Autor Wątek: Slawizmy w j. bałtolitewskim przed anty-słowiańską reformą.  (Przeczytany 4989 razy)

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #15 dnia: 2 kwi 2017, 16:48:23 »
Cytuj
Pamiętajmy, że np. avinas, vilna, bal(t)as, galva to wspólne dziedzictwo bałtosłowiańskie, nie zapożyczenia.
Cytując mój pierwszy post:
Cytuj
Pogrubienie - Slawizm/słowo rdzennie bałto-słowiańskie/Słowo niesłowiańskiego pochodzenia ale zapożyczone z j. słowiańskich
Nie jestem bałtystą ani jeszcze slawistą, więc trudno mi mieć pewność, jakie słowo to zapożyczenie, a jakie jest rdzennie bałto-słowiańskie dlatego oznaczam je tak samo. Jeśli ty dysponujesz taką wiedzą i masz chęć wypisać wszystkie słowa bałto-słowiańskie zaznaczę je innym kolorem. Słowa w nawiasach z innych języków nie równają się zawsze temu, że liet. słowo z nich pochodzi, ino pokazują, że jest słowo o takiej samej nazwie, pochodzeniu i (często) znaczeniu w j. słowiańskich.
Cytuj
Didis/duży (z doug-jis, por. lit. daug)nie mają nic wspólnego (może jakieś słowiańskie echo didis rozbrzmiewa w długoszowej Dzidzileyli).
Już poprawiam, dziękuje za wskazanie błędu. : )
Cytuj
Podobne zarzuty sztuczności, releksyfikacji z pobudek nacjonalistycznych można by wysunąć w stosunku do wielu języków literackich Europy Śr.-Wsch. (czeskiego, węgierskiego, słoweńskiego [usuwanie germanizmów z wykorzystaniem neologizmów i innych zapożyczeń], częściowo serbskochorwackiego, rumuńskiego [reromanizacja przez masowe zapożyczanie z zachodnioromańskich i łaciny], bułgarskiego [reslawizacja z wykorzystaniem rusycyzmów]). Oczywiście nasilenie i efekt końcowy (stopień powodzenia) był różny w przypadku poszczególnych języków (na ogół kończyło się to zepchnięciem wielu germanizmów/slawizmów/turcyzmów do innego rejestru). Notabene przed rozwojem nacjonalizmów, które windowały ich status, rola tych języków w pewnych sferach życia (nauka, państwowość) była mocno ograniczona, więc relatywnie łatwo było podmieniać czy wymyślać takie słownictwo (por. literacki kaszubski w Polsce, przesycony neologizmami).
Wydaje mi się jednak, że w przypadku innych oczyszczeń nie towarzyszyła przy tym taka nienawiść jak lietuwiska nienawiść do Polaków. Oczywiście każdy nacjonalizm jest zły. Neologizmy także i przyznaję, że nie pochwalam ich w każdym innym języku (jeśli już musieli zmienić to słowo mogli użyć jakiegoś istniejącego odpowiednika, a nie wymyślać). Co do rosyjskiego czytałem gdzieś, że podobno jeszcze parę wieków temu był słowiański w bardzo małym stopniu no ale nie wiem w jakim stopniu prawdziwa jest ta teza.
« Ostatnia zmiana: 2 kwi 2017, 17:42:16 wysłana przez マシオ »
(img)
Litewski = Białoruski

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 751
  • Wiadomości: 2471
  • Country: pl
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #16 dnia: 2 kwi 2017, 20:35:07 »
Cytuj
Pamiętajmy, że np. avinas, vilna, bal(t)as, galva to wspólne dziedzictwo bałtosłowiańskie, nie zapożyczenia.
Cytując mój pierwszy post:
Cytuj
Pogrubienie - Slawizm/słowo rdzennie bałto-słowiańskie/Słowo niesłowiańskiego pochodzenia ale zapożyczone z j. słowiańskich


Rozumiem, ale nie byłem przekonany, czy jest to jasne dla wszystkich czytających ten wątek (i znaczenia tych nawiasów rzeczywiście nie byłem pewien).

Btw,
Cytuj
Anioł stróż - Anieła ſargas (pra-sł. stȏržь?)

Wg Smoczyńskiego sargas to rzeczownik utworzony przez ablaut od czasownika sergėti (w podobny zresztą sposób, jak prasł. *storžь od *stergti, tylko storžь ma jeszcze palatalizujący sufiks -jь). Relacja słowa bałtyckiego i słowiańskiego nie jest jasna.
« Ostatnia zmiana: 2 kwi 2017, 20:49:16 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #17 dnia: 2 kwi 2017, 21:07:34 »
Btw,
Cytuj
Anioł stróż - Anieła ſargas (pra-sł. stȏržь?)

