Polskie Forum Językowe

Językoznawstwo => Nauka natlangów => Wątek zaczęty przez: Úlfurinn w Grudzień 19, 2017, 23:00:15

Tytuł: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 19, 2017, 23:00:15
Македонски јазик
Лекција 1 - Азбука и изговор
W pierwszej lekcji języka macedońskiego omówię alfabet i wymowę. :)

Alfabet
Język macedoński jest zapisywany fonemiczną cyrylicą. Po za [ɫ̪] (л), [c] (ќ) i [ɟ] (ѓ) nie ma dźwięków obcych dla języka polskiego. W cyrylicy macedońskiej nie ma samogłosek jotowanych, j zapisujemy tak, jak w łacince. Jeśli ktoś nie zna cyrylicy (lub musi się zapoznać z kilkoma, rzadko używanymi znakami), to odsyłam do artykułu (https://en.wikipedia.org/wiki/Macedonian_alphabet).

Pismo odręczne
To może być mały problem dla osób przyzwyczajonych do rosyjskiej kursywy. Macedońska różni się od niej nieznacznie, ale warto o tym pamiętać:
Spoiler
[close]

Wymowa
Jak wcześniej wspomniałem, po za [ɫ̪], [c] i [ɟ] w macedońskim dźwięki są bardzo podobne do polskiego. Występuje pięć samogłosek: a, e, i, o, u. W zasadzie jedyną ciekawostką w macedońskiej fonologii jest akcent - w wyrazach dwusylabowych paroksytoniczny (pada na drugą sylabę od końca, jak w polskim), a w wyrazach dłuższych proparoksytoniczny (pada na trzecią sylabę od końca). Do ciekawszych rzeczy dojdziemy przy gramatyce i słownictwie.

Zadanie:
Wymówić, zapisać odręcznie i zapamiętać (na następną lekcję):
јаболко - jabłko
леб - chleb
вода - woda
млеко - mleko
маж - mężczyzna
жена - kobieta
дете - dziecko
куче - pies
книга - książka
коњ - koń

wymówić i zapisać odręcznie (nauczyć się opcjonalnie):
патлиџан - bakłażan
куќа - dom
виљушка - widelec
среќен - szczęśliwy


(następne tematy będą dużo lepiej omówione, postaram się do piątku szczegółowiej opisać alfabet macedoński i wstawić drugą lekcję)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Grudzień 20, 2017, 17:18:46
Jak pisze się /dż/?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 20, 2017, 17:26:35
Jak pisze się /dż/?

Џџ
Mało wyrazów ma tę literę, np. патлиџан.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w Grudzień 20, 2017, 18:38:47
Љ wymawia się tak samo jak polskie ) /l/?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 20, 2017, 19:06:31
Wikipedia podaje, że [lʲ], ale jest to alofon [l].
Ja jednak wymawiam [lʲ] - wyraz виљушка przeczytam jako [ˈvilʲuʃkä]
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Grudzień 21, 2017, 06:57:58
Jak pisze się /dż/?

Џџ
Mało wyrazów ma tę literę, np. патлиџан.
Chodzi mi o pismo odręczne :)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Grudzień 21, 2017, 17:59:50
Jak u z pętelką <ˠ> pod spodem:
(http://borovo1.weebly.com/uploads/1/2/6/2/12626321/_4090377_orig.gif)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 24, 2017, 22:07:09
Македонски јазик
Лекција 2 - Сегашно време во македонскиот јазик
Dzisiaj o odmianie w czasie teraźniejszym

Rzeczownik
Zanim przejdę do budowy zdania to pokrótce opiszę macedońskie rzeczowniki, aby rozwiać większość wątpliwości, bo i dużo o nich rozpisywać się nie trzeba. Otóż, w macedońskim istnieją trzy rodzaje - męski, żeński i nijaki. Męski zazwyczaj kończy się spółgłoską, żeński na ogół przyjmuje -a, a nijaki -e lub -o. Deklinacja nie istnieje (rzeczownik ma tylko dwa przypadki: mianownik i wołacz), ale za to mamy bardzo rozbudowany system rodzajników, którymi zajmiemy się przy przymiotnikach (które także otrzymują rodzajniki). Nauka rzeczownika z rodzajnikami nie jest potrzebna.

Odmiana czasownika
Macedońskie czasowniki w czasie teraźniejszym nie mają oboczności i nieregularności (przynajmniej ja innego poza ,,być'' nie widziałem). Nie mają także bezokolicznika, który jest zastąpiony formą trzecią osobą liczby pojedynczej (np.
 јаде - jeść/[on/a/o] je). Każda końcówka w odmianie czasownika jest inna, więc w macedońskim zaimków osobowych używamy opcjonalnie (jak w polskim).

Odmiana „być”
Сум odmienia się nieregularnie, a w „bezokoliczniku” występuje jako pierwsza osoba liczby pojedynczej:
[th][/th]
   [th]
Odmiana czasownika сум[/th]
   [th][/th]
[/tr]
[tr]
   [td][/td]
   [td]L. poj.[/td]
   [td]L. mn.[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]1 os.[/td]
   [td](јас) сум[/td]
   [td](ние) сме[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]2 os.[/td]
   [td](ти) си[/td]
   [td](вие) сте[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]3 os.[/td]
   [td](тој/таа/тоа) е[/td]
   [td](тие) се [/td]
[/tr]
[/table]

Odmiana czasowników regularnych
Czasowniki dzielą się na trzy grupy w zależności od samogłoski w formie trzeciej osoby liczby pojedynczej: -a (има - mieć, гледа - widzieć, patrzeć), (рече - powiedzieć, земе - brać) lub (прави - robić, мрази - nienawidzić). Odmiana tych czasowników wygląda następująco:

[th][/th]
   [th]Grupa -a, np. нема - nie mieć|[/th]
   [th]Grupa -e, np. пее - śpiewać|[/th]
   [th]Grupa , np. оди - chodzić[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Јас[/td]
   [td]немам[/td]
   [td]пеам[/td]
   [td]одам[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Ти[/td]
   [td]немаш[/td]
   [td]пееш[/td]
   [td]одиш[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Тој/таа/тоа[/td]
   [td]нема[/td]
   [td]пее[/td]
   [td]оди[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Ние[/td]
   [td]немаме[/td]
   [td]пееме[/td]
   [td]одиме[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Вие[/td]
   [td]немате[/td]
   [td]пеете[/td]
   [td]одите[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Тие[/td]
   [td]немаат[/td]
   [td]пеат[/td]
   [td]одат[/td]
[/tr]
[/table]

Uwaga! Jeśli przy odmianie grupy -e w 1 os. l.p. i 3. os. l.mn. „bezokolicznik” zakończony jest na ие, to końcówki zmieniają się odpowiednio w -јам, -јат (np. пие - пијам, пиеш, пие, пиеме, пиете, пијат).

