Autor Wątek: Dearlár só immarídh!  (Przeczytany 531 razy)

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Dearlár só immarídh!
« dnia: 24 gru 2017, 18:58:55 »
1. peímaen – Íel aontimhaisga einnuire? Ánam misail fa Immarén.
Lekcja 1 – Jak nie wyjść na wieśniaka? Czyli obyczaje w Immarén.

Oto i pierwsza lekcja poświęcona językowi immarejskiemu. Dziś nauczymy się kilku podstawowych zwrotów i pewnej „osnowie” kulturowej związanej z nimi. Co do wymowy; podany jest wariant entragarski, który jednocześnie (i dość arbitralnie) został uznany za standard i na nim opiera się powstające dzieła literackie. Mam w planach napisanie czegoś osobnego nt. dialektów, bowiem gęstość zaludnienia (poza Entragarem) sprawia, że właściwie każda wiocha może mieć w sobie coś ciekawego. Na początek krótki dialog:

Yl bárneig
[ɘl ˈbaːɾnɪɣ] W porcie

Léascoedh ech rúil. [ˈleːə̯̆skoɘ̯ð ɛx ɾuːi̯l] Witaj.[1]
Fír dáutaigh. [fiːɾ ˈdaːu̯təɣ] Witaj.[2]
Thóann ech gár parthaid? [θoːə̯̆n ɛx gaːɾ ˈpaɾθəd] Jak podróż? [3]
Ao túrn. Higairinn mersauraist sí a téarstinn só bíur naerruí. [ˌʌː‿ˈtuːɾn || ˌhɪgəˈɾin mɛɾˈsau̯ɾɪst ʃiː a teːə̯̆ɾstɪn soː biːɥɾ ˈnaɘ̯ɾʷiː] Niezbyt. Napadli nas piraci i straciliśmy połowę ładunku.
Uin téarstinn mó cun bíur duállá. [ɥin ˈteːə̯̆ɾstin moː kun biːɥɾ ˈdʷaːɬaː] Więc straciliście też połowę pieniędzy.
Ao h-uinéar ech Isuibh him. Ear finílaigh. [ˌʌː‿hɪneːə̯̆ɾ ɛx ˈisɪv‿ˌɪm || ɛə̯̆ɾ fiˈniːləɣ] Przykro mi[4]. Bywaj.[5]
Ear finílaigh. Bywaj.

[1] – dosł. „Niechaj krew płynie”, co objaśnione jest tutaj.
[2] – dosł. „Przez wieczność”, objaśnienie jw.
[3] – zwyczajowa fraza używana przez marynarzy i kupców, właśc. „Czy morze było łaskawe?”.
[4] – właśc. „Nie [stało się] zgodnie z Wolą”; w domyśle z wolą Przodków. Również częsta fraza, używana, gdy coś idzie/poszło nie po naszej myśli.
[5] – dosł. „ze zdrowiem”.


Trochę gramatyki i ciekawostek:
  • ku utrwaleniu: ech gár < cár (lenicja)
  • Ciekawym jest słowo mersaurast (pl. mersauraist) oznaczające pirata. Pochodzi od czasownika mersaure „napadać na okręty, prowadzić rozbój na morzu”, co z kolei zapożyczono od Lutratów, którzy słowo na pirata/rozbójnika wzięli od ludu Mersów, z którymi przez długie wieki toczyli rozmaite wojny.
  • naerra – towar, plurale tantum (partytyw = naerruí)
  • duáll – pieniądze, tu z kolei singulare tantum
  • W przedostatniej wypowiedzi pojawia się cyrkumpozycja (wokółimek?) uinéarim (w tym wypadku dodatkowo z h-protezą), zawsze ma postać uineár .... him. Znaczy tyle co „według”, „zgodnie z”.

