Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 139931 razy)

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1565
  • Wiadomości: 3538
  • Country: ck
  • Wiecznie obserwowany
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1605 dnia: 8 gru 2017, 23:04:55 »
Ja bym coś kombinował z tchnieniem, dychaniem.

Może po prostu dych (jak "dym" od "dęcia")?
Cieszę się, że na forze nie ma już Silmetha...

Teraz może pora na Pluura?

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1606 dnia: 8 gru 2017, 23:34:58 »
A może powrzawa lub takie coś. Gaz jest stanem substancji po wrzeniem się

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1607 dnia: 9 gru 2017, 15:34:35 »
ciało stałe - (-)
ciało ciekłe - ta ciecz
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń
kryształ - ten kamiec; przymiotnik - kamiecki
ciało amorficzne - ciało bezpostaciowe, jak jest na wikipedii

Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.
« Ostatnia zmiana: 9 gru 2017, 15:36:56 wysłana przez Toyatl »
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Spiritus

  • Pomożesze: 202
  • Wiadomości: 869
  • Conlangi: Kyon: enencki, murski, pojski
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1608 dnia: 9 gru 2017, 15:49:50 »
A może powrzawa lub takie coś. Gaz jest stanem substancji po wrzeniem się
*po wrzeniu
Po z miejscownikiem, wrzenie bez się, bo "Woda wrze", a nie "Woda wrze się".

Zresztą, po- jako przedrostek wyraża albo plurakcjonalność/iteratywność (""Ponalepiali plakaty na wszystkich ścianach budynku.", "Goście pościągali płaszcze.") albo delimitatywność ("Pogadaliśmy trochę."). Dlatego też powrzawa brzmi dla mnie bardziej, jak taka mała wrzawa - że coś se trochę powrzało, powrzało i ostatecznie nie miało to żadnego znaczenia.

Dlatego też trzeba uważać z tworzeniem w polskim (i chyba ogólnie w słowiańskich) zrostków na podstawie wyrażeń przyimkowych, bo przyimki, stając się przedrostkami, bardzo często zmieniają całkiem swoje znaczenie.
QVIS·SVM

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Pomożesze: 39
  • Wiadomości: 768
  • Country: de
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1609 dnia: 9 gru 2017, 15:54:06 »
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń

Ja raczej bym powiedział dla ciała gazowanego wrzeń (wrzenie jest procesem przekształcenia ciała ciekłego w ciało gazowe), a dla plazmy nadwrzeń (plazma jest stanem wyższym niż gaz)

Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.

No to już bym nie stworzył tak, raczej coś takiego jak stacz

PS: Dzięki Spiritus za wyjaśnienie

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1610 dnia: 9 gru 2017, 20:18:23 »
ciało gazowe czyli lotne - ta leć; l.mn. te lecie
plazma - ta wrzeń

Ja raczej bym powiedział dla ciała gazowanego wrzeń (wrzenie jest procesem przekształcenia ciała ciekłego w ciało gazowe), a dla plazmy nadwrzeń (plazma jest stanem wyższym niż gaz)
Ja by się raczej upierał przy wrzeni dla plazmy. To nie jest język niemiecki. To jest polszczyzna. Tu się zawsze liczy pewna poetyckość i niedosłowność. Tu nie ma logiki.

Cytuj
Na ciało stałe miałbym poloniokokształtną niewzrusz, ale EjczPi pewnie by mi to delikatnie zhejcił, więc nie.

No to już bym nie stworzył tak, raczej coś takiego jak stacz
Może raczej nie stacz, a bardziej - ta stań?
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Obcy

  • Loof þän Semien onn þän Horden!
  • Pomożesze: 298
  • Wiadomości: 1689
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki, nissidzki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1611 dnia: 10 gru 2017, 15:29:21 »
Kolejne nowotwory niezgodne z podstawowymi zasadami słowotwórstwa polskiego...

kamiecki? Dość pretensjonalne. Sufiks -ski współcześnie się chyba ogranicza do znaczenia geograficznego i do nazwisk + drobne wyjątki. Poza tym w greckim słowo to odniesiono do czystości, piękna lub ideału i wymyślałbym coś w tym kierunku - kamień nie ma struktury krystału, jednakże kamiec byłby z kolei dość adekwatnym słowem do "ciała stałego".

wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma, a z drugiej strony polski chyba nie zna wstecznych formacji od gerundiów. Poza tym bezpośrednim efektem wrzenia jest raczej gaz - plazma chyba nie wrze, tylko to jest zjonizowana materia. Trochę myląca nazwa, już lepszy jest Poloniokowy sposób myślenia.

Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu. Ciekawostka: gaz to sztuczne słowo wymyślone przez Holendra, zdaje się pochodzić od chaosu.
« Ostatnia zmiana: 10 gru 2017, 15:36:47 wysłana przez Obcy »

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1612 dnia: 10 gru 2017, 15:48:33 »
To może na gaz wskrzesić wozduch, stare słowo na "powietrze", ewentualnie wzduch, bo to woz- to chyba nie jest polski przedrostek.

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1613 dnia: 12 gru 2017, 17:50:43 »
Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu.

No w polskiej nomenklaturze naukowej nie całkiem innym. Płyny to gazy i ciecze.

W sumie można opisowo. Ciecz to ciecz albo dla symetrii płyn ciekły, natomiast gaz to płyn lotny (bez prostego, jednosłownego odpowiednika).