Przykłady
Дете пее. (Dziecko śpiewa)
Маж пие млеко и јаде леб. (Mężczyzna pije mleko i je chleb)
Скопје е град во Македонија (Skopje jest [są?] miastem w Macedonii

Słownictwo
Zwierzę - Животно
мачка - kot
мечка - niedźwiedź
пеперутка - motyl
морско куче - rekin
крава - krowa
бик - byk
кученце - szczenię
птица - ptak
зајак - królik
волк - wilk
змијз - wąż
кит - wieloryb
свиња - świnia
орел - orzeł
пингвин - pingwin
делфин - delfin
фока - foka
желка - żółw
пчела - pszczoła
комарец - komar
коза - koza
овца - owca
лав - lew
слон - słoń
магаре - osioł
пајка - kaczka
гуска - gęś
кокошка - kura
петел - kogut

Czasowniki - Глаголи
има - mieć
нема - nie mieć (o negacji będzie później, ta forma jest wyjątkiem)
сака - chcieć, kochać
слиша - słyszeć
гледа - widzieć
пишива - pisać
чита - czytać
зборува - rozmawiać
пие - pić
јаде - jeść
може - móc
пее - śpiewać
знае - znać
работи - pracować
стои - stać
вози - prowadzić (pojazd)
мисли - myśleć
оди - iść
прави - robić
седи - siedzieć
учи - uczyć
се вика - nazywać się (се zachowuje się, jak polskie się)

Inne
дали? - czy?
што? - co?
каде? - gdzie?
во - w
како? - jak?


Zadanie:
Przetłumaczyć na macedoński
Nie mam psa.
Koń je chleb
Pracujemy w Macedonii.
Kaliopi śpiewa w języku macedońskim.
Czy widzisz orła?
Gdzie są kogut i kura?
Idziecie czy siedzicie?
Czy możesz rozmawiać?
Ona czytają książkę.
Delfin słyszy rybę.

Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Grudzień 24, 2017, 22:14:15
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 24, 2017, 22:22:57
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego măgar (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Grudzień 24, 2017, 22:40:43
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego magăr (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
Nawet nie chcę wiedzieć jak to wygląda w ich wykonaniu xD
A co do nazw, to my Słowianie, mamy to trochę zjebane - te wszystkie dźwiękonaśladowcze, prześmiewcze i erotykalne nazwy są zajebiszcze XD
Co do magare to z tego rumuńskiego nie-z-Rumunii, tak?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Grudzień 24, 2017, 22:53:00
Z jakich źródeł korzystasz?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 24, 2017, 22:55:08
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego măgărr (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
Nawet nie chcę wiedzieć jak to wygląda w ich wykonaniu xD
A co do nazw, to my Słowianie, mamy to trochę zjebane - te wszystkie dźwiękonaśladowcze, prześmiewcze i erotykalne nazwy są zajebiszcze XD
Co do magare to z tego rumuńskiego nie-z-Rumunii, tak?

Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.

Z jakich źródeł korzystasz?

Słownik, szczegółowy opis gramatyki macedońskiej na wikipedii i to (http://macedonianlanguage.org/).
Czasem jeszcze coś się trafi na innych stronach, ale tego jest niewiele. Mimo wszystko, materiałów do macedońskiego jest dużo więcej, niż do ormiańskiego.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Grudzień 24, 2017, 22:57:31
Cytuj
Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.
Nie, nie. Chodziło mi, czy macedoński zapożyczył toto z rumuńskiego, czy z tych rumuńskich używanych na Bałkanach (tj.: meglenorumuński, arumuński, czy istrorumuński).
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Grudzień 24, 2017, 23:01:52
Cytuj
Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.
Nie, nie. Chodziło mi, czy macedoński zapożyczył toto z rumuńskiego, czy z tych rumuńskich używanych na Bałkanach (tj.: meglenorumuński, arumuński, czy istrorumuński).

Prawdopodobnie z tych nie-z-Rumunii.
Chociaż, магаре istnieje też w bułgarskim, więc może to być wzięte z dakorumuńskiego.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Widsið w Grudzień 24, 2017, 23:13:19
Mógł też to wziąć z albańskiego, w którym to się również pojawia (co sugeruje substratowe pochodzenie), albo z greki (γομάρι z przestawką, sugerowałoby wejście przez bułgarski / macedoński do pozostałych). Słowo ma postulowaną łacińską etymologię, ale zakłada ona dość dużo mieszania (nie to, że to nieprawdopodobne, w końcu wiele słów w rumuńskim nie bardzo przypomina swoje etymony).
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Grudzień 25, 2017, 11:03:34
Cytuj
Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.
Nie, nie. Chodziło mi, czy macedoński zapożyczył toto z rumuńskiego, czy z tych rumuńskich używanych na Bałkanach (tj.: meglenorumuński, arumuński, czy istrorumuński).

Prawdopodobnie z tych nie-z-Rumunii.
Chociaż, магаре istnieje też w bułgarskim, więc może to być wzięte z dakorumuńskiego.
Mógł też to wziąć z albańskiego, w którym to się również pojawia (co sugeruje substratowe pochodzenie), albo z greki (γομάρι z przestawką, sugerowałoby wejście przez bułgarski / macedoński do pozostałych). Słowo ma postulowaną łacińską etymologię, ale zakłada ona dość dużo mieszania (nie to, że to nieprawdopodobne, w końcu wiele słów w rumuńskim nie bardzo przypomina swoje etymony).
Dziękuję! :D
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Grudzień 25, 2017, 21:57:00
Hrvatski jezični portal sprowadza sch. magarca do nowogreckiego gomari, przestawka niedziwna (por. np. mogila~gomila. Oczywiście pośrednictwa wołoskiego wykluczyć nie można.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Styczeń 14, 2018, 12:54:13
Γομάρι to słowo nowogreckie, całkowicie obce grece klasycznej. Raczej wątpliwe, żeby było ono oryginalne greckie. Pewnie i Grecy od kogoś je wzięli... pytanie brzmi - kto był pierwszy.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Styczeń 15, 2018, 23:57:38
Nie tak znowu całkowicie:
γομάρι < μεσαιωνική ελληνική γομάρι(ο)ν < υποκοριστικό του αρχαίου ελληνικού γόμος (=φόρτωμα) < γέμω (wiktionary) (https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%B3%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CF%81%CE%B9)
Ot, okazuje się, grecki osioł w jakiś kuriozalny sposób to tyle co wypchaniutki. Nie znam tła kulturowego, więc wydaje mi się naciągane, ale biorąc pod uwagę etymologię romańskiej wątroby, nie będę podważał.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Styczeń 16, 2018, 15:53:33
Żeby było śmieszniej, nowogrecka wątroba (https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%83%CF%85%CE%BA%CF%8E%CF%84%CE%B9#Greek) całkiem podobna...