Honoryfikacja
W Immarén istnieje rozbudowany system tytulatury związany z podziałem majątków ziemskich (właściwie wszystko poza Entragarem), istnieje także pewne zróżnicowanie w tej materii wśród elit miejskich. Na szczęście istnieje jedno uniwersalne słowo, którym pospólstwo może zwracać się do każdego Immarejczyka o wyższym statusie społecznym, mianowicie: hiran [hɪˈɾan] (~pan). Określenie to jest stosowane tylko przez niższe warstwy w stosunku do wyższych, nie jest używane przez arystokrację/szlachtę, gdy rozmawiają między sobą. Jeśli dany szlachcic rozmawia z kimś o wyższym statusie, używa albo jego tytułu, albo określenia istáiris [ɪsˈtaː(i̯)ɾɪʃ]
(~wyższy). Adresując króla stosuje się wyrażenia takie jak (a) Cleadaigh [ˈklɛə̯̆dəɣ] ((o) Mądrości) lub (a h-)Aimhalloís [ai̯ˈvaɬəi̯ːʃ] ((o) ~Najwspanialszy), zaś do kapłanów zwraca się per rúilbeálgas [ˌɾuːi̯lˈbʲaːlgas]
(dosł. sługa krwi), z kolei patriarcha filinizmu używa tytułu Eihirláist [ˈɛi̯hɪɾˌlaːi̯st] (Nieomylny) i tak też powinno się go adresować.

Podstawowe zwroty
Léascoedh ech rúil – używane jako ekwiwalent „witaj”, „dzień dobry”, ale jeśli pomiędzy rozmówcami istnieje pewien dystans. Odpowiedzią jest Fír dáutaigh.
Ear finílaigh [ɛə̯̆ɾ fiˈniːləɣ] – zwyczajowe pożegnanie, jest przy tym bardzo uniwersalne; można go użyć wobec kogokolwiek.
Lluis [ɬɪʃ] – odpowiednik polskiego „cześć”, używane za dnia na powitanie, dosłownie oznacza „słońce” lub „dzień”.
Cú ngarne [ˈkuː‿ˌŋaɾnə] – „do zobaczenia”, z reguły tylko wobec znajomych, itp.
Faun / Mála faune [fau̯n] / [ˈmaːlä ˈfau̯nə] – „dobranoc”, używane są dwie formy. Znaczą tyle co „księżyc/noc” / „dobrego księżyca”.
Íel eailm cé nas? [iːə̯̆l eː(i̯)lm keː nas] – „Jak się masz?” a właściwie „Jak ci się żyje?”; nas jest skostniałą formą allatywu.
Toin séann na siúst? [tɔi̯n ʃeːə̯̆n na ʃuːst] – „Jak się nazywasz?” dosł. „od czego jesteś nazwany”; toin jest kolejną skostniałą formą, tj. ablatyw od tan („co”).
Peaiste [ˈpeːi̯stə] – Proszę (prosząc o coś); właśc. partytyw l.mn. od peast „prośba”
Móire [ˈmoːiɾə] – Dziękuję
Freisig ta [ˈfɾɛi̯sɪɣ‿ˌt̬a] – Przepraszam; właśc. tryb rozkazujący od freisga (wybaczyć).
« Ostatnia zmiana: 26 gru 2017, 19:42:43 wysłana przez Caraig »

Offline Pluur

  • Pomożesze: 237
  • Wiadomości: 1687
  • Country: pl
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #1 dnia: 24 gru 2017, 23:44:21 »
Ładnie!
Po zobaczeniu tematu, myślałem, że jakiś samouczek iryjskiego :D

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 758
  • Wiadomości: 4359
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #2 dnia: 24 gru 2017, 23:45:08 »
Fajnie opisane, strasznie mi się podobają wyjaśnienia etymologii. Fajnie się to czyta. Widzę, że dużo nad tym pracowałeś :)
Czekam na więcej :)))
:PPP

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #3 dnia: 25 gru 2017, 00:09:30 »
No, po takim zastoju wypadało wstawić coś bardziej konkretnego :P
Jutro zabieram się za drugą lekcję. Tym razem zaopatrzę Was w jakieś ćwiczenie :D

Ładnie!
Po zobaczeniu tematu, myślałem, że jakiś samouczek iryjskiego :D

A właśnie, bom zapomniał objaśnić. Temat znaczy tyle co Mówmy/zacznijmy mówić po immarejsku, gdzie dearlár jest formą trybu jusywnego:

