Autor Wątek: Fonetyka i fonologia JP  (Przeczytany 30434 razy)

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 792
  • Wiadomości: 2576
  • Country: pl
Fonetyka i fonologia JP
« dnia: 12 lut 2013, 20:14:10 »
Przeglądałem sobie wczoraj w biblio pracę Bogusława Dunaja „Grupy spółgłoskowe współczesnej polszczyzny mówionej (w języku mieszkańców Krakowa)” z ’85 r., niestety nie mogłem skserować czy w inny sposób powielić interesujących mię fragmentów. W każdym razie chodziło o zarejestrowanie realizacji różnych zbitek spółgłoskowych w mowie Krakowian posługujących się polskim literackim. Parę rzeczy, które zapamiętałem/zapisałem sobie:

> dominującą realizacją wygłosowego /st/ przed spółgłoską jest [s] bądź [z] (przez dźwięczną)
> podobnie dominującą realizacją wygłosowego -ść /s\t_s\/ przed spółgłoską jest [s\] bądź [z\]
> trz: w języku mówionym mieszkańców Krakowa dominują realizacje čš- (35 r.), čš- (17 r.) i č- (46 r.)... formy typu čeba, ǯevo są charakterystyczne dla znacznej części ludności Krakowa... Przebadanie wymowy 340 osób wykazało że ok. 78% Krakowian realizuje wyłącznie lub fakultatywnie formy uproszczone...

Oczywiście wszystko to odnosi się do okresu, w którym praca ta została sporządzona.

Wypożyczyłem Fonetykę i fonologię z Gramatyki współczesnego języka polskiego pred. H. Wróbla (1995), wnioski później, ale chyba jestem trochę rozczarowany.
« Ostatnia zmiana: 12 lut 2013, 20:16:48 wysłana przez Gubiert »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 792
  • Wiadomości: 2576
  • Country: pl
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #1 dnia: 18 lut 2013, 00:06:24 »
Zwykle się pisze, że w polskim unosowiony glajd w wyrazach typu kęs, wąs, szansa to [ɰ̃] względnie [w̃], podczas gdy przed szczelinową alweopalatalną ma być to [j̃]. Ja natomiast u siebie słyszę inny glajd w wyrazie gęś — powiedziałbym że bj tylny ([ɨ̯̃] bądź [ɰ̃], a inny w wyrazie pięść [j̃]). Powiedziałbym, że u mnie dystrybucja jest bardziej skomplikowana niż zazwyczaj jest to przedstawiane.



A propos natury polskich miękkich k i g: według książki wspomnianej na końcu powyższego postu, „dla celów konfrontatywnych warto bardziej szczegółowo określić miejsce artykulacji /c/, /ɟ/ jako postpalatalne. Faktycznie segmenty te w języku polskim są wymawiane znacznie bardziej w głębi jamy ustnej niż odpowiednie segmenty w innych językach, w których stanowią one samodzielne fonemy. Na przykład w albańskim czy macedońskim bywają one wymawiane jako czysto palatalne, co wiąże się często z uniesieniem czubka języka i afrykatyzacją, a więc zbliżeniem ich barwy do głosek [t͡ɕ], [d͡ʑ]. W polszczyźnie przeciwnie, afrykatyzacja (czyli szum powstający przy uwalnianiu zwarcia) jest słaba, a związek barwy między /k/, /g/ i /c/, /ɟ/ jest audytywnie wyraźny.”

I. Sawicka pisze dalej, że w polskim występuje opozycja między /c/ i sekwencją /cj/,  /ɟ/ i / /ɟj/, a także o obecności niezamienialnych grup [xɛ], [çe] i [çje] u większości osób posługujących się kulturalną polszczyzną.
Z drugiej strony „zostały też stwierdzone eksperymentalnie sporadyczne rozłożenia miękkości /c/, /ɟ/, np. w kieszeń [cjeʃeɲ]”. Zdaniem autorki fonemiczność polskich „palatalnych” nie jest więc być może trwała i mogą wkrótce podzielić one los spalatalizowanych wargowych, stając się jedynie pozycyjnymi alofonami miękkopodniebiennych przed /i/ oraz /j/.

стань — обернися, глянь — задивися

Offline Noqa

  • Pomożesze: 672
  • Wiadomości: 2443
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #2 dnia: 18 lut 2013, 00:24:00 »
O, a ty mi właśnie przypomniałeś, co to była ta rzecz, co to ja ją miałem zrobić.
Mianowicie przyjerzeć te twoje pdfy i napisać jakieś summary, coby projekt opisu fonologii pchnąć trochę do przodu.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 792
  • Wiadomości: 2576
  • Country: pl
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #3 dnia: 14 kwi 2013, 23:06:51 »
Robimy coś z tą fonologią dalej czy dajemy sobie siana?