W ruskim z kolei mamy "pieczeń" jako wątrobę. Widać kuchnia potrafiła mocno wpływać na nazwy tego organu xDDDD

Ale fakt, ciekawe ile tego typu "odjechanych" etymologij, powiązanych z pragmatyką słowa, których nie znamy i przez brak źródeł historycznych nigdy nie odkryjemy. Pewnie jest tego sporo, ale to już tylko Bóg jeden wie...
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 03, 2018, 19:44:07
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 3 - Придавка и множина
Dzisiaj o rodzajnikach, przymiotnikach i liczbie mnogiej

Liczba mnoga
Liczba mnoga to najtrudniejsza (poza systemem czasów) rzecz, jaka istnieje w macedońskim (co wiele i tak nie oznacza xd).
Tutaj pojawiają się pewne nielicznie nieregularności i sporo zasad, dlatego podzieliłem to na trzy części.

Liczba mnoga rodzaju męskiego

[th]Liczba Pojedyncza[/th]
   [th]Liczba Mnoga[/th]
   [th]Wariacje[/th]
   [th]Przykłady[/th]
   [th]Wyjątki[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Jednosylabowe[/td]
   [td]
+ови
[/td]
   [td]
-ј --> -еви
-ш/-ч/-ж --> -ови
-ш/-ч/-ж --> -еви
[/td]
   [td]
син - синови (syn)
еж - ежови (jeż)
крај - краеви (koniec)

[/td]
   [td]
маж - мажи
брат - браќа (brat)
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Wielosylabowe[/td]
   [td]
[/td]
   [td]
-к --> -ци
-г --> -зи
-х --> -си
-ел --> -ли*
*nie zawsze
[/td]
   [td]
автомобил - автомобили (samochód)
весник - весници (gazeta)
бубрег - бубрези (nerka)
монах - монаси (mnich)
петел - петли (kogut)
[/td]
   [td]
човек - луѓе (człowiek)
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -o[/td]
   [td]
+вци
[/td]
   [td]
-
[/td]
   [td]
дедо - дедовци (dziadek)
[/td]
   [td]
-
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -a[/td]
   [td]
-а --> -и
[/td]
   [td]
-ја --> и
[/td]
   [td]
судија - судии (sędzia)
[/td]
   [td]
-
[/td]
[/tr]
[/table]

Liczba mnoga rodzaju żeńskiego

[th]Liczba Pojedyncza[/th]
   [th]Liczba Mnoga[/th]
   [th]Wariacje[/th]
   [th]Przykład[/th]
   [th]Wyjątki[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -a[/td]
   [td]
-a --> -и
[/td]
   [td]
-ja --> -и
[/td]
   [td]
жена - жени
информација - информации
[/td]
   [td]
нога - нозе (noga)
рака - раце (ręka)
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Spółgłoska na końcu[/td]
   [td]
[/td]
   [td]
-
[/td]
   [td]
ноќ - ноќи
[/td]
   [td]
-
[/td]
[/tr]
[/table]


Liczba mnoga rodzaju nijakiego

[th]Liczba Pojedyncza[/th]
   [th]Liczba Mnoga[/th]
   [th]Wariacje[/th]
   [th]Przykład[/th]
   [th]Wyjątki[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -о[/td]
   [td]
-о --> -а
[/td]
   [td]
-
[/td]
   [td]
пенкало - пенкала (długopis)
[/td]
   [td]
око - очи (oko)
ухо - уши (ucho)
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -це
Końcówka -иште[/td]
   [td]
-е --> -а
[/td]
   [td]
-
[/td]
   [td]
јајце - јајца (jajko)
училиште - училишта (szkoła)
[/td]
   [td]
-
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -е[/td]
   [td]
-е --> -иња
[/td]
   [td]
-
[/td]
   [td]
пиле - пилиња (pisklę)
[/td]
   [td]
дете - деца (dziecko)
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Końcówka -и
(zapożyczenia)[/td]
   [td]
-и --> -и
[/td]
   [td]
+ња
[/td]
   [td]
киви - киви (kiwi)
такси - таксиња (taksówka)
[/td]
   [td]
-
[/td]
[/tr]
[/table]





Rodzajniki
W języku macedońskim istnieje złożony system rodzajnika określonego dodawanego do biernika. Poza tym, że każdy rodzaj (męski, żeński i nijaki) otrzymuje różny rodzajnik, to jeszcze decyduje tu nasza odległość od przedmiotu, o którym mówimy. Występują rodzajniki neutralne, bliskie i dalekie, jednakże z tymi dwoma ostatnimi spotykamy się dosyć rzadko, toteż przede wszystkim skupię się na rodzajniku neutralnym.
Pełna tabelka wygląda tak:

[th][/th]
   [th]męski[/th]
   [th]żeński[/th]
   [th]nijaki[/th]
   [th]l. mn. m+ż[/th]
   [th]l. mn. n[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Neutralny[/td]
   [td]
-от
[/td]
   [td]
-та
[/td]
   [td]
-то
[/td]
   [td]
-те
[/td]
   [td]
-та
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Bliski[/td]
   [td]
-ов
[/td]
   [td]
-ва
[/td]
   [td]
-во
[/td]
   [td]
-ве
[/td]
   [td]
-ва
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Odległy[/td]
   [td]
-он
[/td]
   [td]
-на
[/td]
   [td]
-но
[/td]
   [td]
-не
[/td]
   [td]
-на
[/td]
[/tr]
[/table]

Biernik
Cytuj
Deklinacja nie istnieje
W sumie, to istnieje. Zaimki osobowe mają formę biernika (także celownika), która dzieli się na krótką i długą.
W macedońskim zaimki w formie krótkiej te występują, jeśli rzeczownik z rodzajnikiem odpowiada naszemu biernikowi.

