Autor Wątek: Kolejność liter w alfabecie łacińskim  (Przeczytany 2317 razy)

Offline Norris

  • Pomożesze: 4
  • Wiadomości: 40
Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« dnia: 11 sie 2015, 20:55:17 »
Kolejny nowy, nietypowy wątek.
Czy Waszym zdaniem kolejność liter w naszym alfabecie łacińskim jest prawidłowa?
Moim zdaniem, powinna być trochę inna.
Przede wszystkim, litery Y i Z, które zostały dodane w I w. p.n.e. po zdobyciu Grecji w celu zapisu greckich słów powinny się znajdować nie na końcu, lecz mniej więcej tam, gdzie były w oryginale - Z powinno być po G, a Y powinno być po V.
Warto też zwrócić uwagę, że pierwotnie między F i H było właśnie Z, które w III w. p.n.e. zostało usunięte z uwagi na brak występowania w języku łacińskim i wstawione w jego miejsce G, które tak naprawdę było modyfikacją C (pierwotnie oznaczało "g", po tym zaczęło oznaczać "k"). Po powrocie Z do łacińskiego alfabetu ta litera powinna powrócić na swoje miejsce, a G powinno iść po C.
Wówczas wyglądałoby to tak:
Wersja klasyczna:
ABCGDEFZHIKLMNOPQRSTVYX
Wersja współczesna:
ABCGDEFZHIJKLMNOPQRSTUVWYX

Offline Widsið

  • Adgarios totias
  • Administrator
  • Pomożesze: 953
  • Wiadomości: 2628
  • Conlangi: burgundzki, drawski, nowantyjski
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #1 dnia: 11 sie 2015, 21:51:26 »
Jaką robi to komukolwiek w tej chwili różnicę?

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 274
  • Wiadomości: 1535
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #2 dnia: 11 sie 2015, 22:35:35 »
Również postuluję za tym, aby G było po C jako litera pochodna od C :)

Offline Piołunnik

  • Pomożesze: 75
  • Wiadomości: 81
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #3 dnia: 12 sie 2015, 04:29:33 »
Przepraszam, ale: w jakim sensie "powinna"?

Offline Norris

  • Pomożesze: 4
  • Wiadomości: 40
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #4 dnia: 12 sie 2015, 15:19:22 »
Cytuj
Przepraszam, ale: w jakim sensie "powinna"?
Po prostu te litery "Y" i "Z" powinny być nie na końcu, lecz mniej więcej tam, gdzie były w alfabetach fenickim i greckim.
Cytuj
Jaką robi to komukolwiek w tej chwili różnicę?
Między innymi Żelisław Żyżyński nie byłby dzisiaj ostatnim Polakiem  :-D

Offline Piołunnik

  • Pomożesze: 75
  • Wiadomości: 81
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #5 dnia: 12 sie 2015, 23:04:07 »
Cytuj
Przepraszam, ale: w jakim sensie "powinna"?
Po prostu te litery "Y" i "Z" powinny być nie na końcu, lecz mniej więcej tam, gdzie były w alfabetach fenickim i greckim.
Nie rozumiem, dlaczego niby „powinno” tak być. Nie wiem, istnieją jakieś powszechnie ustalone reguły dodawania liter do afabetów, których złamanie to naruszenie prawa międzygalaktycznego?

I dlaczego czepiasz się akurat łacinki, przecież prawie dokładnie to samo dotyczy alfabetów języków krajów północnej Europy (duń. Æ Ø Å), głagolicy i cyrylicy (ostatnich dziesięć-kilkanaście liter), alfabetu greckiego (Υ Φ Χ Ψ Ω), abdżadu arabskiego w tradycyjnym porządku (ostatnie pięć liter)…

Offline Norris

  • Pomożesze: 4
  • Wiadomości: 40
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #6 dnia: 14 sie 2015, 15:18:03 »
Pomysł bardziej współczesny - kolejność alfabetyczna zgodnie z kolejnością klawiszy w najpopularniejszej klawiaturze komputerowej QWERTY:
QWERTYUIOPASDFGHJKLZXCVBNM
Wówczas kolejność byłych 49 miast wojewódzkich wyglądałaby następująco (polskie litery, jak w naszym alfabecie, osobno):
Wrocław
Warszawa
Wałbrzych
Włocławek
Elbląg
Radom
Rzeszów
Toruń
Tarnobrzeg
Tarnów
Opole
Ostrołęka
Olsztyn
Przemyśl
Piotrków Trybunalski
Piła
Poznań
Płock
Suwałki
Sieradz
Siedlce
Skierniewice
Słupsk
Szczecin
Gorzów Wielkopolski
Gdańsk
Jelenia Góra
Krosno
Kraków
Kielce
Koszalin
Konin
Katowice
Kalisz
Leszno
Legnica
Lublin
Łomża
Łódź
Zielona Góra
Zamość
Ciechanów
Chełm
Częstochowa
Bydgoszcz
Bielsko-Biała
Białystok
Biała Podlaska
Nowy Sącz

Offline Jajeczko

  • vos goûts lait
  • Pomożesze: 17
  • Wiadomości: 49
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #7 dnia: 29 wrz 2017, 15:14:41 »
Gdyby wziąć pod uwagę alfabet fenicki, przypuszczenia co do pochodzenia poszczególnych liter i kolejność ich dodawania, to alfabet łaciński wyglądałby raczej tak:
ABCGDEFVUWYZHIJKLMNXOPQRST (ewentualnie …VWU…)
F i V pochodzą od litery waw. Y też od niej pochodzi, ale zostało dodane później do łaciny. X prawdopodobnie pochodzi od litery samech, wnioskując po Ξ, które ma taką samą wartość fonetyczną.
ΜΑΝY'ΙΦΑΙΣΤ
Γκραίκα τω ιαιντήνα σούσνα τζειρηλύτζα.

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 659
  • Wiadomości: 2875
  • Country: gr
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #8 dnia: 29 wrz 2017, 15:45:45 »
Nie powinno być ...PRQ...?

Offline Jajeczko

  • vos goûts lait
  • Pomożesze: 17
  • Wiadomości: 49
Odp: Kolejność liter w alfabecie łacińskim
« Odpowiedź #9 dnia: 29 wrz 2017, 16:05:11 »
Nie. R wygląda, jakby pochodziło od P, ale te litery nie są ze sobą jakkolwiek powiązane. Pomiędzy fenickimi odpowiednikami P i R oprócz odpowiednika Q była nawet jeszcze jedna litera, ale ani w łacince, ani w piśmie greckim jej nie ma. A nikomu niepotrzebne (przynajmniej wtedy, kiedy łacinki używało się tylko do zapisywania łaciny) Q jest. No i jest G, mimo że jego funkcję spokojnie mogło pełnić C (do tego zgodnie z pochodzeniem). No ale ostatecznie zostało kolejnym K. Ktoś niemądry to robił…
ΜΑΝY'ΙΦΑΙΣΤ
Γκραίκα τω ιαιντήνα σούσνα τζειρηλύτζα.