Nigdy nie mogłem całkiem uchwycić, co dokładnie się u mnie dzieje z wygłosowym -ą. Z najnowszych obserwacji wynikałoby, że jest to [ow̃] (zwłaszcza, w pozycji przed labialną i przed pauzą też [ɔm]), podczas wewnątrz wyrazu przed szczelinową mam [ɔɰ̃]. W każdym razie w wygłosowej pozycji labialność jest dużo silniejsza, ale niekoniecznie aż do [m].
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1477
  • Wiadomości: 3413
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #4 dnia: 15 kwi 2013, 11:48:31 »
W ogóle, jak to jest z tymi zbitkami trz/drz/strz w gwarach mazurzących?
« Ostatnia zmiana: 15 kwi 2013, 12:04:49 wysłana przez Dynozaur »
Za każdym razem, gdy używasz argumentu "ad PIE" czy innego "ad starożytność/średniowiecze/prehistorja" w dyskusji o sprawach ostatnich dwu wieków, jeden N҃wy Uż҃nik odwraca się od fora...

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 792
  • Wiadomości: 2576
  • Country: pl
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #5 dnia: 25 kwi 2013, 13:36:19 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Silmethúlë

  • Pomożesze: 471
  • Wiadomości: 1150
  • Country: pl
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #6 dnia: 25 kwi 2013, 23:58:53 »
U mnie nie (choć, gdy używam kognatów czeskich, to mi się zdarza).
(img)

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 204
  • Wiadomości: 1491
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #7 dnia: 26 kwi 2013, 22:12:27 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
Nawet moja koleżanka z Krakowa i poznaniacy, których znam mówią [f]. (Poznaniacy czy poznaniacy?)

Offline Spiritus

  • Pomożesze: 197
  • Wiadomości: 862
  • Conlangi: Kyon: enencki, murski, pojski
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #8 dnia: 26 kwi 2013, 22:42:22 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
Nawet moja koleżanka z Krakowa i poznaniacy, których znam mówią [f]. (Poznaniacy czy poznaniacy?)

poznaniak.
QVIS·SVM

Offline Ghoster

  • لا إله إلا الله
  • Pomożesze: 1031
  • Wiadomości: 2658
  • Country: cn
  • 阖蒂惹案
    • Wikipip
  • Conlangi: Padmarański, Szangryjski, Imfursyjski
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #9 dnia: 26 kwi 2013, 22:45:02 »
Mam [v] w "Świnia", poza tym czasem w "Krwi", ale nie "Krew".
(img)

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 204
  • Wiadomości: 1491
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #10 dnia: 26 kwi 2013, 23:28:38 »
Dla mnie krwi [krvji] brzmi sztucznie, albo scenicznie (jak się jest starszym aktorem lub się recytuje wiersze), ja tam mam F ;p

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 776
  • Wiadomości: 4444
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #11 dnia: 27 kwi 2013, 09:10:15 »
Ja mam /v/.

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 792
  • Wiadomości: 2576
  • Country: pl
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #12 dnia: 27 kwi 2013, 11:13:53 »
Jeszcze pomocne byłoby, gdybyście pisali z jakiego regionu się wywodzicie i w jakim mieszkacie (w przypadku większości osób tutaj m/w kojarzę, ale nie w przypadku wszystkich). Czyli najwyraźniej to [tv], [kv], [sv], które powinno występować w Wielkopolsce (i na wschodzie, Podlasie?) przy bliższej inspekcji okazuje się często książkoprawdą a nie prawdą-prawdą. Na starym forum chyba była jakaś osoba z Podlasia z dźwięczną w tej pozycji (Leto Atryda?).
« Ostatnia zmiana: 27 kwi 2013, 11:16:40 wysłana przez Gubiert »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Pomożesze: 204
  • Wiadomości: 1491
  • Country: pl
  • Conlangi: dialekty Nowej Fundlandii, futański i protofutański, In (oddany MrVassilowi), inne nóblangi
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #13 dnia: 27 kwi 2013, 11:35:46 »
W ksiązkach i w necie jedyne informacje o dialektach, jakie znajduję, to o dialektach, które już od daaawna nie są używane, nawet już przez starszych. ;p

Offline Fanael

  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 552
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #14 dnia: 27 kwi 2013, 11:40:02 »
Bo lingwistyka to nie nauka o językach, tylko nauka o językach używanych w XVIII wieku i wcześniej…