[th]Osoba[/th]
   [th]Forma krótka[/th]
   [th]Forma długa[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Јас[/td]
   [td]
ме
[/td]
   [td]
мене
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Ти[/td]
   [td]
те
[/td]
   [td]
тебе
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Тој[/td]
   [td]
го
[/td]
   [td]
него
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Таа[/td]
   [td]
ја
[/td]
   [td]
неа
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Тоа[/td]
   [td]
го
[/td]
   [td]
него
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Ние[/td]
   [td]
нѐ
[/td]
   [td]
нас
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Вие[/td]
   [td]
ве
[/td]
   [td]
вас
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]Тиe[/td]
   [td]
ги
[/td]
   [td]
нив
[/td]
[/tr]
[/table]

W praktyce wygląda to tak:
Дали тој го пие сокот? - Czy on pije sok? (mówimy tu o konkretnym soku)
Тие ме гледаат мене. - Oni mnie widzą (ale formy Тие ме гледаат/Тие гледаат мене również są poprawne, jeśli nie akcentujemy swojej osoby)
Рибата ги има децата. - Ryba ma dzieci.
[/size]

Przymiotnik
Macedońskie przymiotniki również są wybitnie regularne i proste do zrozumienia. Odmieniają się tylko przez trzy rodzaje i jedną liczbę mnogą (nie odmieniają się tylko zapożyczenia typu секси) oraz się stopniują. Przymiotnik odmienia się na cztery niemal identyczne sposoby, w zależności od tego, czy jego rodzaj męski nie ma końcówki czy ma końcówkę (-и, -ен, -ок, -жок/-зок),
np. нов, полски, лесен, краток, низок, жежок (nowy, polski, łatwy, krótki, niski, gorący):

[th]Końcówka[/th]
   [th]r. męski[/th]
   [th]r. żeński[/th]
   [th]r. nijaki[/th]
   [th]l. mnoga[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Brak[/td]
   [td]нов[/td]
   [td]нова[/td]
   [td]ново[/td]
   [td]нови[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]-и[/td]
   [td]полски[/td]
   [td]полска[/td]
   [td]полско[/td]
   [td]полски[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]-ен[/td]
   [td]лесен[/td]
   [td]лесна[/td]
   [td]лесно[/td]
   [td]лесни[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]-ок[/td]
   [td]краток[/td]
   [td]кратка[/td]
   [td]кратко[/td]
   [td]кратки[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]-сок
-жок[/td]
   [td]низок
жежок[/td]
   [td]ниска
жешка[/td]
   [td]ниско
жешко[/td]
   [td]ниски
жешки[/td]
[/tr]
[/table]

Niestety, aby nie było tak łatwo - nie zawsze ta zasada działa, np. студен (zimny) odmienia się jak przymiotniki z końcówką zerową (студен, студена, студено, студени), podobnie zachowuje się m.in. przymiotnik висок (wysoki). Na szczęście tego typu przymiotniki rzadko się trafiają.
Przymiotniki macedońskie również otrzymują rodzajniki. Kiedy przymiotnik określa rzeczownik, to końcówka rodzajnika (taka sama jak rzeczownikowa) dodawana jest tylko za przymiotnikiem,
np. македонскиот јазик (macedoński język), темната ноќ (ciemna noc), руското знаме (rosyjska flaga), малите кученца (małe szczenięta).

Stopniowanie przymiotnika
W tym wypadku nawet szkoda robić tabelkę. Stopień wyższy tworzy się poprzez dodanie по przed przymiotnikiem (np. подобар, побрз, поспор),
a stopień najwyższy poprzez przedrostek нај (np. најдобар, најбрз, најспор), ważnym słowem będzie tutaj отколку, które używa się przy porównaniach (np. Ден е пожежок отколку ноќ - Dzień jest gorętszy od nocy)



Słownictwo
Jedzenie - Јадење
jabłko - јаболко; вишна - wiśnia; кајсија -morela
диња - dynia; лимон - cytryna; лубеница - arbuz
 малина - malina; мандарина - mandarynka; праска - brzoskwinia
 слива - śliwka; цреша - czereśnia; месо - mięso
 шунка - szynka; шкамп - krewetka; јастог - homar
 острига - ostryga; јајце - jajko; каша - kasza
 сирење - ser; зејтин - olej; путер - masło
 јогурт - jogurt; млеко - mleko; вода - woda
 сок - sok; чај - herbata; риба - ryba
 супа - zupa; домат - pomidor; кромид - cebula
 компир - ziemniak; лук - czosnek; морков - marchew
 сатата - sałata; зеленчук - warzywo; овошје - owoc


Przymiotnik - Придавка

брз - szybki ≠ спор - wolny
лесен - łatwy, lekki ≠ тежок - trudny, ciężki
мал - mały ≠ голем - duży
студен - zimny ≠ жежок - gorący
долг - długi ≠ краток  - krótki
висок - wysoki ≠ низок - niski
лош - zły ≠ добар - dobry
лев - lewy ≠ десен - prawy
гаден - ohydny ≠ вкусен - smaczny
грд - brzydki ≠ убав - ładny
македонски - macedoński; полски - polski; руски - rosyjski
 англиски - angielski; бугарски - bułgarski; албански - albański (xDDDDDDDDDDDDDDDDDD)

Zadanie
Przetłumaczyć na macedoński używając za każdym razem rzeczownik ma być określony:
Mleko nie jest zimne.
Język macedoński jest ładniejszy od języka angielskiego.
Widzę brzydkie owoce.
Oni mnie nie słyszą i nie widzą.
Czy owoc ma dobry cok?
Lewicowy człowiek jest gorszy i nie jest człowiekiem.
Krewetki są smaczne.
Lubię gorącą herbatę.
Arbuz jest lepszy od dynii.
Jeszcze sobie coś powymyślać
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 03, 2018, 22:37:47
Śmieszne te końcówki.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Maj 04, 2018, 00:39:59
No ta liczba mnoga tworzona dopełniaczem jest bardzo dziwna. Rodzajniki trochę nóblangerskie :P
Cytuj
Тие ме гледаат мене.
Oni mnie widzą mnie?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 04, 2018, 10:34:44
Cytuj
Тие ме гледаат мене.
Oni mnie widzą mnie?

Jeśli akcentujesz osobę to tak powiesz, analogicznie do np.
Дали го знаеш Игор? - Czy go znasz Igora?
Fakt faktem rzadko używamy formy Тие ме знаат мене, bo jest po prostu niewygodna w mowie potocznej, ale przy wyraźnym zaznaczaniu swojej osoby jest niezbędna. Natomiast formy typu Дали го знаеш Игор? są na porządku dziennym.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Maj 04, 2018, 12:47:20
Cytuj
Тие ме гледаат мене.
Oni mnie widzą mnie?