Dearl-ár só:∅ immarí-dh
mówić-PRS.1PL.JUS 1PL:NOM immarejski-SG.PTV
« Ostatnia zmiana: 25 gru 2017, 00:34:44 wysłana przez Caraig »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 758
  • Wiadomości: 4359
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #4 dnia: 25 gru 2017, 01:00:02 »
Dzięki, w takim razie pozostaje mi czekać :)

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #5 dnia: 26 gru 2017, 17:12:43 »
2. peímaen – iscíllein (seig raim)
Lekcja 2 – czasowniki (część pierwsza)

Dzisiaj zaczniemy zajmować się czasownikami. W języku immarejskim fleksja czasownika jest raczej słabo rozbudowana na rzecz konstrukcji bardziej analitycznych. Istnieje jednak wiele czasowników nieregularnych i częściowo nieregularnych, jako że bardzo częste są alternacje samogłoskowe w rdzeniach czasowników. Na sam początek spojrzymy więc na formy czasowników nieregularnych, które są najczęściej używane, a także nauczymy się tworzyć proste zdania. Podam formy w każdym czasie, ale tryby i bezokoliczniki z wyjątkiem teraźniejszego na razie sobie podarujemy.


1. áise – być [ˈaː(i̯)sə̆]

teraźniejszy: séann [ʃeːə̯̆n]
przeszły: thóann [θoːə̯̆n]
przeszły odległy: thóir [θoːi̯ɾ]
przyszły: séaim [ʃeː(ː)i̯m]

2. llyde – robić [ˈɬədə]

teraźniejszy: llaid [ɬai̯d]
przeszły: llýnn [ɬɘːn]
przeszły odległy: lleír [ɬʲiːɾ]
przyszły: lleím [ɬʲiːm]

3. mhuire – mieć [ˈvɪɾə] [+ ACC]

teraźniejszy: mhír [viːɾ]
przeszły: meínn [ˈmʲiːn]
przeszły odległy: mheoir [ˈveːɪ̯̆r]
przyszły: mhaim [ˈvai̯m]

4. craide – mieć powinność [ˈkɾai̯də]

teraźniejszy: craid [kɾai̯d]
przeszły: crinn [ˈkɾin]
przeszły odległy: ciraí [kɪˈɾəi̯ː]
przyszły: craim [kɾai̯m]

5. téide – słyszeć [ˈteːi̯də] [PRS = + PTV]

teraźniejszy: thí [θiː]
przeszły: thínn [θiːn]
przeszły odległy: thír [θiːɾ]
przyszły: thím [θiːm]

6. éasacha – jeść [ˌeːə̯̆ˈsaxə]

teraźniejszy: éast [ˈeːə̯̆st]
przeszły: éascinn [ˈeːə̯̆skin] / [ˈeːə̯̆ʃcin]
przeszły odległy: éascír [ˈeːə̯̆skiːɾ] / [ˈeːə̯̆ʃciːɾ]
przyszły: éascím [ˈeːə̯̆skiːm] / [ˈeːə̯̆ʃciːm]

7. uige – iść [ˈɪgə]

teraźniejszy: úis [uːi̯s]
przeszły: úi [uːi̯]
przeszły odległy: uite [ˈɪtə]
przyszły: uism [ɪsm̥]

8. eamha – chcieć [ˈɛə̯̆və] [+ PTV]

teraźniejszy: uim [ɪm]
przeszły: eann [ɛə̯̆n]
przeszły odległy: eamir [ˈɛə̯̆mɪɾ]
przyszły: éam [ˈeːə̯̆m]

9. ílla – kochać [ˈiːɬə] [+ ACC]

teraźniejszy: eaill [eːi̯ɬ]
przeszły: íllinn [ˈiːɬɪn]
przeszły odległy: ílloir [ˈiːɬə̹ɾ]
przyszły: íllaim [ˈiːɬəm]

