Autor Wątek: Mój prawopis języka polskiego  (Przeczytany 1947 razy)

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 94
  • Wiadomości: 394
  • Country: cs
Mój prawopis języka polskiego
« dnia: 7 lut 2016, 02:02:35 »
Mam nadzieję, że tém wątkiem nie wsadzam kija w niczyje mrowisko.

Mój alfabet niewiele różni się od oficyalnego:
Aa Åå Ąą Bb Cc Dd Ee Ęę Éé Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Óó Pp Rr Ss Śś Tt Ćć Uu Ww Yy Zz Źź Żż
Oraz dwuznaki:
Ch, Cz, Dz, Dź, Dż, Rz, Sz
Czwórznak:
Szcz

"Ć" znajduje się po "T" gdyż to od niego pochodzi, a żadnego Ť ť nie daję, bo wygląda okropnie.

Ww zostawiam, nie zmieniam na Vv właściwie tylko z powodów tradycyjnych.

Åå to dawne a, które przeszło w o. Przykładowo: rękåm, co pokazuje związek z rękami i o rękach. Ogólnie niezbyt często używana litera abecadła.

Nie zmieniam tych "trzech zasad zmiękczania" - jak dla mnie to coś tak polskiego, że żal było by to usuwać.

Dwie podstawowe zasadzie, jakiémi będę się kierował to:
1. Logika (choć umiarkowana)
2. Etymologja/Tradycya (jak kto chce to rozumieć)

W pisowni łącznéj i rozdzielnéj bym zmienił sposób zapisu:
1. Imiesłowów czasu przeszłego - przykładowo: robili ście, poszły śmy
Uzasadnieniem są pierwotna forma czasu przeszłego w prsłw. oraz fakt, że taki zapis nie staje się dziwném wyjątkiem od akcentu paroksytonicznego.
Przykładowo:
Robiłem/Robiłam (zachowane, acz zalecana forma to -em robił i -em robiła - po prostu pomijam znak, który Anglosasi by zapisali jako ')
Robiłeś/Robiłaś (analogicznie do przypadku wyżej)
Robił/Robiła/Robiło (bez zmian)
Robili śmy/Robiły śmy (już wyjaśnione)
Robili ście/Robiły ście (jw.)
Robili/Robiły (bz.)
Dodatkową zaletą takich form jest to, że świetnie pokazuje pewne ciekawe zjawisko nieobecne w radopolskim:
Popatrz co zrobiłem.
Popatrz, com zrobił.
Popatrz, co żem zrobił.
Co zrobili ście?
Co ście zrobili?
2. Trybu przypuszczającego:
Robił bym/Robiła bym
Robił byś/Robiła byś
Robił by/Robiła by/Robiło by
Robili byśmy/Robiły byśmy
Robili byście/Robiły byście
Robili by/Robili by
Tu uzasadnieniem jest to, że formy bym, byś, by, byśmie, byśta, byśmy, byście, by (arch. ) to odmienione formy czas. być. i  jako takie powinny być pisane łącznie.
Do tego warto by nadmienić, że jednosylowce "by", "bym", "byś", "bą", "śmie", "śta", "śmy, "ście" NIE są akcentowane.
3. Dwóch słów - Rzeczpospolita i Białystok na Rzecz Pospolita (skoro to powstało na wzór łacińskiego Res Publica) i Biały Stok, co by się po ludzku odmieniało. Bo skoro jest Złoty Stok, to czemu miał by być Białystok?

Pisownia "é" jest konieczna tam, gdzie jest historyczne <e> wymawiane jako /y/ lub /i/ oraz w końcówce -éj (by Pan Tadeusz się rymował).

