Autor Wątek: Język Bretański [Świat Zapadki]  (Przeczytany 3455 razy)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 861
  • Wiadomości: 4911
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Język Bretański [Świat Zapadki]
« dnia: 24 mar 2015, 00:19:17 »
Język bretański (bret. lecha bretánnareka [ˈʎɛχa brʲɛˈtanʲarʲɛka]) jest tak na wpół wymierającym językiem używanym nie wiem gdzie dokładnie, ale w Bretanii (bret. Bretanna [brʲɛˈtanʲa]). Charakteryzuje się pewnymi wpływami celtyckimi, a potem już też i angielskimi.

Procesa:
wstawka [w] w rozziewach
VnT > VT
-t > -0
qu, gu > χw > χ
ct, ps, pt > χt, χs, χt
ks > χ
ē, ī > i
ĕ, ĭ > e
ă, ā > a
ō > o
ŏ > ou
au > ou
ū > u
o < ŭ > u
{e, i}_To > {e, i}_Tey zapis 'y'
st_{i, e} > ʃ
sk > ʃ
l_{i, e, n, m, k, g} > [ʎ] ll
k_{i, e} > s
g_{i, e} > j
dd, tt, gd, d_{n, l, m} > [ð] Đđ
_d > đđ
f, m, b, p > {i, e, l, n} > fʲ, mʲ, bʲ, pʲ {wypadnięcie l, n}
-e > -0

ZAPIS
  • A a [a]
  • Á á [a]
  • B b [b ]; przed {e,i} [bʲ]
  • BB bb [bʲ]
  • C c [ʃ] w wyrazach rodzimych; w zapożyczonych przed {e,i} [s ], w reszcie pozycyj [k]
  • CH ch [χ]
  • D d [d]; przed {e,i} [dʲ]
  • Đ đ [ð]
  • ĐT đđ [ð]~[ðʲ]~[zʲ]
  • E e [ɛ]
  • É é [ɛ]
  • F f [f]; przed {e,i} [fʲ]
  • FF ff [fʲ]
  • G g [g], w końcu wyrazu [gʲ]
  • H h [h]/0
  • I i [i ]
  • Í í [i ]
  • J j [j]
  • K k [k], w końcu wyrazu [kʲ]
  • L l [l]; przed {e,i} [ʎ]
  • LL ll [ʎ]
  • M m [m]; przed {e,i} [mʲ]
  • MM mm [mʲ]
  • N n [n]; przed {e,i} [nʲ]
  • NN nn [nʲ]
  • O o [ɔ]
  • Ó ó [ɔ]
  • P p [p]; przed {e,i} [pʲ]
  • PP pp [p]]
  • R r [r]; przed {e,i} [rʲ]
  • S s [s ]; przed {e,i} [sʲ]. Między samogłoskami wersja dźwięczna [z]/[zʲ]
  • T t [t]; przed {e,i} [tʲ]
  • U u [ou]
  • Ú ú [ou]
  • V v [v]
  • W w [u ]
  • Ẃ ẃ [u ]
  • Y y [ey]
  • Ý ý [ey]

Akut oznacza akcent, o ile nie pada na drugą przed końcem.
Przed {m, n} dochodzi do zmiany barwy części samogłosek:
ɪ /i/ ʉ /w/
e /e/ o /o/
Przed {e,i} nie zaznaczamy nigdy miękkości. Jest ona domyślna.

GRAMATYKA
Istnieją dwa rodzaje: męski i żeński. Czasy bardzo zubożały, ale za to przypadki trochę mają się lepiej, niż w reszcie romańskich.

CZASOWNIK
Cz. Teraźniejszy
Czas teraźniejszy jest prosty w tworzeniu. Tworzy się de facto wszędzie w następujący sposób:
Osobasgpl
1-o-mo
2-s-te
3-0-0
Tak, trzecia osoba w czasowniku jest taka sama. Przyzwyczajajcie się do tego :)
Istnieją dwa czasowniki nieregularne:
  • esre 'być'
Osobasgpl
1suesmý
2eseste
3estsu
  • abre 'mieć'
Osobasgpl
1abboabbme
2abisabbte
3abbabb

Cz. Przeszły Dokonany 'Perfekt'
Tworzymy czas przeszły dokonany poprzez odmianę czasownika 'abre' w czasie teraźniejszym i postawieniem później czasownika w formie perfektu:
ludar > ludát
munre > munét
leger > legét
udir > udít

Cz. Przeszły Niedokonany 'Imperfekt'
Większość czasowników tworzy czas przeszły niedokonany z czasownikiem pomocniczym. Z wyjątkiem dwóch wcześniejszych, nieregularnych, które mają formę czasu przeszłego następującą:
Esre 'być'
Osobasgpl
1eroermo
2eraserte
3erer

Abre 'mieć'
Osobasgpl
1abivabiv
2abivabivte
3abivaabiva

Tworzy się go poprzez odmianę czasownika 'być' w czasie teraźniejszym i dodaniu:
ludar > lúdare
munre > munre
leger > légere
udir > údire
Dochodzi do przeniesienia akcentu na początek wyrazu.