10. ilma – żyć [ˈilmə]

teraźniejszy: eailm [eː(i̯)lm]
przeszły: ilminn [ˈilmɪn]
przeszły odległy: ilmir [ˈilmɪɾ]
przyszły: ilmaim [ˈilməm]

11. eiri – boleć, cierpieć [ˈɛi̯ɾi] [y + PTV]

teraźniejszy: eiren [ˈɛi̯ɾɛn]
przeszły: eirinn [ˈɛi̯ɾɪn]
przeszły odległy: eirí [ˈɛi̯ɾiː]
przyszły: eirim [ˈɛi̯ɾɪm]

Eiren hi y gaobhá. [ˈɛi̯ɾɛn hi ⁿə‿ˈgʌːvaː]
boleć\PRS 1SG.NOM przy noga\SG.PTV
Boli mnie noga. (dosłownie: cierpię przy nodze/u nogi)

Słowniczek
baur (n) – las
no – w
ú daeig – za dużo
diách – znowu
caobh (n) (PL.ACC = caobhan) – noga
mherlóann (m) – śpiew ptaków
muí/aetis – dlaczego
nor feail – tak długi
éan – bardzo
(y) alleís – dzisiaj
oíran – kiedyś
y gár – nad morzem
már (m) – król
hilsigh – łaskawy
cú dúimhaim – na targ
éaste (n) (PTV = éastidh) – jedzenie

Przypominajka:
– czasowniki nie odmieniają się osobowo
– szyk zdania to VSO
– rodzajniki nie pojawiają się, jeśli pojawia się przymiotnik (lub przymiotnik w funkcji adwerbialnej) określający rzeczownik
Spoiler for zaimki:
(img)(img)(img)(img)(img)

Przetłumacz na immarejski:
1. Król jest bardzo łaskawy.
2. Dlaczego masz takie długie nogi?
3. Słyszałem w lesie śpiew ptaków.
4. Kiedyś żyliśmy nad morzem.
5. Znowu zjadłem za dużo jedzenia.
6. Poszliście dziś na targ.
« Ostatnia zmiana: 30 gru 2017, 18:24:44 wysłana przez Caraig »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 758
  • Wiadomości: 4359
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #6 dnia: 26 gru 2017, 17:25:40 »
Ciekawe, czekam też na zasady pisowni.
Postaram się też wykonać ćwiczonka, ale jak dopiero naprawię swój komputer.

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #7 dnia: 26 gru 2017, 18:16:50 »
Trzecia lekcja jeszcze będzie kontynuacją czasowników (tym razem już regularnych). Wobec życzenia 4 lekcję zrobię o pisowni :)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 758
  • Wiadomości: 4359
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #8 dnia: 26 gru 2017, 19:15:41 »
To dobrze. Pisownia tego języka jest po dłuższym oczytaniu się z zapisem w IPA w miarę przewidywalna, ale jak mówię, tylko w miarę.
I czy są jakieś wyjątki w ortografii?

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #9 dnia: 26 gru 2017, 20:11:24 »
Raczej nie ma ich zbyt wiele. Czasem gdy ma dojść do rozziewu pojawia się legka prenazalizacja lub preaspiracja (nie jest jednak do końca tożsama z n- i h-mutacją) których nie zaznaczam na piśmie. Może się zdarzać przejście /v/ > [w] (zapisane jako mh) w pewnych warunkach, np.
túimhaim [ˈtuːi̯vəm] – targ
ale
ceamhar [ˈkɛə̯̆w(ə)ɾ] – milion (lub nawet [kɛə̯̆ʊɾ])

W pierwszym przykładzie drugi element dyftongu blokuje przejście, ale w drugim jest on bardziej „płaski”, no ale to już raczej cechy fonologii.

Aczkolwiek jeśli przejdziemy do dialektów, to wymowa, którą tutaj podaję trochę się wywraca do góry nogami, bo w niektórych zaszły bardziej poważne zmiany fonetyczne.
Zastanawiam się, czy piątej lekcji nie poświęcić dialektom, ale musiałbym nad tym dłużej przysiąść :P

Online Kazimierz

  • Pomożesze: 115
  • Wiadomości: 525
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #10 dnia: 26 gru 2017, 20:52:18 »
À propos ortografii, na pierwszy rzut oka odstraszyła mnie podobieństwem do irlandzkiej, której nie znoszę, lecz po głębszym przyjrzeniu się dostrzegłem, że jest dosyć przewidywalna i regularna.