Jeśli akcentujesz osobę to tak powiesz, analogicznie do np.
Дали го знаеш Игор? - Czy go znasz Igora?
Fakt faktem rzadko używamy formy Тие ме знаат мене, bo jest po prostu niewygodna w mowie potocznej, ale przy wyraźnym zaznaczaniu swojej osoby jest niezbędna. Natomiast formy typu Дали го знаеш Игор? są na porządku dziennym.
Dziwny jest ten język.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 04, 2018, 12:59:28
Jeden z dziwniejszych słowiańskich.
O ile się nie mylę, to nawet bugarski, którego gramatyka jest zbliżona do macedońskiej (brak przypadków, rodzajniki, system czasowy) nie ma podwójnych dopełnień. Sytuacja jeszcze fajniej wygląda, kiedy określone podwójne dopełnienie bliższe łączy się z określonym podwójnym dalszym w zdaniach typu Matka czyta dzieciom książkę (Мама им ја чита книгата на децата) xD


EDIT
Aby było wesej, to w tym zdaniu wyszło już trzecie znaczenie słowa на. xD
Oznacza ono:
- przyimek „na” (Сум на гора - Jestem na górze)
- przynależność (Знаме на Македонија - flaga Macedonii)
- jeszcze do tego oddziela drugą część dopełnienia bliższego od drugiej części dopełnienia dalszego xDDD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Maj 04, 2018, 13:25:41
Myślałem, że polubię ten język, ale właśnie doszedłem do wniosku, że to gorsze niż tonalny słowiański xD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 04, 2018, 13:29:35
Jak zobaczysz czasy przeszłe, to już Cię dobije. xDDDD
Czasy są jeszcze gorsze. :D

A co do nielubienia - bułgarski jest jeszcze gorszy, bo do tego brzmi ohydnie. xD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Maj 04, 2018, 14:28:23
Macedoński to djalekt bułgarskiego! UCIEKA W PODSKOKACH NA JEDNEJ NÓŻCE
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 04, 2018, 14:49:36
ŚLĄSKI TO DJALEKT POLSKIEGO
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Maj 04, 2018, 16:37:51
A co do nielubienia - bułgarski jest jeszcze gorszy, bo do tego brzmi ohydnie. xD

Protestuję - lubię słuchać bułgarskiego, te mięciutkie "sz", szwa i swobodny akcent są melodią dla ucha :)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Caraig w Maj 04, 2018, 17:21:01
POLSKI TO DIALEKT ŚLĄSKIEGO
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Maj 16, 2018, 19:25:19
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 4 -  Сегашно време на модални глаголи во македонскиот јазик
Tym razem o czasownikach modalnych i bezokoliczniku

Czasowniki modalne
Macedońskie czasowniki modalne odmieniają się regularnie, niektóre jednak nie muszą być odmienione. Mają znaczenie podobne do polskich:
сака - chcieć, lubić, kochać (nie w znaczeniu poważnego uczucia)
смее - móc (w sensie posiadania pozwolenia)
може - móc (w sensie posiadania umiejętności)
мора - musieć
треба - mieć powinność lub odpowiednik polskiego trzeba
Czasowniki te, jak wspomniałem podlegają normalnej odmianie. Czasowniki сака i смее zawsze muszą występować w formie odmienionej, czasowniki може i мора mogą być odmienione, ale również można ich używać w formie 3os.l.p. do wszystkich osób, należy jednak pamiętać, że може w formie nieodmienionej bardziej oznacza móc w sensie przyzwolenia, czasownik треба nie odmienia się i zawsze występuje w 3.os.l.p. Czasowniki te jednak nie mają zbyt szerokiego zastosowania, jeśli nie łączą się z jakimś czasownikiem.

Да przed czasownikami
Jak zostało już to powiedziane - macedoński nie posiada formy bezokolicznika. Nie da się więc wyrazić zdania Chcę pojechać do Macedonii. w sposób identyczny do polskiego, ponieważ 3.os.l.p. nie zastępuje bezokolicznika i służy jedynie jako forma słownikowa. Aby wyrazić więc ten drugi czasownik w języku macedońskim również trzeba go odmienić do odpowiedniej osoby i oddzielić od modalnego słówkiem да. Zatem zdanie Chcę pojechać do Macedonii. po macedońsku będzie wyglądało tak:
Сакам да возам во Македонија.
Uwaga! во przy określaniu ruchu oznacza również polskie do przy m.in. nazwach krajów.

Zadanie
Przetłumaczyć na macedoński używając za każdym razem rzeczownik ma być określony:
Mleko nie może być zimne.
Język macedoński musi być jest ładniejszy od języka angielskiego.
Nie chcę widzieć brzydkich owiec.
Oni nie powinni mnie słyszeć.
Czy owoc musi mieć dobry sok?
Mogę pracować w domu.*
Chcę zjeść smaczną krewetkę.
Lubię pić gorącą herbatę.
Jeszcze sobie coś powymyślać

*w domu = дома


Na następnej lekcji wprowadzę więcej słownictwa. Ta lekcja była krótkim uzupełnieniem poprzednich. :)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 16, 2018, 20:08:01
Czy te да to takie i?
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Caraig w Maj 16, 2018, 20:39:22
Czy te да to takie i?

Zgaduję, że tak jak w serbskim:
На Балкану хоћеш ватру да запалиш.
(Gdzie w chorwackim byłby w miejscu pogrubionego po prostu bezokolicznik [zapaliti]).

Albo takie żeby/że:

Мислим да то није лоше.
Хоћем да дођеш к мени.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Maj 17, 2018, 01:30:12
Czy te да to takie i?

Zgaduję, że tak jak w serbskim:
На Балкану хоћеш ватру да запалиш.
(Gdzie w chorwackim byłby w miejscu pogrubionego po prostu bezokolicznik [zapaliti]).

