Autor Wątek: Pytania różne (polszczyzna)  (Przeczytany 122691 razy)

Offline Towarzysz Mauzer

  • Administrator
  • Pomożesze: 465
  • Wiadomości: 1954
  • Country: se
    • Tłumaczenia serbsko-polskie, chorwacko-polskie, bośniacko-polskie
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1965 dnia: 9 lut 2017, 15:51:40 »
Cytuj
Z drugiej strony dlaczego polszczyzna jeszcze nie ujednoliciła dwóch rodzajów odmian miejscowości zakończonych na -owa i -na (tzn. rzeczownikowej i przymiotnikowej)?
Bo to jest problem tylko dla filologów zdających polską opisówkę. Mieszkańcy Limanowej nie mają z tym problemu.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 111
  • Wiadomości: 440
  • Country: cs
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1966 dnia: 9 lut 2017, 20:54:14 »
Dlaczego w polszczyźnie są nieodmienne Lenino i Borodino? Rozumiem, że rosyjski z nazw na -in(o) i -ow(o) sobie zrobił bułgarski, ale przenoszenie tego na polski grunt jest wysoce dziwaczne.

Bitwa pod Leninem brzmi dwuznacznie, jednak zgadzam się, że nieodmienianie w języku rosyjskim nijakich egzonimów to rak.

Pytanie: Czy to faktycznie wprowadzili bolszewicy czy już wcześniej występowało? Wiem tylko tyle, że bolszewicy wprowadzili wiele nijakich egzonimów-nowotworów, których na Rusi nie było wiele.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1967 dnia: 10 lut 2017, 15:18:26 »
Na lingwoforum ktoś twierdził, że owo częste nieodmienianie nijakich nazw miejscowości wzięło się „z żargonu kartografów”. Znalazłem taką stronę o dzielnicy Moskwy, która porusza ten interesujący cię temat.

Jeszcze większy wtf to „ten Grodno”.
« Ostatnia zmiana: 10 lut 2017, 15:22:05 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Toyatl

  • [ˈtojɐt͡ɬ]
  • Pomożesze: 74
  • Wiadomości: 189
  • Country: mc
  • להמכה זה לכו
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1968 dnia: 15 lut 2017, 11:48:42 »
Gerundium od czasownika iść to iście czy idzenie?
« Ostatnia zmiana: 15 lut 2017, 11:51:05 wysłana przez Toyatl »
ϛ - (α,ε,η,ο)υ
ϟ - γ(γ,κ,ξ,χ)
ϡ - σσ

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 241
  • Wiadomości: 1376
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1969 dnia: 15 lut 2017, 12:33:52 »
To na poważnie? Przecież niemal każdy obeznany w polskiej gramatyce wie, że iść to pod tym względem czasownik defektywny (kiedyś zapewne było *iście). Tu jedynie aspekt dokonany (pójść) i forma frekwentatywna (chodzić) tworzą gerundia. Tak samo się dzieje z czasownikiem siąść - nie istnieje współcześnie żadne *sięście ani *siąście.
« Ostatnia zmiana: 15 lut 2017, 12:39:33 wysłana przez Obcy »

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1970 dnia: 15 lut 2017, 14:07:54 »
Ja niekiedy używam iście — unikanie tego gerundium wydaje mi się nieraz zbyt pracochłonne. Od siąść, w stylu potocznym powiedziałbym zapewne siadnięcie, pozwalając sobie na dozę supletywizmu (acz gdzieś w dwudziestowiecznej literaturze widziałem siąście bądź -siąście. U Lema?). Podejrzewam, że jest teraz większe parcie na tworzenie rzecz. odczasownikowych wskutek zaniku imiesłowów przysłówkowych (zwł. uprzedniego) i naśladowania stylu biurokratów.

Ciekawe, że już rosyjski nie ma tylu problemów z czasownikami z rodziny iść i są imiesłowy w rodzaju обойденный.
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1358
  • Wiadomości: 3276
  • Country: vi
  • Konserwatywny anarchista
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1971 dnia: 15 lut 2017, 17:45:19 »
Zaskoczę was,
Nigdy nie było żadnego **iścia. Jeżeli kiedyś zaistniało, to jako sztuczność.