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #11 dnia: 31 gru 2017, 02:44:11 »
3. peímaen – iscíllein (tír raim)
Lekcja 3 – czasowniki (część druga)

Po krótkiej przerwie kontynuujemy zmagania z czasownikami. Tym razem nie będziemy zajmować się czasownikami nieregularnymi ani supletywnymi, tylko poznamy najpowszechniejsze paradygmaty koniugacji. Tym niemniej i tutaj czekają na nas zasadzki. Na początek mała ściąga w postaci tabeli:
(img)
* forma partytywu

GRUPA I:
Należą do niej czasowniki, które odmieniają się dokładnie według tabeli. Możliwa jest jednak alternacja w rdzeniu, jeśli jest dyftong poddający się ablautowi. Wówczas następuje monoftongizacja (jeśli jest możliwa) w:
  • cz. przeszłym odległym
  • cz. przyszłym
  • l. poj. trybu jusywnego
  • w bezokolicznikach (z wyjątkiem bezok. cz. teraźniejszego)
ai/ái > a/á
ei/éi > i/í
oi/ói > o/ó

przykłady:
béarda – przerażać [ˈbeːə̯̆ɾdə]
chaílle – słuchać [ˈxəi̯ːɬə]
fleáne – spać [ˈfʲlʲaːnə]
gaola – tryumfować [ˈgʌːlə]
iscíle – powiedzieć [isˈkiːlə]
ríge – skakać [ˈɾiːgə]
téarsta – stracić [ˈteːə̯̆ɾstə]
dearla – mówić [ˈdɛə̯̆ɾlə]
meita – kłamać [ˈmɛi̯tə]
PST.REM = mitoir; FUT = mitaim; JUS = mitoed, mitoedh; INF = mitaeth, mituit, mitoís
llaige – dać [ˈɬai̯gə]
PST.REM = llagoir; FUT = llagaim; JUS = llagoed, llagoedh; INF = llagaeth, llaguit, llagoís

GRUPA II:
Należą do niej czasowniki, których rdzeń zakończony jest spółgłoską szczelinową (oprócz /s/ i /ɬ/). Spółgłoski te ulegają despirantyzacji przed samogłoskami przymkniętymi i półprzymkniętymi:
bh /v/ > b
th /θ/ > t
dh /ð/ > d
ch /x/ > c /k/
gh /ɣ/ > g
mh /v/ > m

Ponadto sufiksy czasu przeszłego odległego oraz przyszłego ulegają redukcji:
-oir > -ir
-aim > -im

przykłady:
ameitha – kazać [ˈamɪθə]
pearicha – umrzeć [pɛə̯̆ˈɾixə]
cuódha – prowadzić [ˈkʷoːðə]
ereidhe – ciągnąć [ˈɛɾɪðə]
gaidha – doić [ˈgai̯ðə]
heobhe – zabrać [ˈhɛə̯̆və]
neoigha – móc [ˈneːɪ̯̆ɣə]
nidha – myśleć [ˈniðə]
túimhe – kupować [ˈtuːi̯və]
ylledha – oszukiwać [əˈɬɛðə]
PRS = ylledh; PST = ylledinn; PST.REM =
ylledir; PRS.JUS = ylledoed; itd.


