Autor Wątek: Zmiany fonetyczne/fonetyka  (Przeczytany 1833 razy)

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 541
  • Wiadomości: 2579
  • Country: fo
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Zmiany fonetyczne/fonetyka
« dnia: 27 cze 2013, 18:15:20 »
Nie wiem, czy dobrze robię, zakładając ten wątek, ale chciałbym się dowiedzieć co nieco o zmianach fonetycznych. Nie pytam o konkretne przykłady, ale o coś w rodzaju np. „samogłoski w okolicy samogłosek przednich mają tendencje do uprzedniania” albo „afrykaty mogą się uprościć do jednego ze składników”.

Najbardziej mi chodzi o to, w jaki sposób spółgłoski mogą wpływać na samogłoski. Bo spółgłoski -> spółgłoski to jasne, jakieś uproszczenia, upodobnienia lub rozpodobnienia. Samogłoski -> samogłoski to jakieś przegłosy itp, samogłoski -> spółgłoski to palatalizacje itp.

Byłbym wdzięczny gdyby ktoś był taki dobry, żeby zrobił jakieś krótkie opracowanie albo listę, albo też zalinkował jakiś artykuł na ten temat.

To było pierwsze pytanie, może drugie trochę mniej związane z tematem - są jakieś spółgłoskowe „odpowiedniki samogłosek” (półsamogłoski?) prócz j - i i w - u? A jeśli tak, to jakie?

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 461
  • Wiadomości: 1946
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #1 dnia: 27 cze 2013, 18:17:12 »
Skojarzył mi się problem wymowy PIE. laryngeałów i zabarwiania przez nie późniejszych samogłosek.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Offline Pluur

  • Pomożesze: 122
  • Wiadomości: 1091
  • Country: pl
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #2 dnia: 27 cze 2013, 18:19:15 »
Cytuj
są jakieś spółgłoskowe „odpowiedniki samogłosek” (półsamogłoski?) prócz j - i i w - u? A jeśli tak, to jakie?

Zaokrąglone [ɥ]-[y], niezaokrąglone [ɰ]-[ɯ], i ponoć jakieś centralne
Господи помилꙋй!

Ojapierdolę

  • Gość
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #3 dnia: 27 cze 2013, 18:48:35 »
Ponoć [ʕ] = [ɑ̯] w fińskim.

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 541
  • Wiadomości: 2579
  • Country: fo
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #4 dnia: 27 cze 2013, 21:10:26 »
Dzięki.

Mam jeszcze jedno pytanie. Czy możliwe jest przejście spółgłosek nosowych w zwarcie krtaniowe między samogłoskami?

Offline Pluur

  • Pomożesze: 122
  • Wiadomości: 1091
  • Country: pl
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #5 dnia: 27 cze 2013, 21:34:26 »
Szpéceh nié jesteh, ale odnosowienia, chyba sou moƶliwe c'nie?

PS: Jeśli takie s → i, albo g → m moƶliwe, to czemu nié?
Господи помилꙋй!

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1322
  • Wiadomości: 3238
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #6 dnia: 29 cze 2013, 18:53:56 »
Skojarzył mi się problem wymowy PIE. laryngeałów i zabarwiania przez nie późniejszych samogłosek.

Myślałem, że naukowcy już dawno pogodzili się z faktem, że spółczesny człowiek nie byłby w stanie wymówić aryjskich laryngałów (jakkolwiek one nie brzmiały).
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 731
  • Wiadomości: 2425
  • Country: pl
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #7 dnia: 29 cze 2013, 19:51:26 »
Szpéceh nié jesteh, ale odnosowienia, chyba sou moƶliwe c'nie?

PS: Jeśli takie s → i, albo g → m moƶliwe, to czemu nié?

Łacińskie <gn> było ZTCP tak naprawdę [Nn], więc zmiana w rzeczywistości była nieco mniej ekstremalna (i paralelna do kt > pt; ăsta e un fapt!).

Cytat: Dynozaur
Myślałem, że naukowcy już dawno pogodzili się z faktem, że spółczesny człowiek nie byłby w stanie wymówić aryjskich laryngałów (jakkolwiek one nie brzmiały).

Panlaryngizm postuluje, że po przyjściu mesjasza nasze krtanie zostaną przemienione, co pozwoli nam ponownie wymawiać PIE tak jak rodzimi użytkownicy.
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 461
  • Wiadomości: 1946
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #8 dnia: 29 cze 2013, 19:58:18 »
Cytuj
Łacińskie <gn> było ZTCP tak naprawdę [Nn], więc zmiana w rzeczywistości była nieco mniej ekstremalna (i paralelna do kt > pt; ăsta e un fapt!).
Ona w ogóle jest ekstremalna tylko kiedy jest wyjęta z kontekstu. Równie dobrze w polskim są równie sensacyjne przemiany głoskowe typu: z > ś (jakaś straszna lenicja?!). A to normalne upodobnienie pod względem miejsca wymowy.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Ojapierdolę

  • Gość
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #9 dnia: 29 cze 2013, 20:05:06 »
Cytuj
Łacińskie <gn> było ZTCP tak naprawdę [Nn], więc zmiana w rzeczywistości była nieco mniej ekstremalna (i paralelna do kt > pt; ăsta e un fapt!).
Ona w ogóle jest ekstremalna tylko kiedy jest wyjęta z kontekstu. Równie dobrze w polskim są równie sensacyjne przemiany głoskowe typu: z > ś (jakaś straszna lenicja?!).
n > ś / k_i !!

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 461
  • Wiadomości: 1946
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #10 dnia: 29 cze 2013, 20:06:43 »
No nie, zmiany diachroniczne to w ogóle przemilczałem, bo tam za łatwo o takie, szło mi o wymiany w systemie.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1322
  • Wiadomości: 3238
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #11 dnia: 29 cze 2013, 20:11:28 »
Panlaryngizm postuluje, że po przyjściu mesjasza nasze krtanie zostaną przemienione, co pozwoli nam ponownie wymawiać PIE tak jak rodzimi użytkownicy.

Lól, przeczytałem "przemielone".

Ciekawa religja, trzeba rzec...
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Fanael

  • Pomożesze: 167
  • Wiadomości: 552
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #12 dnia: 29 cze 2013, 20:12:02 »
Czy możliwe jest przejście spółgłosek nosowych w zwarcie krtaniowe między samogłoskami?
Interwokalicznie wydaje się to mało prawdopodobne, bo w takim otoczeniu prędzej zrobiłby się z tego jakiś aproksymant niż zaszłaby denasalizacja z późniejszą debukalizacją. Nie mówię jednak nie, widziałem w natlangach gorsze zmiany.

Offline Maorycy

  • Pomożesze: 44
  • Wiadomości: 257
  • Country: pl
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #13 dnia: 19 kwi 2017, 21:34:07 »
Kojarzy ktoś stronę z wykazem wielu zmian fonetycznych z wielu języków?

Offline Pluur

  • Pomożesze: 122
  • Wiadomości: 1091
  • Country: pl
Odp: Zmiany fonetyczne/fonetyka
« Odpowiedź #14 dnia: 19 kwi 2017, 21:50:24 »
Господи помилꙋй!