Jeszcze sprawa pewnych końcówek.
W wyrazach rodzimych piszemy cj, sj, zj, ni, mi itp. W wyrazach zapożyczonych piszemy natomiast: -cya, -sya, -tya, -zya, a całą resztę jako -nja, -gja, -kja, -chja itp. Dopuszczalne jest też pisanie -cyja, -syja, -tyja, -zyja
Wyjątkiem jest -rja pod koniec wyrazu (np. kancelarja, Marja) i -rya w środku tegoż (tryumf - ten o dziwo dopuszcza nawet radopolski;  patryotyzm, proletaryat)

Ostatnia sprawa to pozostałe zasady prawopisu - tutaj odwołuję się z reguły do pisowni sprzed haniebnéj reformy roku 1936, tj. piszę nizko (bo niżéj), wązko , blizko, legko (ale miękko), puhar (bo czes. i słow. pohár), módz (bo mogę), ledz (bo legnę), serdce (bo serdeczny), nóta (bo fr. note), bóty (bo ang. bootes), Jakób (bo jakobian), Danja (przynajmniej część osób odróżnia to od dań) itp.

Do tego w stylu niskim dopuszcza się użycie apostrofu w miejscu, gdzie na skutek różnych procesów fonetycznych wypadła sylaba, przykładowo:
P'edziałem coś tobie.
Trz'a było zrobić to inaczéj.
No prz'eż już o tém mówiłem.

Wersyi grażdnkowéj nie będzie, póki nie ogarnę w jaki sposób nie schrzanić jusów i samogłosek jotowanych.

Pozdrawiam,
Siemoród
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 541
  • Wiadomości: 2579
  • Country: fo
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #1 dnia: 7 lut 2016, 04:27:04 »
Åå to dawne a, które przeszło w o. Przykładowo: rękåm, co pokazuje związek z rękami i o rękach.
Niee, tutaj nie było przejścia a > o, tylko rozpowszechnienie końcówki z innego wzorca odmiany.

Cytuj
1. Imiesłowów czasu przeszłego - przykładowo: robili ście, poszły śmy
Uzasadnieniem są pierwotna forma czasu przeszłego w prsłw. oraz fakt, że taki zapis nie staje się dziwném wyjątkiem od akcentu paroksytonicznego.
Przykładowo:
Robiłem/Robiłam (zachowane, acz zalecana forma to -em robił i -em robiła - po prostu pomijam znak, który Anglosasi by zapisali jako ')
Robiłeś/Robiłaś (analogicznie do przypadku wyżej)
Robił/Robiła/Robiło (bez zmian)
Robili śmy/Robiły śmy (już wyjaśnione)
Robili ście/Robiły ście (jw.)
Robili/Robiły (bz.)
Dlaczego w liczbie pojedynczej klityka pisana jest łącznie, a w mnogiej oddzielnie?

Cytuj
2. Trybu przypuszczającego:
Robił bym/Robiła bym
Robił byś/Robiła byś
Robił by/Robiła by/Robiło by
Robili byśmy/Robiły byśmy
Robili byście/Robiły byście
Robili by/Robili by
Tu uzasadnieniem jest to, że formy bym, byś, by, byśmie, byśta, byśmy, byście, by (arch. ) to odmienione formy czas. być. i  jako takie powinny być pisane łącznie.
Dlaczego wyżej piszesz -ście osobno, a tutaj razem? Przecież to dokładnie ta sama forma.

Ogólnie bardzo nieprzemyślany prawopis.

Offline Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1235
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #2 dnia: 7 lut 2016, 19:10:43 »
Polski nie zna żadnego przegłosu a > o poza gwarami, zalecam wyrzucić tę literę. Poza tym dziś nie ruszałbym już takich formacji jak nizki, módz czy serce, a nawet i bóty czy Jakób, tylko bym się skupił na wywaleniu błędów w rodzimych wyrazach typu żebro, ogórek czy pasożyt.

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 461
  • Wiadomości: 1946
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #3 dnia: 11 lut 2016, 14:28:46 »
Cytuj
Åå to dawne a, które przeszło w o. Przykładowo: rękåm, co pokazuje związek z rękami i o rękach.
W formie rękom żadne *a nie przeszło w /o/. To końcówka w całości została przejęta z paradygmatu męskiego. W standardowym polskim nie ma żadnych śladów /a/ pochylonego, a gdyby chcieć je zapisywać w formach typu kowol, kuchorz, bioły, to stosowniejszą literą byłoby <á>.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Offline Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1235
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #4 dnia: 11 lut 2016, 15:52:40 »
Wersyi grażdnkowéj nie będzie, póki nie ogarnę w jaki sposób nie schrzanić jusów i samogłosek jotowanych.