GRUPA III:
Należą do niej czasowniki, których rdzeń jest zakończony na:
  • -nn- (pochodzące z praereldzkiego *-nt- lub *-nd-)
  • -mm- (pochodzące z praereldzkiego *-mp- lub *-mb-)
Na szczególną uwagę zasługuje tu czas przeszły bliski. Dla występujących w rdzeniu samogłosek lub dyftongów zachodzą odpowiednie alternacje:
ae > aei
oe > oei
ea > eai
a > ai [á > ái]
e > ei [é > éi]
o > oi [ó > ói]
u > ui [ú > úi]
i > í [í > ei]

np.:
INF = ceanna
PRS = ceann
PST.PROX = ceainn

Ponadto jeśli w rdzeniu występuje jakikolwiek dyftong, sufiksy czasu przeszłego odległego i przyszłego redukują się:
-oir > -ir
-aim > -im

Dodatkowo jeśli zachodzi alternacja, grupa -mm- zmienia się w -nn- w cz. przeszłym bliskim i skraca się w cz. teraźniejszym:
INF = lamma
PRS = lam
PST.PROX = lainn
PST.REM = lammoir

przykłady:
banne – widzieć [ˈban(ˑ)ə]
ceanne – iść [ˈkɛə̯̆n(ˑ)ə]
idhínne – poznawać, odkrywać [ɪˈðiːn(ˑ)ə]
lónne – śpiewać [ˈloːn(ˑ)ə]
peímma – uczyć [ˈpʲiːm(ˑ)ə]
lamma – czesać [ˈlam(ˑ)ə]

GRUPA IV:
Należą do niej czasowniki, których rdzenie są zakończone na:
  • -r-
  • -rr- (pochodzące z praereldzkiego *-rt- lub *-rd-)
W grupie czwartej zachodzi podobny proces, co w trzeciej, z tym że tym razem dla czasu przeszłego odległego. Alternacje są takie same:
ae > aei
oe > oei
ea > eai
a > ai [á > ái]
e > ei [é > éi]
o > oi [ó > ói]
u > ui [ú > úi]
i > í [í > ei]

np.:
INF = faera
PRS = faer
PST.REM = faeir

Jeśli w rdzeniu pojawia się inny dyftong lub monoftong, wówczas następuje zmiana sufiksu:
-oir > -i / -í

Zachodzą zmiany także w liczbie mnogiej trybu jusywnego:
-ár > -a / -á [PRS]
-áir > -áit ( < perl. *-áiʔ ) [FUT]

Ponadto przed [i~ɪ] oraz z formantem zerowym zachodzi skrócenie -rr- > -r:
INF = claórra
PRS = claór
PST.PROX = claórinn
PST.REM = claóri
SG.PRS.JUS = claórroed

przykłady:
aitire – rzec [əˈtiɾə]
bearra – strzec [ˈbɛə̯̆r(ˑ)ə]
claórra – pisać [ˈkləo̯ːr(ˑ)ə]
doára – pracować [ˈdəa̯ːɾə]
faera – biec [ˈfaɘ̯ɾə]
gaithire – formować, nadawać kształt [ˈgai̯θɪɾə]
higaira – napadać [ˈhigəɾə]
isíra – wieźć [ɪˈʃiːɾə]
moára – prosić [ˈməa̯ːɾə]

GRUPA V:
Należą do niej czasowniki, których rdzeń zakończony jest na -Vt- lub -Vd-, gdzie V to dowolna samogłoska niebędąca częścią dyftongu (stąd np. meita nie należy do tej grupy).
Zasady urabiania poszczególnych form są w tej grupie nieco bardziej złożone niż w reszcie. Jeśli czasownik ma więcej niż dwie sylaby odejmuje się cząstkę -VtV / -VdV i przyłącza odpowiednie sufiksy, przy czym dla czasu teraźniejszego odejmuje się jedynie -V, zaś dla pozostałych czasów zachodzą następujące zmiany:
-inn > -ínn [PST.PROX]
-oir > -ír [PST.REM]
-aim > -ím [FUT]

np.:
INF = áinide
PRS = áinid
PST.PROX = áinínn
PST.REM = áinír
FUT = áiním

Z kolei w czasownikach dwusylabowych odejmuje się -V dla czasu teraźniejszego i -tV / -dV dla pozostałych czasów. Zachodzą też następujące zmiany:
-inn > -nn [PST.PROX]
-oir > -r [PST.REM]
-aim > -m [FUT]
-íst(e) > -st(e) [PTCP]

np.:
INF = siúda
PRS = siúd
PST.PROX = siúnn
PST.REM = siúr
FUT = siúm
PTCP = siúst(e)

