Autor Wątek: Absurdy etymologiczne języka polskiego  (Przeczytany 2539 razy)

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Absurdy etymologiczne języka polskiego
« dnia: 24 paź 2017, 21:06:06 »
Ten wątek ma być zbiorem absurdów etymologicznych języka polskiego. Słowo "absurd" jest tutaj trochę hiperbolą, przyznam się. Chodzi mi tutaj o zwykłe etymologiczne niepoprawności w polszczyźnie.

Chodzi mi o to, że na przykład prawidłowo (= etymologicznie patrząc) należałoby mówić "Ja kocham moję matkę", a nie "...moją matkę". Nie tylko o etymologiczną poprawność gramatyki chodzi, też o zwykłych słów jak Jakub lub ogórek (które prawidłowo należałoby pisać Jakób i ogurek).

Myślę, że wiedziecie o co mi tutaj chodzi. Jestem ciekaw na dalsze absurdy i dyskusje!

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 160
  • Wiadomości: 723
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #1 dnia: 24 paź 2017, 21:15:31 »
Mogą być też procesy fonetyczne? Dla mnie cofnięcie się pochylonego e jest takim absurdem, bo nie mam pojęcia czym to można uzasadnić. Dlaczego to samo nie stało się z pochylonym o?

Również nie rozumiem z jakiego powodu przedrostek z- pisany jest przed ć jako ś-, ale przed już jako normalnie, jako z-. Przecież słowa ścierać i zdzierać różnią się w powszechnej wymowie tylko dźwięcznością nagłosu, dlaczego więc tylko w jednym z nich zapisuje się zmiękczenie?

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #2 dnia: 24 paź 2017, 21:20:45 »
Mogą być też procesy fonetyczne? Dla mnie cofnięcie się pochylonego e jest takim absurdem, bo nie mam pojęcia czym to można uzasadnić. Dlaczego to samo nie stało się z pochylonym o?

Również nie rozumiem z jakiego powodu przedrostek z- pisany jest przed ć jako ś-, ale przed już jako normalnie, jako z-. Przecież słowa ścierać i zdzierać różnią się w powszechnej wymowie tylko dźwięcznością nagłosu, dlaczego więc tylko w jednym z nich zapisuje się zmiękczenie?

Oczywiście, wszystkie absurdy etymologiczne mogą tutaj być dodawane, obojętnie czy z gramatyki, fonetyki, ortografii, etc.

Offline マシオ

  • Хай жыве сьмерць!
  • Pomożesze: 99
  • Wiadomości: 350
  • Country: by
  • 人生はパロディー
    • Мая старонка
  • Conlangi: Лейтаўскі
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #3 dnia: 24 paź 2017, 21:54:46 »
Z Jakubem i ogórkiem to się zgodzę, jeśli chcesz coś więcej z tej serii to choćby pasożyt zamiast pasorzyt ale już co do tego "Ja kocham moję matkę" to przesadziłeś. Język się zmienia i nikt już moję nie mówi ino moją, także powinniśmy owe zmiany zapisywać. Nie róbmy z polszczyzny drugiego francuskiego, którego większość nienawidzi właśnie za te nadmierną etymologiczność. To nie staropolski by pisać moję, zaszła tu zmiana i nie widzę powodu by jej nie zapisywać.
(img)
Litewski = Białoruski

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #4 dnia: 24 paź 2017, 22:06:03 »
Z Jakubem i ogórkiem to się zgodzę, jeśli chcesz coś więcej z tej serii to choćby pasożyt zamiast pasorzyt ale już co do tego "Ja kocham moję matkę" to przesadziłeś. Język się zmienia i nikt już moję nie mówi ino moją, także powinniśmy owe zmiany zapisywać. Nie róbmy z polszczyzny drugiego francuskiego, którego większość nienawidzi właśnie za te nadmierną etymologiczność. To nie staropolski by pisać moję, zaszła tu zmiana i nie widzę powodu by jej nie zapisywać.

*mojǫ matъkǫ > pol. moję matkę - etymologicznie patrząc należałoby się ale pisać "moję", a więc jest "moją" teoretycznie formą nieporawną

Jak napisałem, chodzi tutaj w tym wątku tylko i wyłącznie o etymologiczne niepoprawności w polszczyźnie - obojętnie w jaki sposób większość mówi i piszę
« Ostatnia zmiana: 24 paź 2017, 22:14:03 wysłana przez poloniok »

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 160
  • Wiadomości: 723
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #5 dnia: 24 paź 2017, 22:09:50 »
To jest po prostu analogia do przymiotników. ostało się tylko (oficjalnie) w , ale co ciekawe forma tamtę uznawana jest za niepoprawną.

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #6 dnia: 25 paź 2017, 11:40:44 »
Kolejnym absurdem etymologicznym jest dzisiejsza odmiana od umieć

Rdzeń jest *uměj-, a więc należałoby pisać - patrząc na etymologię - umieję (*umějǫ), umiejesz, etc.

Podobnie jak z , tylko forma umieją pozostała oficjalnie w polszczyźnie (co jednak kwestią czasu jest, że stanowi formę niepoprawną a potoczne umią będzie jedyną formą oficjalną).

Nie można dopuścić, że umiem, etc. jest dalsze kształcenie rdzenia *umějǫ - tyle ile czytałem po prostu ze względu na czasowników jak wiem, etc. wcześniejszy umieję się zmienił w dzisiejsze umiem - to nic więcej niż "asymilacja" pomiędzy czasowników nie tej samej grupy

To jest to, co umiałem na ten temat wyczytać

Bym się zgodził, jeżeli umię możnaby było jako etymologicznie poprawną formą wprowadzić - to -ej- w "umieję", "umiejesz", etc. mogłoby naturalnie odejść z polszczyzny w procesie haplologii. Pytanie jest, czy ta haplologia (-ej- > Ø) w polszczyźnie jest regułą czy wyjątekiem...  ::-)
« Ostatnia zmiana: 25 paź 2017, 12:47:47 wysłana przez poloniok »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 896
  • Wiadomości: 4991
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #7 dnia: 25 paź 2017, 13:00:26 »
Tylko, że tu masz nie -ej-, tylko -ěj-, i przejście do tematycznych. Ciesz się, że jest umiesz zamiast umieś :P

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Absurdy etymologiczne języka polskiego
« Odpowiedź #8 dnia: 25 paź 2017, 13:11:40 »
Ech, pieprzmy tę gadkę o "umieję" vs "umię"

Haplologia wraz z asymilacją fonetyczną nie są tutaj na dobrym miejscu
« Ostatnia zmiana: 25 paź 2017, 14:00:17 wysłana przez poloniok »