Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 80111 razy)

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Pomożesze: 32
  • Wiadomości: 702
  • Country: hu
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • varpho.net
  • Conlangi: sufisanto + różne conalphy
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #15 dnia: 1 paź 2011, 18:27:35 »
czy "brać kogoś na barana" może być wynikiem jakiegoś upodobnienia się "brać kogoś na barki" do "brać kogoś na kolana"?
no i ciekawe jest też rozszerzenie semantyczne takich kolan w kierunku miednicy...
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #16 dnia: 6 paź 2011, 16:40:33 »
Wg Borysia końcówka -cz w wyrazach acz i lecz jest kognatem łacińskiego -que (gr. te, stind. ca).  Zachsł. *lěče/leče, prasł. *ače, bułg. че "i; a, ale; że". Zacz też tutaj należy?
« Ostatnia zmiana: 6 paź 2011, 16:44:11 wysłana przez pittmirg »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1360
  • Wiadomości: 3276
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #17 dnia: 28 paź 2011, 14:36:35 »
Chyba już wiem skąd się wzięła alternacja sz:ś w męzkoosobowych formach przymiotników np. "słabszy - słabsi" i zaimków "nasz- nasi".

To nie analogja, tylko wpływ gwar mazurzących, w których mazurzenie spowodowało też morfologiczne zjednanie wyrazów z tematem zakończonym na historyczne -sz z tematami na -s. Spotyka się przecież formy typu "o męzie" w owych gwarach.

Chociaż nie wyjaśnia, to dlaczego to nie dotknęło ż (chyba tylko w formie "duzi", co już można wytłómaczyć analogją. W innych leksemach masz - "chyży ludzie", "boży strażnicy" it.p.) oraz "cz".
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 672
  • Wiadomości: 1907
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #18 dnia: 28 paź 2011, 15:00:24 »
Ale udziwniasz, etymologia jest jasna:

tylny < *tylьnъjь
tylni < *tylьniji
P.S. To prawda.

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1360
  • Wiadomości: 3276
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #19 dnia: 28 paź 2011, 16:38:12 »
Sorry, nie kupuję tego. Wszystko, co tłumaczy nieregularne zapożyczenie z gwary (wykraczające poza słownictwo) brzmi jak przekombinowana lingwistyka ludowa.

Tak, tylko że przez większość historji mazurzyła większość Polski - z stolycą włącznie. Więc oddziaływanie mogło być spore.

Brak mazurzenia w literackim języku polskim to w gruncie rzeczy dzięki Wielkopolsce.
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Mścisław Bożydar

  • Πατριάρχης Γλώσσοποιίας
  • Batiuszka
  • Pomożesze: 76
  • Wiadomości: 1269
  • Country: pl
  • Conlangi: Mevu, Ariosłowiański, Hokmański, Natfariński
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #20 dnia: 28 paź 2011, 20:33:51 »
Cytuj
Brak mazurzenia w literackim języku polskim to w gruncie rzeczy dzięki Wielkopolsce.
Don't forget Kresy :D
Hvernig á að þjálfa Dragon þín?

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 672
  • Wiadomości: 1907
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #21 dnia: 29 paź 2011, 11:12:52 »
Takie rzeczy nie dzieją się nawet w wielce rozdialektowanym angielskim, gdzie każdy w miarę potrafi naśladować inne dialekty. Nie ma tak, że zwarcie krtaniowe zamiast /t/ pojawia się np. w kilku słowach.
Za to /o:/ zamiast /u:/ już tak.
P.S. To prawda.

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 672
  • Wiadomości: 1907
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #22 dnia: 29 paź 2011, 23:09:58 »
Cytuj
Za to /o:/ zamiast /u:/ już tak.

Jakiś przykład...? I przypomnę, że mówię o zapożyczaniu cech z dialektów (niezbyt regularne zmiany fonologiczne w angielskim zdarzają się jak najbardziej - patrz np. wymowa "ea" - i czymś podobnym było polskie "nasi", ale ani jedno, ani drugie, nie musi być związane z gwarami)
A, bo mnie zawsze formy typu "de dors" wydawały się zapożyczeniami z gwar, nie wiem jak mogłyby powstać takie nieregularne zmiany. Ale to ty tu jesteś autorytetem.
P.S. To prawda.

Offline Feles

  • 오야폘도래
  • Pomożesze: 128
  • Wiadomości: 206
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #23 dnia: 30 paź 2011, 00:25:22 »
[nobbc][/nobbc]
אַללאַהו אַקבאַר

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #24 dnia: 4 lis 2011, 20:58:25 »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #25 dnia: 12 lis 2011, 22:03:39 »
Brückner lubieć znał i bynajmniej się od niego stanowczo nie odcinał:

Cytuj
luby, lubić (dziś, jak przy musić, myślić, mówimy i lubieć; lubiał zamiast lubił);

z drugiej strony, z tegoż słownika etymologicznego:

Cytuj
nienawidzić mylne
стань — обернися, глянь — задивися

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Pomożesze: 32
  • Wiadomości: 702
  • Country: hu
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • varpho.net
  • Conlangi: sufisanto + różne conalphy
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #26 dnia: 30 lis 2011, 01:14:59 »
mam pytanie do znawców polszczyzny: czy wyrazy "sprzedaż", "podaż" itd. to jakieś polsko-francuskie hybrydy?
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #27 dnia: 30 lis 2011, 15:12:29 »
mam pytanie do znawców polszczyzny: czy wyrazy "sprzedaż", "podaż" itd. to jakieś polsko-francuskie hybrydy?

Galicyzmy na -aż są zwykle rodzaju męskiego chyba... Brückner twierdzi, że ta formacja ma coś wspólnego z rzeczownikami na -eż. Przykłady: kradzież, grabież, łupież, kacież :) Przydałoby się znać datę pierwszego zaświadczenia.
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #28 dnia: 9 sty 2012, 00:32:12 »
Skąd "knajak"?
стань — обернися, глянь — задивися

Offline spitygniew

  • Pomożesze: 672
  • Wiadomości: 1907
  • Country: il
  • Uspołecznione zwierzę.
  • Conlangi: zachodniołużycki, nanga
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #29 dnia: 9 sty 2012, 11:19:26 »
A "menel"?
P.S. To prawda.