Albo takie żeby/że:

Мислим да то није лоше.
Хоћем да дођеш к мени.
Czyli zwyczajna partykuła trybu łączącego.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Czerwiec 07, 2018, 19:20:52
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 5 -  Опис на човек или животно во македонскиот јазик
Podstawowe części ciała i krótki opis

Części ciała
:
[th]
Polski
[/th]
   [th]
Macedoński                         
[/th]
   [th]
Polski
[/th]
   [th]
Macedoński
[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]
oko
[/td]
   [td]
око                         
[/td]
   [td]
usta
[/td]
   [td]
уста
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
ucho
[/td]
   [td]
уво                         
[/td]
   [td]
ciało
[/td]
   [td]
тело
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
noga
[/td]
   [td]
нога                         
[/td]
   [td]
głowa
[/td]
   [td]
глава
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
ręka
[/td]
   [td]
рака                         
[/td]
   [td]
ząb
[/td]
   [td]
заб
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
włosy
[/td]
   [td]
коса                         
[/td]
   [td]
łapa
[/td]
   [td]
шепа
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
nos
[/td]
   [td]
нос                         
[/td]
   [td]
ogon
[/td]
   [td]
опашка
[/td]
[/tr]
[/table]

Zadanie: Przyporządkowywanie opisów
Aby nie było nudno, wybrałem macedońskie piosenkarki :D
Przyporządkujcie je do krótkich opisów w języku macedońskim.
1
[close]
2
[close]
3
[close]
4
[close]

[th]Опис 1[/th]
   [th]Опис 2[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Калиопи има долга црна коса, мали очи и мали уста.
Таа не е висока, но не е ниска. На сликата има македонско знаме.[/td]
   [td]Викторија Лоба е македонска пејачка, но живее во Русија.
Има долга блонд коса, зелени очи, мали нос.
Уста не се големи, но не се мали.[/td]
[/tr]
[tr]
   [th]Опис 3[/th]
   [th]Опис 4[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]Елена Ристеска има долга темна коса, големи очи
и уста, но мал нос.[/td]
   [td]Магдалена Цветкоска е млада пејачка, има долга темна коса,
мал нос и мали уста. Е ниска, но не многу ниска.[/td]
[/tr]
[/table]

Odpowiedzi
[close]


Wybaczcie, że taka krótka ta lekcja. Na następnej omówię kolory i wprowadzę nieco więcej określeń
PS: nic nie poradzę na te kulawe opisy, nigdy przy nauce języka nie potrafiłem ich robić za dobrze xD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Czerwiec 07, 2018, 19:35:50
Cytuj
шепа
опашка
Skąd to? :O
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Czerwiec 07, 2018, 20:13:50
Nie wiem, ale шепа moim zdaniem jest kognatem naszej łapy.
Natomiast опашка chyba jeszcze egzystuje w bugarskim.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Czerwiec 07, 2018, 20:16:17
Nie wiem, ale шепа moim zdaniem jest kognatem naszej łapy.

Nie jest. To mogę zapewnić.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Czerwiec 07, 2018, 20:54:32
Ciekawy dryf semantyczny z tą kosą.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Czerwiec 07, 2018, 21:06:26
Zaprawdę dziwny ten język jest.  ::-)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 04, 2018, 22:56:58
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 6 - Имења на бои и македонски „генитив”
Dzisiaj krótko o kolorach i wyrażaniu dopełniacza po macedońsku

Kolor (Боја)
:
[th]
Polski
[/th]
   [th]
Macedoński                         
[/th]
   [th]
Polski
[/th]
   [th]
Macedoński
[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]
czarny pies
[/td]
   [td]
црно куче                         
[/td]
   [td]
czerwony pomidor
[/td]
   [td]
црвен домат
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
żółty kwiat
[/td]
   [td]
жолто цвеќе                         
[/td]
   [td]
różowy cukierek
[/td]
   [td]
розова бомбона
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
zielone jedzenie
[/td]
   [td]
зелена(!) храна                         
[/td]
   [td]
pomarańczowy dom
[/td]
   [td]
портокалова куќа
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
fioletowa paczka
[/td]
   [td]
виолетов пакет                         
[/td]
   [td]
niebieski pluszowy miś
[/td]
   [td]
сино мече
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
brązowe drzewo
[/td]
   [td]
кафеаво дрво                         
[/td]
   [td]
biały ogród
[/td]
   [td]
бела градина
[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]
jasnozielony
[/td]
   [td]
светлозелена боја                         
[/td]
   [td]
ciemnoniebieski
[/td]
   [td]
темносина боја
[/td]
[/tr]
[/table]

Macedoński „dopełniacz”
Wyrażanie przynależności w języku macedońskim jest wyjątkowo proste, jeśli nie korzystamy z zaimków dzierżawczych. Ponieważ nie ma odmiany rzeczownika przez przypadki, stosujemy posiłkowe słowo на i tyle. Przykładowo:

волна на овцахрана на човек
wełna owcyjedzenie człowieka
Ѕвезда од Кутлеш е на знаме на македонски народ.Црква е кyќата на Бог.
Słońce z Werginy jest na fladze narodu maceńskiego.Kościół jest domem Boga.


No i bonusowo: słownik angielsko-macedoński (https://recnik.off.net.mk/recnik/angliski-makedonski/*)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Sierpień 05, 2018, 17:15:54
Cytuj
кафеаво дрво
To z kawy
Cytuj
портокалова куќа
a to z Portugalji?  :-o
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 05, 2018, 19:36:41
Cytuj
портокалова куќа
a to z Portugalji?  :-o

Nie rozumiem, co Cię tu dziwi. :p
Owszem, pochodzi od Portugalji, a na Bałkany przybyło z j. włoskiego/weneckiego jako „pomarańcza”. Poza serbskochorwackim i słoweńskim wszędzie to mamy:
- macedoński i bułgarski - портокал
- szkipski - portokall
- rumuński - portocală
- neopseudogrecki - πορτοκάλι

Co ciekawe, słowo to również zadomowiło się w kilku językach tureckich...:
- turecki - portakal
- uzbecki - po‘rtahol
- azerski - portağal
- krymskotatarski - portaqal
- gaugaski - portokal
- kazachski - бартоқал

...oraz kilku innech:
- kurdyjski - pirteqal
- gruziński - ფორთოხალი (portoxali)
- perski - پرتقال (porteqâl)
- arabski - بُرْتُقَال (burtuqāl)

Samo słowo ogólnie skakało, bo większość przejmowała to z neopseudogreckiego, ale np. turecki zapożyczył od Persów.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Sierpień 06, 2018, 01:09:35
Ciekawe w sumie.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 07, 2018, 22:37:32
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 7 -  Идно време во македонскиот јазик
Czyli o tem, jak wyrażać przyszłość w j. macedońskim

Czas przyszły
W języku macedońskim wyrażanie przyszłości jest niezwykle proste. Używamy jedynie słowa posiłkowego - ќе do formy czasu teraźniejszego danego czasownika, która, jak wiemy, jest zawsze (poza być) regularna. Inaczej sprawa wygląda przy czasowniku być oraz przy negacjach, ale nadal budowa jest wyjątkowo banalna. Zamiast odmieniać w tej konstrukcji nieregularnego сум, używamy regularnego rdzenia биде Wyrażając przyszłość należy jednak, podobnie jak w języku polskim, zwracać uwagę na aspekt. Dotychczas w kursie używałem tylko i wyłącznie aspektu niedokonanego czasowników (do aspektu dokonanego dojdziemy za dwie lekcje), więc problemu nie ma, ale od razu przestrzegam: w j. macedońskim ќе używamy również przy przyszłości dla czasowników w aspekcie dokonanym, ponieważ ich formy teraźniejsze funkcjonują normalnie, co może być trudne do zrozumienia dla nas (dokładnie opiszę to za dwie lekcje). Przykładowe zdania oznajmujące w czasie przyszłym:


Ќерката на Борис ќе ја чита книгата.
Córka Borysa będzie czytać (tę) książkę.

