjaśnione).
P.S. To prawda.

Offline Feles

  • 오야폘도래
  • Pomożesze: 131
  • Wiadomości: 212
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #10 dnia: 14 wrz 2011, 16:19:16 »
A skąd wiadomo, że ten jer z *e?
אַללאַהו אַקבאַר

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 677
  • Wiadomości: 1917
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #11 dnia: 15 wrz 2011, 19:41:07 »
A skąd wiadomo, że ten jer z *e?
Tfu, wróć, kompletnie mi się popieprzyło. Jest co prawda oboczność e : jer, ale w niektórych impertiwach (i może idzie wytłumaczyć redukcję e przez powszechną krótszą formę form rozkaźnika w językch?). Za to ta alterncja jest całkowicie regularna, pochodzi od pie. ablautu ei : krótkie i, które na gruncie ps. dały oczywiście i i miękki jer.

Spoiler for Hiden:
Swoją drogą, prypomniała mi ię teoria jakiegoś domorosłego XVIII -wiecznego "lingwisty", który uzasadniał fakt, że imperatiwy są zazwyczaj najkrótsze tym, że ludzie nie lubią gdy im się rozkazuje. :P
P.S. To prawda.

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Pomożesze: 32
  • Wiadomości: 702
  • Country: hu
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • varpho.net
  • Conlangi: sufisanto + różne conalphy
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #12 dnia: 15 wrz 2011, 20:10:56 »
Spoiler for Hiden:
Swoją drogą, prypomniała mi ię teoria jakiegoś domorosłego XVIII -wiecznego "lingwisty", który uzasadniał fakt, że imperatiwy są zazwyczaj najkrótsze tym, że ludzie nie lubią gdy im się rozkazuje. :P

Spoiler for Hiden:
a wg mnie imperatywy są zazwyczaj najkrótsze właśnie dlatego, żeby móc szybko i sprawnie wydać jakieś polecenie lub np. kogoś przed czymś ostrzec.
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 772
  • Wiadomości: 2508
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #13 dnia: 15 wrz 2011, 22:07:53 »
Ja zawsze byłem przekonany, że wcześniejsze są бьѭ, пьѭ.

Na pewno ruskie мою jest wtórne. A w przypadku "kryć" - czy przypadkiem nie odmieniało się to кровѫ, кровєши it.d. (z tematowym -v-), czy jakoś tak?

Wg źródeł mi dostępnych, nie. Są jakieś przykłady na coś takiego podobnego poza žiti?? (w sumie šiti ma litewski odpowiednik siūti, siūvu, ale w słowiańskich afaik nie jest nic takiego poświadczone).

EDIT: (jeszcze znalazłem plyti, plyvǫ i suti suvǫ. przykładów -yti -ovǫ nie znam)

Cytat: sg
Za to ta alterncja jest całkowicie regularna, pochodzi od pie. ablautu ei : krótkie i, które na gruncie ps. dały oczywiście i i miękki jer.

Alternacja mię nie dziwi sama w sobie, chodzi mi o to czy ona tam była.
« Ostatnia zmiana: 16 wrz 2011, 10:09:41 wysłana przez pittmirg »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1385
  • Wiadomości: 3295
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #14 dnia: 23 wrz 2011, 15:50:56 »
Szukam inspiracji w słowiańskich... DJALEKTACH. Szukam co dziwniejszych, bardziej "wyrodnych" i peryferyjnych djalekt z naprawdę dziwnymi cechami zarówno fonetycznymi, jak i morfologicznymi (tymi drugimi zwłaszcza). Dotyczy to także wyjątkowych archaizmów.

Ma ktoś jakieś ciekawostki tego typu?
« Ostatnia zmiana: 23 wrz 2011, 16:23:30 wysłana przez Dynozaur »
Precz z "hejtem", niech żyje SZKALUNEK!

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".