Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 155678 razy)

Online Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 662
  • Thanked: 27 times
  • Wiecznie obserwowany
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1605 dnia: Grudzień 08, 2017, 22:04:55 »
Ja bym coś kombinował z tchnieniem, dychaniem.

Może po prostu dych (jak "dym" od "dęcia")?
Gdy ci smutno, gdy ci źle...
HOLOKAUST xDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD

PS: Przywróćcie spojlertagi w sygnach, dziady!
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1606 dnia: Grudzień 08, 2017, 22:34:58 »
A może powrzawa lub takie coś. Gaz jest stanem substancji po wrzeniem się
 

Offline Toyatl

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1607 dnia: Grudzień 09, 2017, 14:34:35 »
ciało stałe - (-)
ciało ciekłe - ta ciecz
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń
kryształ - ten kamiec; przymiotnik - kamiecki
ciało amorficzne - ciało bezpostaciowe, jak jest na wikipedii

Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.
« Ostatnia zmiana: Grudzień 09, 2017, 14:36:56 wysłana przez Toyatl »
 

Offline Spiritus

  • Wiadomości: 883
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1608 dnia: Grudzień 09, 2017, 14:49:50 »
A może powrzawa lub takie coś. Gaz jest stanem substancji po wrzeniem się
*po wrzeniu
Po z miejscownikiem, wrzenie bez się, bo "Woda wrze", a nie "Woda wrze się".

Zresztą, po- jako przedrostek wyraża albo plurakcjonalność/iteratywność (""Ponalepiali plakaty na wszystkich ścianach budynku.", "Goście pościągali płaszcze.") albo delimitatywność ("Pogadaliśmy trochę."). Dlatego też powrzawa brzmi dla mnie bardziej, jak taka mała wrzawa - że coś se trochę powrzało, powrzało i ostatecznie nie miało to żadnego znaczenia.

Dlatego też trzeba uważać z tworzeniem w polskim (i chyba ogólnie w słowiańskich) zrostków na podstawie wyrażeń przyimkowych, bo przyimki, stając się przedrostkami, bardzo często zmieniają całkiem swoje znaczenie.
QVIS·SVM
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1609 dnia: Grudzień 09, 2017, 14:54:06 »
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń

Ja raczej bym powiedział dla ciała gazowanego wrzeń (wrzenie jest procesem przekształcenia ciała ciekłego w ciało gazowe), a dla plazmy nadwrzeń (plazma jest stanem wyższym niż gaz)

Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.

No to już bym nie stworzył tak, raczej coś takiego jak stacz

PS: Dzięki Spiritus za wyjaśnienie
 

Offline Toyatl

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1610 dnia: Grudzień 09, 2017, 19:18:23 »
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń

Ja raczej bym powiedział dla ciała gazowanego wrzeń (wrzenie jest procesem przekształcenia ciała ciekłego w ciało gazowe), a dla plazmy nadwrzeń (plazma jest stanem wyższym niż gaz)
Ja by się raczej upierał przy wrzeni dla plazmy. To nie jest język niemiecki. To jest polszczyzna. Tu się zawsze liczy pewna poetyckość i niedosłowność. Tu nie ma logiki.

Cytuj
Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.

No to już bym nie stworzył tak, raczej coś takiego jak stacz
Może raczej nie stacz, a bardziej - ta stań?
 

Online Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 770
  • Thanked: 12 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1611 dnia: Grudzień 10, 2017, 14:29:21 »
Kolejne nowotwory niezgodne z podstawowymi zasadami słowotwórstwa polskiego...

kamiecki? Dość pretensjonalne. Sufiks -ski współcześnie się chyba ogranicza do znaczenia geograficznego i do nazwisk + drobne wyjątki. Poza tym w greckim słowo to odniesiono do czystości, piękna lub ideału i wymyślałbym coś w tym kierunku - kamień nie ma struktury krystału, jednakże kamiec byłby z kolei dość adekwatnym słowem do "ciała stałego".

wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma, a z drugiej strony polski chyba nie zna wstecznych formacji od gerundiów. Poza tym bezpośrednim efektem wrzenia jest raczej gaz - plazma chyba nie wrze, tylko to jest zjonizowana materia. Trochę myląca nazwa, już lepszy jest Poloniokowy sposób myślenia.

Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu. Ciekawostka: gaz to sztuczne słowo wymyślone przez Holendra, zdaje się pochodzić od chaosu.
« Ostatnia zmiana: Grudzień 10, 2017, 14:36:47 wysłana przez Obcy »
 

Offline Kazimierz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1612 dnia: Grudzień 10, 2017, 14:48:33 »
To może na gaz wskrzesić wozduch, stare słowo na "powietrze", ewentualnie wzduch, bo to woz- to chyba nie jest polski przedrostek.
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1613 dnia: Grudzień 12, 2017, 16:50:43 »
Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu.

No w polskiej nomenklaturze naukowej nie całkiem innym. Płyny to gazy i ciecze.

W sumie można opisowo. Ciecz to ciecz albo dla symetrii płyn ciekły, natomiast gaz to płyn lotny (bez prostego, jednosłownego odpowiednika).
 