Во септември ќе смееме да гласаме против новото име на Македонија.
We wrześniu będziemy mogli zagłosować przeciw nowej nazwie Macedonii.

Тие ќе бидат тука во ноќта.
Oni będą tutaj w nocy.


Nieco inaczej wyglądają negacje, które można utworzyć na dwa sposoby:
- poprzez normalną negację przed ќе
- poprzez użycie нема да


   
[th][/th]
   [th]
                       Prosta negacja ќе готви (będzie gotować)[/th]
   [th][/th]
L. poj.L. mn.
1 os.(јас) не ќе готвам(ние) не ќе готвиме
2 os.(ти) не ќе готвиш(вие) не ќе готвите
3 os.(тој) не ќе готви(тие) не ќе готват


   
[th][/th]
   [th]
                       Negacja z нема да ќе мие (będzie myć)[/th]
   [th][/th]
L. poj.L. mn.
1 os.(јас) нема да мијам(ние) нема да миеме
2 os.(ти) нема да миеш(вие) нема да миете
3 os.(тој) нема да мие(тие) нема да мијат







Słownictwo
Tekst

Јас се викам Виктор и живеам во Скопје во стан. Во станот има три соби, една кyјна и едно купатило. Најголема е дневна соба - таму има софа, телевизор и килим. На килимот има мала маса. Во кyјна има многу предмети за готвење - лонеци, тави, печка, рерна и скара. Храната е во фрижидер, замрзнувач или во фиоки. Во едната соба е мојот габинет - тамy има маса за пишување, сметач, столица и голем шкаф. Во втората соба е мојата спална. Таму има голем кревет, на кој спијам со мојата жена - Анна. Има тамy исто така маса, шкаф за книги. Во кyпатило се миеме. Тамy има: нужник, туш, огледало, перална, мијалник и када. Во секоја соба (со исклучок на кyпатилото) има голем прозорец. Секоја соба има ламба, а во мојот габинет има уште часовник. Моја сестра - Алина живее во Битола и има голема куќа со четри соби. Под куќата има визба, каде Алина има магазин со различни предмети. Во дневната соба таа има камин.

słowniczek
[close]


Zadanie
1) Dokończyć opis domu Aliny

2) Napisać po macedońsku:
Jutro będę gotował w kuchni.
Dzisiaj nie będę spał w salonie.
Również ty powinieneś głosować przeciw nowej nazwie Macedonii.
Sołuń będzie macedoński.
Będziemy jeść w salonie.
Oni nie będą się myć w wannie.
Nie będziesz pisać książek.
Kobieta gotuje w kuchni. (hehe)



Na następnej lekcji będzie sprzęt w domowy, a także coś, co przypadkowo pominąłem - czyli zwroty.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Sierpień 08, 2018, 01:13:35
Ładny ten bułgarski, czekam na więcej!
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 08, 2018, 07:44:30
Ładny ten bułgarski, czekam na więcej!

To się przecież wyklucza, bo bułgarski nie może być ładny xD

EDIT
Co sądzicie o tekstach? Lepiej, żebym darował sobie pisanie ich? xD
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Sierpień 08, 2018, 09:50:28
Компјутер? Ech... a łudziłem się, że to będzie сметач (https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%87).
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Sierpień 08, 2018, 09:59:41
Teksty nie są złe. Zawsze to coś lepszego niż kurs gramatyki.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 08, 2018, 12:17:34
Компјутер? Ech... a łudziłem się, że to będzie сметач (https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%87).

Lol, nie znałem smetacza xD
Nigdy nie rozmawiałem z Macedończykami o komputerach, a компјутер był na jakimś internetowem kursie.
Nie mniej, zapytam się jednego rodzimomówcy, czego częściej używają.
Ale trzeba zmienić, bo kompjuter ssie
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Caraig w Sierpień 08, 2018, 16:17:17
Рачунар FTW.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 08, 2018, 22:59:53
(https://i.imgur.com/pw4j4f3.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/pw4j4f3.png)
Лекција 8 -  Корисни изрази во Македонија
Zwroty w j. macedońskim

Przydatne zwroty
Osobiście przyznam, że nic mnie tak bardzo nie wkurwia w nauce języka, jak właśnie poznawanie tych zwrotów. Niestety, trzeba zawsze przejść przez ten syf, aby móc się normalnie komunikować. Na szczęście macedońskie frazy są stosunkowo przyjazne i nie ma w nich dużo męczenia się:

Witaj (nieformalne) - Добродојде
Witaj (formalnie) - Добродојдовте
Cześć! - Здраво!
Dzień dobry (rano) - Добро утро
Dzień dobry - Добар ден
Dobry wieczór - Добра вечер(!)
Dobranoc - Добра ноќ
Dzięki (nieformalnie) - Фала
Dziękuję (formalnie) - Благобарам
Przepraszam - Жалам
Przepraszam (jako zapytanie) - Извинете
Poproszę - Ве молам
Do widzenia - Довидување
Na zdrowie! - Наздравје!
Miłego dnia - Пријатен ден
Smacznego - Пријатно јадење
Powodzenia - Со среќа
Gratulacje - Честитки
Miło mi cię poznać - Мило ми е што те запознав
Jeszcze więcej zwrotów (https://www.omniglot.com/language/phrases/macedonian.php)

Zaimki dzierżawcze
Również i o nich zapomniałem. Ciekawostką jest, że w j. macedońskim przedmiot określany zaimkiem dzierżawczym może być określony lub nieokreślony. Rodzajnik stawia się zawsze wtedy na zaimku (np. мојата мала куќа). Warto zwrócić uwagę również na to, że w macedońskim wszystkie zaimki dzierżawcze (nawet jego, jej, ich) odmieniają się przez rodzaje. Występują również krótkie formy zaimków, które są nieodmienne, pojawiają się one za słowem, które określają. Jeśli występują z rodzajnikiem, to jest on oznaczany na rzeczowniku (np. станот ми):