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1614 dnia: 12 gru 2017, 23:24:05 »
Kolejne nowotwory niezgodne z podstawowymi zasadami słowotwórstwa polskiego...

kamiecki? Dość pretensjonalne. Sufiks -ski współcześnie się chyba ogranicza do znaczenia geograficznego i do nazwisk + drobne wyjątki. Poza tym w greckim słowo to odniesiono do czystości, piękna lub ideału i wymyślałbym coś w tym kierunku - kamień nie ma struktury krystału, jednakże kamiec byłby z kolei dość adekwatnym słowem do "ciała stałego".

wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma, a z drugiej strony polski chyba nie zna wstecznych formacji od gerundiów. Poza tym bezpośrednim efektem wrzenia jest raczej gaz - plazma chyba nie wrze, tylko to jest zjonizowana materia. Trochę myląca nazwa, już lepszy jest Poloniokowy sposób myślenia.

Wiele słowiańskich tworzy gaz od *plynъ, ale już mamy to słowo w całkiem innym znaczeniu. Ciekawostka: gaz to sztuczne słowo wymyślone przez Holendra, zdaje się pochodzić od chaosu.
Czołg się czołga przecież, a nie jedzie. Samochód chodzi, i to sam, a samolot sam lata. Laserowa wręcz precyzja słowotwórcza...
To, że plazma nie ma związku z wrzeniem, nie oznacza, że tego rdzenia nie można dla niej użyć. Na cząsteczkę jako molekułę też być narzekał, bo to tylko zdrobnienie od zdrobnienia, więc urągające "poważnemu" słowotwórstwu? Wrzeń się nie podoba? OK. Zaproponuj swoje. Za równie głupie można uznać użycie rdzenia astr- w wyrazach typu astroida czy astronauta, bo co one mają wspólnego z gwiazdami? Przecież tu mamy do czynienia z pewną niedosłownością jak we wrzeni. Plazma w Słońcu przy pewnej dozie wyobraźni wygląda jak bąbel wrzącej cieczy.
Kamiec pretensjonalny? Podaj choć rdzeń, na którym oprzemy wyraz. Ja wziąłem dość naturalny tu rdzeń kam- i dodałem bardzo popularny sufiks. Do każdego nowego słowa można się przyczepić, ponieważ jest nowe i nieosłuchane. Jak się osłuchasz albo pani w szkole powie, że tak trzeba mówić, to przestaje być dziwne.
A w ogóle nie uznaję tego typu krytyki. Nie podoba się? Dawaj swoje i lepsze.
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Obcy

  • Loof þän Semien onn þän Horden!
  • Pomożesze: 298
  • Wiadomości: 1689
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki, nissidzki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1615 dnia: 13 gru 2017, 00:04:20 »
Cytuj
Do każdego nowego słowa można się przyczepić, ponieważ jest nowe i nieosłuchane

Właśnie dlatego często trzeba uważać z logiką przy wymyślaniu nowych słów. Lepiej dzielić skórę na niedźwiedziu, bo np. intuicja cholernie mi podpowiada ciut inne znaczenia niż proponowane przez Ciebie, a z kolei kontrprzykłady mają dość bliskie powiązanie z wyrazami pierwotnymi lub sugerują w łatwy sposób uogólnioną interpretację, dlatego wbrew pozorom nie są aż bardzo "nielogiczne". Tak np. Chorwaci mówią na kryształ "ledac" i jest to dość klarowne powiązanie do kryształowej sieci lodu. Albo: Czerwony Kapturek nie jest martwą rzeczą, czyli kapturkiem, ale ma bezpośredni związek z noszonym przez tę postać czerwonym kapturem. Procesy w każdym razie jakieś są, nawet słynne "wiatrak" i "piernik" na pewno dałoby się powiązać długawym, lecz logicznym łańcuchem.

Offline SchwarzVogel

  • Pomożesze: 29
  • Wiadomości: 126
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1616 dnia: 14 gru 2017, 00:28:45 »


wrzeń? Wrzeć w odmianie czasownika nie ma -n-, a np. stać już ma,

A to w zamyśle nie ma być użycie przyrostka 'nь' jak w broń, kaźń, dań, ?

Offline Obcy

  • Loof þän Semien onn þän Horden!
  • Pomożesze: 298
  • Wiadomości: 1689
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
  • Conlangi: astralogermański, szemierski, istanbudzki, senderoski, chatyński, haureński, szapiencki, nissidzki
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1617 dnia: 14 gru 2017, 21:30:59 »
A to w zamyśle nie ma być użycie przyrostka 'nь' jak w broń, kaźń, dań, ?

A tak może być, nieproduktywne sufiksy trudno dostrzec...
EDIT: ale jest "ale"! Czasownik pochodny powinien być atematyczny, czyli prędzej już by było coś w rodzaju *vьrnь (wierń?). Dań oczywiście to co innego, bo tutaj całe *da- to rdzeń.
« Ostatnia zmiana: 14 gru 2017, 21:37:30 wysłana przez Obcy »

Offline Ainigmos

  • Niepurystyczny purysta
  • Pomożesze: 62
  • Wiadomości: 234
  • Country: iq
  • Zagadkosz
  • Conlangi: narzecze wysokopolskie (czystopolszczyzna)
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1618 dnia: 4 sty 2018, 10:39:48 »
1) golf jako gra - potoka (nie mylić z patoka znaczeniowo już zajętym)
« Ostatnia zmiana: 4 sty 2018, 10:52:14 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja

Offline Siemoród

  • Слава Словѣномъ!
  • Pomożesze: 138
  • Wiadomości: 527
  • Country: cs
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1619 dnia: 8 sty 2018, 01:59:20 »
Inspirowane ruskim:
oliwki - maślinki (urzekły mnie rosyjskie маслины)
hotel - gościniec (niby jest takie słowo, ale używane w trochę innym znaczeniu i chyba niezbyt powszechnie)
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!