Autor Wątek: słowiańskie  (Przeczytany 71303 razy)

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 728
  • Wiadomości: 2424
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #870 dnia: 25 mar 2017, 18:12:23 »
Czy są jakieś języki słowiańskie, gdzie *kъ(n) jest przedrostkiem w czasownikach? W ogóle, dlaczego w słowiańskich prawie wszystkie przyimki można dać jako prefiks czasownika, a ten jeden *kъ(n) nie? Dziwne to trochę.

Mmm, ko-jarzyć?

Cytat: Obcy
To mnie od dawna zastanawia: dlaczego słowa w słoweńskim są często jakieś dziwne i poprzekręcane? Raz to dostawiają jakieś głoski, a raz je zjadają.

W dodatku mają niedojebaną pisownię: wokalizują l nie-wiadomo-do-końca-gdzie, piszą w wygłosie nj, lj ale wymawiają twardo, ‹e› oznacza 4 różne samogłoski. Zachowali akcent toniczny, ale poddali go wieloetapowej spirali przesuwek w jedną i drugą stronę, których nie sposób zapamiętać.

Cytuj
majhen

Mayhem!
стань — обернися, глянь — задивися

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 659
  • Wiadomości: 1887
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #871 dnia: 25 mar 2017, 18:17:50 »
Brez wydaje sie być kontaminacją bez i prez (vide mieszanie tych przyimków w polskich gwarach), en to zwykła haplologia, w mehak nie ma nic więcej ani mniej, a h pochodzi pewnie z form bez a gdzie grupa rozpodobniła się przez spirantyzację, zjutraj jest analogiczne to naszego dzisiaj, reszta też nie wydaje się być dziwna, może poza in co do którego nie mam pomysłu.
P.S. To prawda.

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 94
  • Wiadomości: 392
  • Country: cs
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #872 dnia: 25 mar 2017, 18:34:03 »
Brez wydaje sie być kontaminacją bez i prez (vide mieszanie tych przyimków w polskich gwarach), en to zwykła haplologia, w mehak nie ma nic więcej ani mniej, a h pochodzi pewnie z form bez a gdzie grupa rozpodobniła się przez spirantyzację, zjutraj jest analogiczne to naszego dzisiaj, reszta też nie wydaje się być dziwna, może poza in co do którego nie mam pomysłu.
a to in to nie zmieszanie słowiańskiego i z odniemieckim un? un przecież było w połabskiem.

Czy są jakieś języki słowiańskie, gdzie *kъ(n) jest przedrostkiem w czasownikach? W ogóle, dlaczego w słowiańskich prawie wszystkie przyimki można dać jako prefiks czasownika, a ten jeden *kъ(n) nie? Dziwne to trochę.

Mmm, ko-jarzyć?
To ko- to takie dziwne trochu. Woztokiem trąci. W ogóle u Serbów jest kojariti. A *kojariti nie wygląda na *kъ+jariti, bo to by prędzej dało **kyjariti i **kijarzyć. Nie wiem, jaki jest związek tego z niewątpliwe oddzielnym morfemem -jar-.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 728
  • Wiadomości: 2424
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #873 dnia: 25 mar 2017, 19:12:58 »
To ko- to takie dziwne trochu. Woztokiem trąci. W ogóle u Serbów jest kojariti. A *kojariti nie wygląda na *kъ+jariti, bo to by prędzej dało **kyjariti i **kijarzyć. Nie wiem, jaki jest związek tego z niewątpliwe oddzielnym morfemem -jar-.

Można by to wyjaśniać ablautem pie. (albo zwężeniem samogłoski w *kъn jak w wygłosowym -om rzeczowników). Tylko że jakieś *kom- nie powinno stracić nosówki w tej pozycji. Więc chyba pudło, prędzej wiąże się to z tym rzeczownikowym „ekspresywnym” ka- (kadłub, kabłąk), które ESSJa łączy jakoś z zaimkiem *kъ. Notabene, dobrze widzę, że to słowiańskie *kъn nie ma porządnych kognatów poza językami satem (chyba, że to niezsatemizowana odmiana *sъn)?