Nawet jeśli dość łatwo można uniknąć "schrzanienia", to wszystko zależy, jaką "szkołą" się kierujesz -- czy etymologiczną, czy funkcjonalną.

Poza tym poczytaj sobie gramatykę historyczną polskiego, by zrozumieć właściwe pochodzenie końcówek, bo polski to dość przemieszał, np. przeniósł też celownikowe -owi i dopełniaczowe -u do całego rodzaju męskiego z innego paradygmatu.

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 94
  • Wiadomości: 394
  • Country: cs
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #5 dnia: 29 lut 2016, 16:20:34 »
Czas na grażdankę!

Wykorzystałem alfabety języka rosyjskiego, ukraińskiego i serbskiego oraz dodałem kilka autorskich znaków:

Аа, Бб, Вв, Гг, Ґґ, Дд, Ее, Éé, Ёё, Èè, Жж, Зз, Ии, Ii, Jj, Кк, Лл, Мм, Нн, Оо, Óó, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Фф, Хх, Цц, Чч, Шш, Щщ, Ъъ, Ьь, Ээ, Юю, Яя, Џџ, Ѣѣ, Ѧѧ, Ѩѩ, Ѫѫ, Ѭѭ

Znaki warte napomnienia:
Гг -Gg (np. Góra)
Ґґ -  Hh (np. Druh)
Ee - je (także zapożyczone)
Éé -  to samo, co w łacince
Ёё - io pochodzące od ie (oczywiście występuje tylko w wyrazach rodzimych)
Èè - ió pochodzące od ie (jak wyżéj)
Ии - Yy
Ii - Ii (z funkcyą zmiękczania)
Jj - Jj (z reguły w zapożyczeniach)
Щщ - Szcz
Ъъ - twardy znak używany podobnie do tego rosyjskiego
Ээ - E (jak w ekran, elektronika, egzemplarz, czereśnia)
Џџ - Dż (џџовнiца)
Ѣѣ - jać (w zależności od położenia czytana jako ie lub ia)
Ѧѧ - Ęę
Ѫѫ - Ąą

No i jak przystało, przykładowy tekst:

Лiтвo! Ojчизнo мoя! ти eстeсь як здрoве
Iлe тѩ трьeбa цэнiть, тэн тилько сѩ довe,
Ктo тѩ стратiл. Дзiсь пięкнoсть твѧ в цалéj oздoбѣ
Вiдзѧ i oпiсуиѩ, бo тѧскнѩ пo тoбe.

Пaннo свѩтa, цo Яснéj брoнiшь Чѧстoхoви
I в Oстрéj свeтiшь Брaмe! Ти, цo грóд зaмкoви
Нoвoгрóдзкi oхрaняшь з егo вeрнэм людэм!
Як мѩ дзeцкo до здровя пoврóтiлaсь цудeм,
(Гди oд плaчѫцéj мaткi под Твoѩ oпeкѧ
OФѣрoвaни, мартвѧ поднёслэм повeкѧ
I зараз моглэм пешо до Твéх свѭтинь прогу
Iсть зa врóцoнэ житe пoдзѩкoвaть Богу),
Так нас поврóтишь цудэм на Оjчизни лоно.