Offline Toyatl

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1614 dnia: Grudzień 12, 2017, 22:24:05 »
Kolejne nowotwory niezgodne z podstawowymi zasadami słowotwórstwa polskiego...

kamiecki? Dość pretensjonalne. Sufiks -ski współcześnie się chyba ogranicza do znaczenia geograficznego i do nazwisk + drobne wyjątki. Poza tym w greckim słowo to odniesiono do czystości, piękna lub ideału i wymyślałbym coś w tym kierunku - kamień nie ma struktury krystału, jednakże kamiec byłby z kolei dość adekwatnym słowem do "ciała stałego".

wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma, a z drugiej strony polski chyba nie zna wstecznych formacji od gerundiów. Poza tym bezpośrednim efektem wrzenia jest raczej gaz - plazma chyba nie wrze, tylko to jest zjonizowana materia. Trochę myląca nazwa, już lepszy jest Poloniokowy sposób myślenia.

Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu. Ciekawostka: gaz to sztuczne słowo wymyślone przez Holendra, zdaje się pochodzić od chaosu.
Czołg się czołga przecież, a nie jedzie. Samochód chodzi, i to sam, a samolot sam lata. Laserowa wręcz precyzja słowotwórcza...
To, że plazma nie ma związku z wrzeniem, nie oznacza, że tego rdzenia nie można dla niej użyć. Na cząsteczkę jako molekułę też być narzekał, bo to tylko zdrobnienie od zdrobnienia, więc urągające "poważnemu" słowotwórstwu? Wrzeń się nie podoba? OK. Zaproponuj swoje. Za równie głupie można uznać użycie rdzenia astr- w wyrazach typu astroida czy astronauta, bo co one mają wspólnego z gwiazdami? Przecież tu mamy do czynienia z pewną niedosłownością jak we wrzeni. Plazma w Słońcu przy pewnej dozie wyobraźni wygląda jak bąbel wrzącej cieczy.
Kamiec pretensjonalny? Podaj choć rdzeń, na którym oprzemy wyraz. Ja wziąłem dość naturalny tu rdzeń kam- i dodałem bardzo popularny sufiks. Do każdego nowego słowa można się przyczepić, ponieważ jest nowe i nieosłuchane. Jak się osłuchasz albo pani w szkole powie, że tak trzeba mówić, to przestaje być dziwne.
A w ogóle nie uznaję tego typu krytyki. Nie podoba się? Dawaj swoje i lepsze.
 

Online Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 770
  • Thanked: 12 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1615 dnia: Grudzień 12, 2017, 23:04:20 »
Cytuj
Do każdego nowego słowa można się przyczepić, ponieważ jest nowe i nieosłuchane

Właśnie dlatego często trzeba uważać z logiką przy wymyślaniu nowych słów. Lepiej dzielić skórę na niedźwiedziu, bo np. intuicja cholernie mi podpowiada ciut inne znaczenia niż proponowane przez Ciebie, a z kolei kontrprzykłady mają dość bliskie powiązanie z wyrazami pierwotnymi lub sugerują w łatwy sposób uogólnioną interpretację, dlatego wbrew pozorom nie są aż bardzo "nielogiczne". Tak np. Chorwaci mówią na kryształ "ledac" i jest to dość klarowne powiązanie do kryształowej sieci lodu. Albo: Czerwony Kapturek nie jest martwą rzeczą, czyli kapturkiem, ale ma bezpośredni związek z noszonym przez tę postać czerwonym kapturem. Procesy w każdym razie jakieś są, nawet słynne "wiatrak" i "piernik" na pewno dałoby się powiązać długawym, lecz logicznym łańcuchem.
 

Offline SchwarzVogel

  • Wiadomości: 143
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1616 dnia: Grudzień 13, 2017, 23:28:45 »


wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma,

A to w zamyśle nie ma być użycie przyrostka 'nь' jak w broń, kaźń, dań, ?
 

Online Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 770
  • Thanked: 12 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
    • Zobacz profil
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1617 dnia: Grudzień 14, 2017, 20:30:59 »
A to w zamyśle nie ma być użycie przyrostka 'nь' jak w broń, kaźń, dań, ?

A tak może być, nieproduktywne sufiksy trudno dostrzec...
EDIT: ale jest "ale"! Czasownik pochodny powinien być atematyczny, czyli prędzej już by było coś w rodzaju *vьrnь (wierń?). Dań oczywiście to co innego, bo tutaj całe *da- to rdzeń.
« Ostatnia zmiana: Grudzień 14, 2017, 20:37:30 wysłana przez Obcy »
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1618 dnia: Styczeń 04, 2018, 09:39:48 »
1) golf jako gra - potoka (nie mylić z patoka znaczeniowo już zajętym)
« Ostatnia zmiana: Styczeń 04, 2018, 09:52:14 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1619 dnia: Styczeń 08, 2018, 00:59:20 »
Inspirowane ruskim:
oliwki - maślinki (urzekły mnie rosyjskie маслины)
hotel - gościniec (niby jest takie słowo, ale używane w trochę innym znaczeniu i chyba niezbyt powszechnie)
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!