Wg Smoczyńskiego sargas to rzeczownik utworzony przez ablaut od czasownika sergėti (w podobny zresztą sposób, jak prasł. *storžь od *stergti, tylko storžь ma jeszcze palatalizujący sufiks -jь). Relacja słowa bałtyckiego i słowiańskiego nie jest jasna.
Ale mam rozumieć, że i tak ma wspólnego przodka z słowiańskim odpowiednikiem?

Wgl. jeszcze co do Didis, rozumiem, że współczesne liet. Didžioji także nie ma nic wspólnego ze słowem Duży?
(img)
Litewski = Białoruski

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 107
  • Wiadomości: 427
  • Country: cs
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #18 dnia: 2 kwi 2017, 22:38:15 »
Btw,
Cytuj
Anioł stróż - Anieła ſargas (pra-sł. stȏržь?)

Wg Smoczyńskiego sargas to rzeczownik utworzony przez ablaut od czasownika sergėti (w podobny zresztą sposób, jak prasł. *storžь od *stergti, tylko storžь ma jeszcze palatalizujący sufiks -jь). Relacja słowa bałtyckiego i słowiańskiego nie jest jasna.
Ale mam rozumieć, że i tak ma wspólnego przodka z słowiańskim odpowiednikiem?

Wgl. jeszcze co do Didis, rozumiem, że współczesne liet. Didžioji także nie ma nic wspólnego ze słowem Duży?
1. Zdaje się, że tak, bo litewski robił czuda z grupami spółgłoskowymi, choć z reguły je utrudniał niż ułacniał.
2. Nie. didžioji < did-io-ji. Słowiańskiemu ž najczęściej odpowiada litewskie g, a litewskie dž to jotowane d.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 661
  • Wiadomości: 1899
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #19 dnia: 3 kwi 2017, 09:02:29 »
a także dzisiaj graniczą z państwem dawniej zwanym Litwą, a dziś Białorusią
Nie, nie zwanym.
P.S. To prawda.

Offline Maorycy

  • Pomożesze: 52
  • Wiadomości: 290
  • Country: pl
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #20 dnia: 3 kwi 2017, 09:15:08 »
Cytuj
j. lietuwski
To mi wygląda na gorszy ból dupy niż angielskie Eire na Irlandię

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #21 dnia: 3 kwi 2017, 13:57:36 »
a także dzisiaj graniczą z państwem dawniej zwanym Litwą, a dziś Białorusią
Nie, nie zwanym.
Wielkie Księstwo Litewskie było w zdecydowanej większości państwem (biało)ruskim. Oficjalnym językiem przed polskim był jedynie ruski. Przeważała też ludność słowiańska zaś żywioł bałtycki cofał się przed słowiańskim, więc tak, zwanym. Zresztą Białorusini nazywali się Litwinami do XX wieku.
Cytuj
j. lietuwski
To mi wygląda na gorszy ból dupy niż angielskie Eire na Irlandię
Starałem się dać nazwę jak najbardziej neutralną z racji, że dawanie temu narodowi monopolu na Litwę jest błędem.
« Ostatnia zmiana: 3 kwi 2017, 13:59:19 wysłana przez マシオ »
(img)
Litewski = Białoruski

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #22 dnia: 3 kwi 2017, 17:05:19 »
Wybaczcie za doublepost, niemniej przypadkowo znalazłem takie cudo:
https://play.google.com/books/reader?id=-tBVAAAAcAAJ&printsec=frontcover&output=reader&hl=pl&pg=GBS.PA1
Jest to Biblia po lietuwisku, po przeczytaniu paru stron wydaje się, że z okresu dość silnej slawizacji? Jest to wydanie z 1816 roku przy czym z tego co wyczytałem tu najstarsze wydanie jest z roku 1735. Wydaje mi się, że to nowe, jedyne dostępne różni się tylko tym, że posiada już specjalne znaki dostosowane do języka ale bez tych czeskich, choć pewności niestety nie mam. Jeśli ktoś ma Biblię mógłby porównać jak bardzo obfituje w slawizmy.
Edit: Mam dopasowany jeden fragment z Biblii:
Nowy Testament
Ewangelia św. Łukasza
Rozdział 4, wers pierwszy.
'Pełen Ducha Świętego powrócił Jezus znad Jordanu i przebywał w Duchu [Świętym] na pustyni.' (puszczy w staropolskim)
Ewangelia Szwynto Lukoszaus.
4. Perſtyrimas
'Bet Jezus pilnas Dwaſês Szwentoſês, ſugryźo nů Jordano, ir nuweſtas buwo i puszcziąDwaſês.'
U Szyrwida pustynia/puszcza to - Giria, więc jak widać doszedł tu już nowy slawizm na pustynię.
Edit2: Starsza wersja, zachowana w lepszej jakości: https://books.google.pl/books?id=MuZUAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
Wydaje się, że nie ma żadnych różnic w słownictwie. Mimo wyżej wymienionego slawizmu, którego u Szyrwida nie ma, mamy tu np. Zwaigzde zamiast Szyrwidoskiej Zwaizde na gwiazdę czy też Iůdu zamiast Szyrwidowskiego Żidas na Żyda. Być może to pierwsze to zwyczajny rozwój języka w wyniku którego doszło "g" zaś drugi to stylizacja biblijna?
« Ostatnia zmiana: 4 kwi 2017, 15:01:09 wysłana przez マシオ »
(img)
Litewski = Białoruski