Jak ktoś i załatwi ładny komplet jusów z akutami, to poprawię je na etymologiczne.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 205
  • Wiadomości: 1235
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #6 dnia: 29 lut 2016, 17:08:20 »
1. Dlaczego dzi to дзi, a ci to тi? BTW też tak robiłem w swojej cyrylicy, ale jednak mnie skusiło do nagłej zmiany tej niekonsekwencji.
2. Dziwne też jest é niezmiękczające pochodzące od e zmiękczającego.
3. Na pewno ma być np.: eстeсь, пięкнoсть, трьeбa, oпiсуиѩ??
4. Jeśli chcesz używać jusów z akutami, wystarczy w Winie użyć Tablicy znaków - wtedy otrzymamy: Ѧ́, ѧ́, Ѩ́, ѩ́. Lepiej się niestety nie da, chyba że zrobisz własną czcionkę.
5. Jak zapisywać np. Singapur, Tirana?
« Ostatnia zmiana: 29 lut 2016, 17:17:34 wysłana przez Obcy »

Offline Maorycy

  • Pomożesze: 44
  • Wiadomości: 260
  • Country: pl
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #7 dnia: 29 lut 2016, 18:29:12 »
Dżdżownica to nie dż-dż, ale d-ż-dż
A tak przy okazji zapomniałeś o literze na żdż

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 541
  • Wiadomości: 2579
  • Country: fo
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #8 dnia: 29 lut 2016, 19:54:12 »
Dżdżownica to nie dż-dż, ale d-ż-dż
Serio tak mówisz?

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 94
  • Wiadomości: 394
  • Country: cs
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #9 dnia: 29 lut 2016, 20:35:36 »
1. Dlaczego dzi to дзi, a ci to тi? BTW też tak robiłem w swojej cyrylicy, ale jednak mnie skusiło do nagłej zmiany tej niekonsekwencji.
2. Dziwne też jest é niezmiękczające pochodzące od e zmiękczającego.
3. Na pewno ma być np.: eстeсь, пięкнoсть, трьeбa, oпiсуиѩ??
4. Jeśli chcesz używać jusów z akutami, wystarczy w Winie użyć Tablicy znaków - wtedy otrzymamy: Ѧ́, ѧ́, Ѩ́, ѩ́. Lepiej się niestety nie da, chyba że zrobisz własną czcionkę.
5. Jak zapisywać np. Singapur, Tirana?
1. Za to dzi przepraszam, wypadek przy pracy
2. W sumie równie dobrze mogłem był użyć Э́э́, bo z samym Éé jest to niekonsekwentne.
3. Nie, dziękuję za wyłapanie błędów :)
4. Tak właśnie próbowałem, ale te akuty zjeżdżają z jusów, nie wygląda to tak ładnie jak przy Áá
5. Do tego jest jer twardy - Съiнгапур, Тъiрана, съiнус, цъiррус. Podobnie też розъяснiть - rozjaśnić, nie zaś roziaśnić.
Dziękuję za uwagi.
Poprawiona wersya:

Лiтвo! Ojчизнo мoя! ти eстэсь як здрoве
Iлe тѩ трьeбa цэнiть, тэн тилько сѩ довe,
Ктo тѩ стратiл. Дiсь пѩкнoсть твѧ в цалэ́j oздoбѣ
Вiдѩ i oпiсуѩ, бo тѧскнѩ пo тoбe.

Пaннo свѩтa, цo Яснэ́j брoнiшь Чѧстoхoви
I в Oстрэ́j свeтiшь Брaмe! Ти, цo грóд зaмкoви
Нoвoгрóдзкi oхрaняшь з егo вeрним людэм!
Як мѩ дeцкo до здровя пoврóтiлaсь цудeм,
(Гди oд плaчѫцэ́j мaткi под Твoѩ oпeкѧ
OФѣрoвaни, мартвѧ поднёслэм повeкѧ
I зараз моглэм пешо до Твэ́х свѭтинь прогу
Iсть зa врóцoнэ житe пoдѩкoвaть Богу),
Так нас поврóтишь цудэм на Оjчизни лоно.
« Ostatnia zmiana: 1 mar 2016, 00:08:52 wysłana przez Siemoród »
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline Maorycy

  • Pomożesze: 44
  • Wiadomości: 260
  • Country: pl
Odp: Mój prawopis języka polskiego
« Odpowiedź #10 dnia: 29 lut 2016, 23:19:28 »
Dżdżownica to nie dż-dż, ale d-ż-dż
Serio tak mówisz?
Najczęściej to chyba mówię „dżydżownica”, ale nigdy bym tak tego nie zapisał