Autor Wątek: Stara Forma Konjugacji  (Przeczytany 3596 razy)

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #15 dnia: 17 kwi 2017, 16:31:13 »
Tylko male pytanko: W czeskim 3.os.pl. od być jest "jsou". Skąd te "j"? I czy to ma związki z staropolszczyzną?

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 262
  • Wiadomości: 1475
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #16 dnia: 17 kwi 2017, 16:40:58 »
Zapewne analogia z resztą form (jsem, jsi...).

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 778
  • Wiadomości: 2524
  • Country: pl
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #17 dnia: 17 kwi 2017, 16:57:46 »
Różne słowiańskie kontynuują bądź końcówkę -tъ (SCS, rosyjski), bądź -tь (zachodnioruskie) w trzeciej osobie czasownika — najprościej moim zdaniem uznać to za zróżnicowanie dialektalne w prasłowiańskim (-tь jest dużo prościej wywieść z praindoeuropejskiego, więc może -tъ jest wtórne — mówi się, że pod wpływem zaimka tъ). I jeść i jest (a także je) pojawiają się w pisanym polskim bardzo wcześnie. Jeżeli autor Kazań świętokrzyskich był z Małopolski, a gnieźnieńskich z Wielkopolski, może jeść (*jestь) było małopolskie, a jest (*jestъ) wielkopolskie? We współczesnych gwarach postaci jeść chyba nie ma.

EDIT: tak, czeskie j- jest analogiczne, 3pl kontynuuje praindoeuropejski stopień zanikowy *h1sonti, więc proteza j- nie miała tam jak powstać.
« Ostatnia zmiana: 17 kwi 2017, 17:03:20 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #18 dnia: 17 kwi 2017, 21:29:34 »
Dzięki za odpowiedzi

Jeszcze mi się przypomniało że chciałem spytać czy kiedyś się pisało "sąć" zamiast "są" (*sǫtь !)?

(A poza tym ja teraz zauważyłem że 2.os.pl. jest *este, to przecież prawidłowo musiało by być jeste, a nie jeście (bo brak jeru)?) Czy to jest przez to że same e już palatalizuje?
« Ostatnia zmiana: 17 kwi 2017, 21:33:49 wysłana przez poloniok »

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 477
  • Wiadomości: 1963
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #19 dnia: 17 kwi 2017, 21:36:22 »
Nie ma takich poświadczeń. Tu można pod hasłem BYĆ sprawdzić.

Cytuj
Czy to jest przez to że same e już palatalizuje?
Dokładnie. W polskim wszystkie prasłowiańskie samogłoski przednie palatalizowały. Niepalatalizujące <e> pochodzi obecnie od jeru twardego.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #20 dnia: 17 kwi 2017, 21:44:02 »
Cytuj
Nie ma takich poświadczeń. Tu można pod hasłem BYĆ sprawdzić.

Z tych stronach zawsze mam problem, nie da się nic ładować

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #21 dnia: 18 kwi 2017, 12:44:33 »
A czy formy od "być" mieli gdzieś głoski pochylone (np. "jéśm" zamiast "jeśm"?)


Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 651
  • Wiadomości: 2830
  • Country: gr
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #22 dnia: 18 kwi 2017, 13:34:48 »
Pobawię się trochę w nauczyciela polskiego.

Z tych stronach zawsze mam problem, nie da się nic ładować
Z tymi stronami zawsze mam problem, nie da się nic (lepiej: niczego) załadować. (albo: nie chce się nic ładować)

A czy formy od "być" mieli gdzieś głoski pochylone (np. "jéśm" zamiast "jeśm"?)
A czy formy „być” miały gdzieś głoski pochylone?

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 262
  • Wiadomości: 1475
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #23 dnia: 18 kwi 2017, 14:39:55 »
Cytuj
A czy formy od "być" mieli gdzieś głoski pochylone (np. "jéśm" zamiast "jeśm"?)

Nie. Zarówno nie miało prawa zadziałać wzdłużenie zastępcze, jak i w żaden sposób nie była odziedziczona z prasłowiańskiego długość samogłoski.

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #24 dnia: 18 kwi 2017, 14:48:29 »
https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/byti

Zobacz tutaj, przecież samogłoski długie występowały tam, gdzie sylaba z jerym (twardym lub miękim) się skończyła (do tego zobacz np. *plodъ jest dzisiejszy płód a *solь jest dzisiejszą sól)

*esmь by stworzyło jéśm na przykład


Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 262
  • Wiadomości: 1475
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #25 dnia: 18 kwi 2017, 15:04:04 »
Nie takie były warunki wzdłużenia zastępczego. Musiała występować spółgłoska dźwięczna (ale nie m, n, ń) lub zbitka z taką spółgłoską. Owszem, są takie wyjątki jak stóp, powrót, ale tam w prasłowiańskim znajdował się neoakut, który utrzymywał długość samogłoski.

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #26 dnia: 18 kwi 2017, 16:14:21 »
Znaczy że formy były takie?

jeśm, jeś, jeść, jeśmy, jeście, są

dał jeśm, dał jeś, dał je, dali jeśmy, dali jeście, dali są

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 778
  • Wiadomości: 2524
  • Country: pl
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #27 dnia: 18 kwi 2017, 20:35:41 »
Po kaszubsku jem to „jestem”, jém to „jem”.
« Ostatnia zmiana: 18 kwi 2017, 20:37:57 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #28 dnia: 18 kwi 2017, 23:35:30 »
A czy SVO była poprawną formą zdania czy SOV?

Pisało (lub mówiło) się "Ja chleb kupił jeśm" albo "Ja kupił jeśm chleb"?

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 36
  • Wiadomości: 667
  • Country: de
Odp: Stara Forma Konjugacji
« Odpowiedź #29 dnia: 19 kwi 2017, 17:55:51 »
?