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 18
  • Wiadomości: 458
  • Country: de
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #23 dnia: 3 kwi 2017, 17:13:05 »
Cytuj
Wielkie Księstwo Litewskie było w zdecydowanej większości państwem (biało)ruskim. Oficjalnym językiem przed polskim był jedynie ruski. Przeważała też ludność słowiańska zaś żywioł bałtycki cofał się przed słowiańskim, więc tak, zwanym. Zresztą Białorusini nazywali się Litwinami do XX wiek

Też tak sądzę, robi więcej sensu niż proglumowanie przez (dzisiejszych!) Litwinów że to ich wcześniejsza rzesza była. Język oficjalny był przez wieki wieków koło łaciny ruski (poprzednik białoruskiego i ukraińskiego), a nie jakiś "Litwinski". Niech mówią co chcą. Zresztą dziwnie by było wyobrażać sobie że  taki mały naród (2.5 miliony dzisiaj w Republice Litewskiej) miał kiedyś taką wielką rzeszę...

BTW jesteś Białorusinem (Litwinem ;) )? Twoja flaga...

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #24 dnia: 3 kwi 2017, 17:18:38 »
Żeby nie było nie odmawiam Lietuwisom litewskości. Także mają do niej prawo ino trochę mniejsze, z racji, że dość szybko ulegli zmarginalizowaniu tonąc w ruskości. Problemem jest to, że dzisiejsza Lietuwa powstała w opozycji do tego co starolitewskie czyli tolerancji i wieloetniczności jak i wyznaniowości, czym Litwa oraz Rzeczpospolita mogły się chwalić, opierając się jedynie na bałtojęzyczności i tym samym zagarniając litewskość dla siebie broniąc jej innym prawowitym następcom czyli Litwinom (Białorusinom) i kresowym Polakom.
Cytuj
BTW jesteś Białorusinem (Litwinem ;) )? Twoja flaga...
Tak, w pewnym stopniu ale w zdecydowanej większości Polakiem.
(img)
Litewski = Białoruski

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 228
  • Wiadomości: 1335
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #25 dnia: 3 kwi 2017, 17:34:32 »
Cytuj
Oczywiście każdy nacjonalizm jest zły.
*szowinizm, wszak nacjonalizm niekoniecznie jest skazany na porażkę :D

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #26 dnia: 3 kwi 2017, 17:36:13 »
Wydawało mi się, że nacjonalizm = miłość do swojego narodu i uważanie innych narodów za gorsze, zaś patriotyzm = miłość do swojego narodu i szanowanie innych narodów?
Czym więc jest według ciebie szowinizm oraz nacjonalizm? Może pomyliłeś nacjonalizm z patriotyzmem?
« Ostatnia zmiana: 3 kwi 2017, 17:38:56 wysłana przez マシオ »
(img)
Litewski = Białoruski

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 228
  • Wiadomości: 1335
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #27 dnia: 3 kwi 2017, 17:40:07 »
Szowinizm to właściwie jest skrajna odmiana nacjonalizmu. Sam nacjonalizm tylko zakłada, że naród jest najważniejszą wartością w sferze politycznej i wszystkie grupy społeczne danego narodu powinny się solidaryzować ku wspólnemu interesowi. Natomiast patriotyzm to już jest indywidualne uczucie przywiązania do narodu. Tak przynajmniej głosi większość opracowań politologicznych.

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 16
  • Wiadomości: 59
  • Country: by
  • 人生はパロディー
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #28 dnia: 3 kwi 2017, 17:42:01 »
W takim razie użyłem wtedy, jak widać złego słowa. : )
(img)
Litewski = Białoruski

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 661
  • Wiadomości: 1899
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Slawizmy w j. lietuwiskim przed anty-polską reformą.
« Odpowiedź #29 dnia: 3 kwi 2017, 21:58:58 »
Cytat: マシオ
Zresztą Białorusini nazywali się Litwinami do XX wieku.
Ale Rusinami też. Pierwsze było tożsamością językową, drugie regionalną. To i to niewiele ma wspólnego ani z dzisiejszymi etnosami, ani z organizmami państwowymi.
Zresztą dziwnie by było wyobrażać sobie że  taki mały naród (2.5 miliony dzisiaj w Republice Litewskiej) miał kiedyś taką wielką rzeszę...
Zresztą dziwne by było wyobrażać sobie że taki mały naród (2,5 miliona dzisiaj w Mongolii) miał kiedyś taką wielką rzeszę...
P.S. To prawda.