W ESSJi można wygrzebać przykłady czasowników prefigowanych kъ-, ale te co znalazłem ograniczają się do pojedyńczych języków (*kъnaditi z serbskochorwackiego, *kъmětiti z ukraińskiego)...
« Ostatnia zmiana: 25 mar 2017, 19:21:06 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Online Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 203
  • Wiadomości: 1228
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #874 dnia: 25 mar 2017, 20:15:18 »
Cytuj
morem
g i/lub ż przeszło między samogłoskami w r

No to chyba nie bezwyjątkowo, bo jest np. veža, bogat itd.

Offline elslovako

  • KEINE BREMSEN
  • Pomożesze: 231
  • Wiadomości: 390
  • Country: de
  • HOHE ENERGIE
  • Conlangi: hehe
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #875 dnia: 26 mar 2017, 11:17:50 »
Cytuj
To mnie od dawna zastanawia: dlaczego słowa w słoweńskim są często jakieś dziwne i poprzekręcane?

Do listy przykładów pozwolę dodać sobie jeszcze ata (tata).

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1321
  • Wiadomości: 3235
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #876 dnia: 26 mar 2017, 14:07:30 »
Ale od słoweńskiego nihče to się odczepcie - bardzo fajna, archaiczna formacja, pochodząca z PS *ni-kъ-že (bez niepotrzebnego -to-, obecnego w większości słowiańskich [z SCSem włącznie]), zaś dodawanie -že do zaimków zaprzeczających to norma w PS/SCS (i chyba tylko słoweński to w pełni utrzymał, w formie tego ich dziwnego -r).

Fonetycznie faktycznie trochę coś tam nie pykło, ale też trudno się dziwić, że taka dziwna zbitka jak -kż- wyewoluowała nieregularnie, zwłaszcza w tak często używanym słowie.
« Ostatnia zmiana: 26 mar 2017, 14:11:56 wysłana przez Dynozaur »
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 94
  • Wiadomości: 392
  • Country: cs
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #877 dnia: 26 mar 2017, 14:14:02 »
Ale od słoweńskiego nihče to się odczepcie - bardzo fajna, archaiczna formacja, pochodząca z PS *ni-kъ-že (bez niepotrzebnego -to-, obecnego w większości słowiańskich [z SCSem włącznie]), zaś dodawanie -že do zaimków zaprzeczających to norma w PS/SCS (i chyba tylko słoweński to utrzymał, w formie tego ich dziwnego -r).

Fonetycznie faktycznie trochę coś tam nie pykło, ale też trudno się dziwić, że taka dziwna zbitka jak -kż- wyewoluowała nieregularnie, zwłaszcza w tak często używanym słowie.
Właśnie -ž- zamiast -č- łatwiej chyba wytłumaczyć *ni-kъto-že i normalniejszym tž > tš > č.

Swoją drogą to kajkawski zna nišče, też osobliwość.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Online Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 203
  • Wiadomości: 1228
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #878 dnia: 17 kwi 2017, 15:10:02 »
чёрт - черти - чертях... A cóż to za ruski dziwoląg? Nie dość, że dziwny przegłos, to jeszcze miękkie końcówki liczby mnogiej...
« Ostatnia zmiana: 17 kwi 2017, 15:14:12 wysłana przez Obcy »

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 728
  • Wiadomości: 2424
  • Country: pl
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #879 dnia: 17 kwi 2017, 17:11:12 »
чёрт - черти - чертях... A cóż to za ruski dziwoląg? Nie dość, że dziwny przegłos, to jeszcze miękkie końcówki liczby mnogiej...

Przegłos do ё nie zachodził przed miękką. Co do -и w l.mn. twardotematowych, jest parę takich wyjątków, przychodzi mi jeszcze do głowy сoседи. Чертях z pewnością analogiczne do mianownika.
стань — обернися, глянь — задивися

Online Obcy

  • Преводитель Истанвудскего Континенту
  • Pomożesze: 203
  • Wiadomości: 1228
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: słowiańskie
« Odpowiedź #880 dnia: 17 kwi 2017, 17:43:33 »
A no racja. Jeszcze mi się колено przypomniało.