Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 136276 razy)

Offline Ainigmos

  • Niepurystyczny purysta
  • Pomożesze: 60
  • Wiadomości: 212
  • Country: iq
  • Zagadkosz
  • Conlangi: narzecze wysokopolskie (czystopolszczyzna)
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1620 dnia: 7 lut 2018, 10:37:27 »
1) galareta - skrzepiel (wzorem kipiel z końcówką -el dla nazw wytworów procesów);
2) warunek - zastroga (od zastrzec wzorem przestroga);
3) proporcja - przyczęstnia
« Ostatnia zmiana: 9 lut 2018, 07:09:46 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja

Offline SchwarzVogel

  • Pomożesze: 28
  • Wiadomości: 125
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1621 dnia: 7 lut 2018, 16:08:39 »
Co do warunku,  to 'zastrzeżenie' jest chyba jest  jego tłumaczeniem/kalką, czyż nie?

Używane właściwie w takich samym wyrażeniach, tylko że to jednak 'warunek' się rozpełzł semantycznie i znaczy teraz 'stan'  'okoliczność', 'kondycję', 'pogodę'i licho wie, co jeszcze....


Co do galarety, to słowo w dość oczywisty sposób nie polskie, ale ostało się już chyba tylko w polskim, taka ciekawostka że aż chce się zostawić. :P

Ale 'skrzeplina' mi się podoba.


« Ostatnia zmiana: 7 lut 2018, 17:40:05 wysłana przez SchwarzVogel »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 826
  • Wiadomości: 4695
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1622 dnia: 7 lut 2018, 17:37:26 »
Skrzeplina się kojarzy z zakrwawioną głową..

Offline Obcy

  • Слава Семиену и Хордену!
  • Pomożesze: 289
  • Wiadomości: 1666
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki, nissidzki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1623 dnia: 15 lut 2018, 22:08:39 »
hipokryta - licomiar
hipokryzja - licomierstwo
rycerz - wiciędz
komin - dymica
kabel - przewód (życowy)
drut - życa
lina - (to) węże
blacha - płachtka
hak - wędzik
smar - namaź
smarować - namazywać
posmarować - namazać
sznur - powrozie
szyba - szklina
rura - (ta) cew
farba - krasek
« Ostatnia zmiana: 15 lut 2018, 22:11:06 wysłana przez Obcy »

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 716
  • Wiadomości: 2990
  • Country: gr
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1624 dnia: 15 lut 2018, 22:32:16 »
Przewód to nie kabel, sry.

A na rycerza lepszy byłby woj.

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 826
  • Wiadomości: 4695
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1625 dnia: 15 lut 2018, 23:11:49 »
Może drug, bo drużyna?

Offline SchwarzVogel

  • Pomożesze: 28
  • Wiadomości: 125
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1626 dnia: 15 lut 2018, 23:22:24 »
Na 'hak' nie lepsza po prostu 'węda'?

Na 'farbę'  można by dać 'wap'.


Co do 'rycerza' to może lepszy:

https://pl.wiktionary.org/wiki/raciądz

Chyba zaświadczony nawet.

Wiciędz to zapewne pożyczka, nawet jeśli okrutnie dawna, no a w raciądz przynajmniej rdzeń rodzimy.
« Ostatnia zmiana: 15 lut 2018, 23:24:30 wysłana przez SchwarzVogel »

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 131
  • Wiadomości: 600
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1627 dnia: 15 lut 2018, 23:26:59 »
Ale wędka i haczyk to przecież nie to samo.

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 826
  • Wiadomości: 4695
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1628 dnia: 15 lut 2018, 23:38:04 »
Ej, znacie gdzieś jakiś fajny zbiór słów podobnych do raciądza i wyciędza? Bardzo fajne archaizmy.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 131
  • Wiadomości: 600
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1629 dnia: 15 lut 2018, 23:41:50 »
Strona Jagodzińskiego
BTW Niektóre moje propozycje były właśnie stąd.
« Ostatnia zmiana: 15 lut 2018, 23:47:44 wysłana przez Kazimierz »

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Moderator
  • Pomożesze: 184
  • Wiadomości: 526
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1630 dnia: 16 lut 2018, 00:28:27 »
Wiciędz to zapewne pożyczka, nawet jeśli okrutnie dawna, no a w raciądz przynajmniej rdzeń rodzimy.