Było szcie (z PS *šьstьje) - nieregularność jeszcze z prasłowiańskiego.
(img)

Jeśli myślisz, że coś jest tak chujowe, że gorsze już być nie może, to pamiętaj, że Kirowograd zmienił nazwę na "Kropywnicki".

Online Spiritus

  • Pomożesze: 161
  • Wiadomości: 767
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1972 dnia: 15 lut 2017, 20:31:26 »
Jak dla mnie, iście jest naturalną formą używaną potocznie przez wiele osób, które znam.

Przecież mamy: przejście, wyjście, wejście, najście...
QVIS·SVM

Offline Toyatl

  • [ˈtojɐt͡ɬ]
  • Pomożesze: 74
  • Wiadomości: 189
  • Country: mc
  • להמכה זה לכו
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1973 dnia: 16 lut 2017, 00:21:32 »
Jak dla mnie, iście jest naturalną formą używaną potocznie przez wiele osób, które znam.

Przecież mamy: przejście, wyjście, wejście, najście...
To.

Zaintrygowało mnie to, kiedy przeczytałem gdzieś "...marsz przez las..." Marsz - pożyczka - opisuje powszechną czynność, na którą trudno znaleźć polskie słowo. Chód, chodzenie tu nie pasują znaczeniowo. Dziwna sytuacja.
Idzenie od iść wyprowadziłem przez analogię: plecenie od pleść, ale chyba błędnie.

To na poważnie? Przecież niemal każdy obeznany w polskiej gramatyce wie, że iść to pod tym względem czasownik defektywny (kiedyś zapewne było *iście).
Poważnie, poważnie... Chociaż, czy ja wiem?
ϛ - (α,ε,η,ο)υ
ϟ - γ(γ,κ,ξ,χ)
ϡ - σσ

Offline Widsið

  • Adgarios totias
  • Administrator
  • Pomożesze: 873
  • Wiadomości: 2487
  • Conlangi: burgundzki, drawski, nowantyjski
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1974 dnia: 16 lut 2017, 00:30:50 »

Offline Wedyowisz

  • Pomożesze: 763
  • Wiadomości: 2496
  • Country: pl
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1975 dnia: 16 lut 2017, 13:50:16 »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Obcy

  • Преводитель Истанбудскего Континенту
  • Pomożesze: 241
  • Wiadomości: 1376
  • Слава Семиену и Хордену!
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki i jakiś inny :)
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1976 dnia: 16 lut 2017, 15:30:30 »
Jeśli w XXI wieku Doroszewski ma być autorytetem, to ja jestem jakiś pojechany czy co...

Online Spiritus

  • Pomożesze: 161
  • Wiadomości: 767
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1977 dnia: 16 lut 2017, 18:26:52 »
Jeśli w XXI wieku Doroszewski ma być autorytetem, to ja jestem jakiś pojechany czy co...
Ale autorytetem może być uzus i zdrowy rozsądek. Taka forma powstała (na nowo) i stała się popularna, bo jest skrajnie przydatna.

Nie rozpierdziela ona przecież jakoś systemu gramatycznego polszczyzny - ba, nawet bym powiedział, że łata dziurę, jaką jest ta dziwna nieobecność w standardowym języku pisanym gerundium tak podstawowego czasownika, mimo że czasowniki pochodne jak najbardziej je posiadają.
QVIS·SVM

Offline Widsið

  • Adgarios totias
  • Administrator
  • Pomożesze: 873
  • Wiadomości: 2487
  • Conlangi: burgundzki, drawski, nowantyjski
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1978 dnia: 16 lut 2017, 20:08:30 »
Jeśli w XXI wieku Doroszewski ma być autorytetem, to ja jestem jakiś pojechany czy co...
Not the point, ale Spiritus już w sumie wyjaśnił ;)

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Moderator
  • Pomożesze: 593
  • Wiadomości: 2724
  • Country: mn
  • Conlangi: andolú ézihu, sibbisca tonna
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1979 dnia: 18 lut 2017, 00:45:15 »
Czy dla was czymś się różni gdzie idziesz? od dokąd idziesz? Oprócz oczywiście pewnej różnicy w tonie (bądź rejestrze) wypowiedzi.

Pytam, bo dla mnie jest tu chyba pewna różnica: gdzie idziesz? jest bardziej uniwersalne, kładące nacisk głównie na cel, natomiast dokąd idziesz? kładzie również nacisk na samą podróż/wędrówkę. Ciężko mi to określić.