Poza tym w trybie jusywnym oraz w bezokolicznikach może dojść do skrócenia rdzenia:
PRS.INF = siúda
PST.PROX.INF = siaeth
PST.REM.INF = siuit / siúit
FUT.INF = sioís
PRS.JUS = sioed, siár
FUT.JUS = sioedh, siáir

przykłady:
áinide – dźwigać [ˈaːi̯nɪdə]
fleánaite – śnić [ˈfʲlʲaːnətə]
hirláite – mylić się [hɪɾˈlaːi̯tə]
lláite – ocenić, oszacować [ˈɬaːi̯tə]
siúda – nazwać [ˈʃuːdə]
tuirida – ujarzmić [ˈtɪɾɪdə]

GRUPA VI
Należą do niej czasowniki, których rdzeń zakończony jest na:
  • -sg-
  • grupę sonorant + plozyw
  • grupę nosowa + frykatyw
  • grupę frykatyw + sonorant

W grupie tej w czasie teraźniejszym istnieją dwie możliwe epentezy w obrębie grupy spółgłoskowej w wygłosie rdzenia:
-CC- > -CiC
-CC- > -CeC
Drugi rodzaj epentezy zachodzi w grupie nosowa + frykatyw.
Podobnie jak w grupie pierwszej możliwa jest monoftongizacja kilku dyftongów w:
  • cz. przeszłym odległym
  • cz. przyszłym
  • l. poj. trybu jusywnego
  • w bezokolicznikach (z wyjątkiem bezok. cz. teraźniejszego)
ai/ái > a/á
ei/éi > i/í
oi/ói > o/ó

np.:
INF = freisga
PRS = freisig
PST.REM = frisgoir

INF = gluinbha
PRS = gluinebh
PST.REM = gluinbhoir

przykłady:
cínbhe – wątpić [ˈkiːɥʋə]
cuilge – zwyciężać [ˈkɪlgə]
freisga – wybaczyć [ˈfɾɛi̯sgə]
gluinbha – wlec się [ˈglɪɥʋə]
dísla – zmyślać [ˈdiːslə]
peálga – służyć [ˈpʲaːlgə]
taisga – wydawać się [ˈtai̯sgə]
tuírga – oszpecić [ˈtʷiːɾgə]

GRUPA VII
Najmniej liczna z wszystkich grup, należy do niej tylko kilka-kilkanaście czasowników. Charakteryzuje się odwrotną tendencją do grupy VI, z tym że jedyną możliwą kombinacją jest frykatyw + sonorant. Z wyjątkiem czasu teraźniejszego następuje elizja nieakcentowanego dyftongu (rzadziej monoftongu), np.
INF = dibhaile
PRS = dibhail
PST.PROX = dibhlinn
FUT = dibhlaim

przykłady:
dibhaile – tworzyć [ˈdivələ]
táthaile – krzepnąć [ˈtaːθələ]
treotheila – zamarzać [ˈtɾɛə̯̆θɪlə]
« Ostatnia zmiana: 2 sty 2018, 00:36:08 wysłana przez Caraig »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Pomożesze: 758
  • Wiadomości: 4359
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #12 dnia: 31 gru 2017, 12:09:46 »
Wygląda na bardzo przemyślany system. I znów - etymologie! Bardzo na plus!

Offline Caraig

  • [ˈkaɾɪɣ]
  • Pomożesze: 169
  • Wiadomości: 485
  • Country: fi
  • Conlangi: immarejski, lutracki
Odp: Dearlár só immarídh!
« Odpowiedź #13 dnia: 31 gru 2017, 15:04:11 »
No etymologii to za dużo ni ma, ale mam w planach zrekonstruować praereldzki, żeby potem móc zrobić jeszcze parę konlangów z grupy ereldzkiej, a potem zrekonstruować z tego praawalski i oprzeć na tym całą rodzinę awalską.
Tyle roboty xD
« Ostatnia zmiana: 31 gru 2017, 15:07:13 wysłana przez Caraig »