Ano, wiciędz to kognat wikinga jeśli wierzyć wikisłowarzowi.

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1528
  • Wiadomości: 3498
  • Country: ck
  • Wiecznie obserwowany
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1631 dnia: 16 lut 2018, 00:52:59 »
Ej, znacie gdzieś jakiś fajny zbiór słów podobnych do raciądza i wyciędza? Bardzo fajne archaizmy.

Był jeszcze na pewno robociądz "robotnik".
Hej, koledzy moi z przeciwległego bieguna światopoglądowego! Dzisiaj możemy się bawić, razem pić piwo, przybijać piątki, żartować, lubić się lub nie lubić, możemy debatować, kłócić się, obrzucać się nawzajem łajnem... Ale przyjdzie taki dzień, kiedy wszyscy po prostu chwycimy za broń i zaczniemy się nawzajem rżnąć. "Na poważnie" - na śmierć i życie.

A ja gdziekolwiek jestem i cokolwiek robię, zawsze mam ten dzień gdzieś w głowie, w odmętach świadomości. Zawsze jestem i pozostaję waszym wrogiem - niekoniecznie złożonym do ataku, ale zawsze czujnym. I wiem dobrze, że wy (świadomie lub podświadomie) macie tak samo.

Offline SchwarzVogel

  • Pomożesze: 28
  • Wiadomości: 125
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1632 dnia: 16 lut 2018, 13:12:12 »
Ej, znacie gdzieś jakiś fajny zbiór słów podobnych do raciądza i wyciędza? Bardzo fajne archaizmy.

Był jeszcze na pewno robociądz "robotnik".

Dzisiaj się kojarzy robotycznie.  :-P

Można by w Hoch Polnisch na jakiś rodzaj robota użyć.

Ewentualnie kiedy już przodująca polska nauka dokona jakiegoś przełomu, będzie nazwa na robota pilota, czy cuś.

Ale wędka i haczyk to przecież nie to samo.

Ale może wędzica i haczyk albo wędka i haczek mogą być tym samym.  ;-)
« Ostatnia zmiana: 16 lut 2018, 13:29:42 wysłana przez SchwarzVogel »

Offline Obcy

  • Слава Семиену и Хордену!
  • Pomożesze: 289
  • Wiadomości: 1666
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki, nissidzki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1633 dnia: 17 lut 2018, 16:20:06 »
Wiciędz to zapewne pożyczka, nawet jeśli okrutnie dawna, no a w raciądz przynajmniej rdzeń rodzimy.

No ale pożyczki prasłowiańskie i tak uznajemy za prawidłowe. Tak w ogóle "raciądz" to faktycznie bardzo ładna propozycja.

Offline SchwarzVogel

  • Pomożesze: 28
  • Wiadomości: 125
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1634 dnia: 18 lut 2018, 12:35:11 »
No ale pożyczki prasłowiańskie i tak uznajemy za prawidłowe. Tak w ogóle "raciądz" to faktycznie bardzo ładna propozycja.

"Wiciędz" może lepiej się nadawać na Hoch Polnisch 'pirat', 'korsarz', patrząc na pochodzenie i użycie. Razem z 'chąśnik'. Te słowa też wymagają wysokopolskich odpowiedników.

"Raciądz' od *ortь 'wojna', 'konflikt' chyba najlepiej oddaje sens klasy/grupy społecznej której przeznaczeniem miała być wojna (początkowo głównie konna, stąd rycerz, ale to inna rzecz).

"Wiciędz" wciąż ma dość przejrzysty związek ze 'zwycięstwem', swoją drogą...

Czy są jakieś ślady słowiańskich słów o ścisłym znaczeniu łacińskiego 'vinco', Pr-Germ 'winnaną', Starożytnego Greckiego νικάω czy też Słowianie zawsze przegrywali? XD


Trudno nie zauważyć, że wszystkie pabiedy, wygrania, zwycięstwa są wtórne - od jakichś gier hazardowych, vikingu (czyli pewnie wypraw łupieżczych, pierwotnie 'wyciężyć' to mieć powodzenie w takim przedsięwzięciu) itd.