ZAIMEK
Osobasgpl
1jumo
2tujy
3es {m} ika {f}ci

Odmiana N D A

SG
1. ju me mi
2. tu te ti
3. {m} es seff si
3. {f} ika se sim

PL
1. mo moff mos
2. jy joff jos
3. ci cis cis

Zaimki dzierżawcze
SG
1. mos
2. tos
3. {m} sos
3. {f} isos
PL.
1. nuchtos
2. vuchtos
3. echtos

RODZAJNIK
Przypadekmfpl mpl f
Nom.ellllále
Gen.liuolíuollorllór
Dat.lilislís
Accllolláleslés
Tak, dobrze widzicie :) Rodzaj żeński zawsze ma akut nad sobą. Ot tak. Nie ma rodzajników nieokreślonych, jest tylko określony.

Rzeczownik
Są cztery przypadki. Mianownik, dopełniacz, celownik, biernik. Wiele form jest wspólnych. Są trzy wzory deklinacyjne
Wzór I
Przypadeksgpl
Nom.rosarosas
Gen.roserosar
Dat.roseroses
Accrosa(m)roses
Wzór II
Przypadeksgpl
Nom.murosmure
Gen.murimuror
Dat.muromures
Accmuromures
Wzór III
Przypadeksgpl
Nom.barbare
Gen.baribaror
Dat.barobares
Accbaro(m)bares

Te (m) w akkuzatywie to ponowny wpływ łaciny w czasach późniejszych, obu form używa się dość swobodnie.

PRZYMIOTNIK
Są dwa wzoru odmiany przymiotnika. Swój, odziedziczony i tak zwany zewnętrzny, przymiotniki pochodzenia obcego.

Przymiotniki odziedziczone
Przypadekmfpl
Nom.abbosabbaabe
Gen.abiabeabbor
Dat.abboabeabes
Accabboabba(m)abes

Przymiotniki zapożyczone
Przypadeksgpl
Nom.nynys
Gen.nysnyr
Dat.nynys
Accny(m)nys

Ktoś, jakieś pytania?
« Ostatnia zmiana: 30 mar 2015, 22:11:28 wysłana przez Henryk Pruthenia »

Offline Lukas

  • Pomożesze: 22
  • Wiadomości: 156
  • Country: pl
  • Conlangi: ingustijski, rejsz,  dejski, sandyjski, leski, snejkaski, iberski
Odp: Język Bretański [Świat Zapadki]
« Odpowiedź #1 dnia: 24 mar 2015, 15:08:15 »
Z jakiego języka ten jazyk się wywodzi? Chyba z pra-celtyckiego, a może z łaciny?

Offline Widsið

  • Adgarios totias
  • Administrator
  • Pomożesze: 1021
  • Wiadomości: 2744
  • Country: se
  • Conlangi: burgundzki, drawski, nowantyjski
Odp: Język Bretański [Świat Zapadki]
« Odpowiedź #2 dnia: 24 mar 2015, 17:19:44 »
Z łaciny, wpływy celtyckie są, póki co, minimalnie widoczne.

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 861
  • Wiadomości: 4911
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Język Bretański [Świat Zapadki]
« Odpowiedź #3 dnia: 24 mar 2015, 17:28:46 »
Tak, mają się wyróżniać przy leksyce.

Offline Mahtlactli Omome Tochtli

  • Pomożesze: 249
  • Wiadomości: 377
Odp: Język Bretański [Świat Zapadki]
« Odpowiedź #4 dnia: 24 mar 2015, 21:45:50 »
Heh, zabawne, na dniach miałem zacząć publikować swój nowy romceltnóblang, teraz nikt mi nie uwierzy, że nie zrzynam z Ciebie, Pruthenio.
A konlang się podoba, chociaż paru rzeczy nie rozumiem. Zawsze w takiej sytuacji chciałbym zobaczyć podręcznik gramatyki historycznej danego języka  :-P