[th][/th]
   [th]јас [/th]
   [th]ти[/th]
   [th]тој[/th]
   [th]таа[/th]
   [th]тоа[/th]
   [th]ние[/th]
   [th]вие[/th]
   [th]тие[/th]
[/tr]
[tr]
   [th]r.m[/th]
   [td]моj[/td]
   [td]твоj[/td]
   [td]негов[/td]
   [td]нејзин[/td]
   [td]негов[/td]
   [td]наш[/td]
   [td]ваш[/td]
   [td]нивeн[/td]
[/tr]
[tr]
   [th]r.ż[/th]
   [td]моja[/td]
   [td]твоja[/td]
   [td]неговa[/td]
   [td]нејзинa[/td]
   [td]неговa[/td]
   [td]нашa[/td]
   [td]вашa[/td]
   [td]нивнa[/td]
[/tr]
[tr]
   [th]r.n[/th]
   [td]моe[/td]
   [td]твоe[/td]
   [td]неговo[/td]
   [td]нејзинo[/td]
   [td]неговo[/td]
   [td]нашe[/td]
   [td]вашe[/td]
   [td]нивнo[/td]
[/tr]
[tr]
   [th]lm.[/th]
   [td]мои[/td]
   [td]твои[/td]
   [td]негови[/td]
   [td]нејзини[/td]
   [td]негови[/td]
   [td]наши[/td]
   [td]ваши[/td]
   [td]нивни[/td]
[/tr]
[tr]
   [th]kr.[/th]
   [td]ми[/td]
   [td]ти[/td]
   [td]му[/td]
   [td]ѝ[/td]
   [td]му[/td]
   [td]ни[/td]
   [td]ви[/td]
   [td]им[/td]
[/tr]
[/table]


Zadanie
1) Stworzyć djalog z zwrotami z lekcji



Na następnej lekcji nadrobię teksty i zadania. :)
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Sierpień 09, 2018, 11:24:03
ѝ

Coś pięknego. W bułgarskim też to jest jedyny przypadek tej litery jako zaimek.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 17, 2018, 17:00:27
(https://i.imgur.com/98B2pnO.png) МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК (https://i.imgur.com/98B2pnO.png)
Лекција 9 -  Увод во глаголски вид во македонскиот јазик
Wstęp do aspektu w języku macedońskim

Aspekt dokonany czasownika
Podobnie jak polszczyzna, język macedoński również dzieli czasowniki pod względem aspektu - dokonanego i niedokonanego. Również podobnie jak u nas, większość czasowników dokonanych ma różne przedrostki, tak jak my mamy np. prze-, na-, z/s-, do-, za-, w- (przeczytać, napisać, zjeść, dojechać, zawrzeć, wnieść itd., tak Macedończycy mają np. про-, из-, на-, до-, оз-, в- (przykłady w dalszej części). Część czasowników jest dwuaspektowa (np. być), ale do tego dojdziemy później. Poznając nowy czasownik należy się uczyć jego formy dokonanej, którą od tej lekcji będę konsekwentnie podawał przy nowych czasownikach. Poniżej znajduje się forma dokonana wszystkich czasowników, jakie dotychczas pojawiły się w lekcjach:
czasowniki dokonane
[close]

Czasowniki dokonane w czasie teraźniejszym i przyszłym
Polski, w przeciwieństwie do języków południowosłowiańskich (wśród których jest również macedoński) nie odróżnia aspektu w czasie teraźniejszym (o ile w ogóle odróżnia w teraźniejszości) w ten sposób, jak na Bałkanach. Przykładowo, dla nas przeczytam oznacza czynność przyszłą dokonaną - tym czasem w języku macedońskim прочитам jest formą teraźniejszą dokonaną (przeczytuję?). Forma ta co prawda nie występuje często (bo użyteczność tego nie jest za duża), więc jej główne zastosowania będą w zdaniach z czasownikiem posiłkowym, np.: Сакам да ја прочитам оваа книга. Przyszłość czasownika dokonanego wyrażamy tak samo, jak niedokonanego, np.: Денес ќе научам да сметам во македонски - Dziś nauczę się liczyć po macedońsku.




Tekst

Се викам Марија. Секој ден имам многу работа. Се разбудувам во 6 часот, се мијам, а потоа готвам појадок за цело семејство. Моите деца одат во училиште, а мојот маж во биро. Јас останувам дома и почнувам да уредувам. Најпрво мијам садови и ножари - по јадење плочи, чинии, ножеви, лажици, виљушки, филиџани и чаши се нечисти. Потоа одам да се одморам на момент. Во 12 часот одам да пазарам, бидејќи морам да правам ручек за децата. Купувам потребни состојки, враќам и го готвам ручекот. Моите деца - Билјана и Киро се дома во 15 часот. По ручек прашам во целата куќа, а Билјана и Киро учат. Мојот маж - Игор доаѓа во 17 часот, кога јас готвам вечера за нас. Во вечер гледаме филми во телевизија.

słownictwo
[close]


Liczebniki
Skoro już padło zdanie Денес ќе научам да сметам во македонски, to jeszcze liczbeniki, jako wstęp do kolejnej lekcji z godzinami, kalendarzem itp. System liczbowy języka macedońskiego jakoś specjalnie się nie różni od systemów słowiańskich, zwłaszcza tych bałkańskich. Więc odsyłam tutaj (https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%B8), a tak przy okazji jeszcze macie tam też trochę tekstu po macedońsku

Zadanie
1) Napisać liczby po macedońsku

5, 13, 14, 18, 23, 39, 42, 50, 66, 71, 84, 92, 184, 593, 925, 1953, 2032, 2137, 4920, 10'029, 42'840, 345'778, 942'452, 4'257'424

2) Napisać po macedońsku:
Najpierw śniadanie, później obiad
Odkurzę w domu
Chcę lepiej uczyć się macedońskiego.
Wrócę dzisiaj z Skopje do macedońskiego Sołunia.
W moim pokoju nie ma dywanu.
Ta patelnia jest brudna, umyję ją.
Muszę przeczytać dziesięć książek.
Tekst Krewetka jest o kobiecie i jej roli w domu.  (rola - улога)



Kto znajdzie to, co powinno być znalezione dostanie krewetki na pw
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Sierpień 17, 2018, 18:19:24
Chyba masz błąd z паботи.
Tytuł: Odp: Język macedoński
Wiadomość wysłana przez: Úlfurinn w Sierpień 17, 2018, 20:43:32
Faktycznie, był tam błąd. Odruchowo kliknąłem w p na macedońskiej klawiaturze, która oparta jest na QWERTY xD