Autor Wątek: Nowa łacinka dla rosyjskiego  (Przeczytany 373 razy)

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Nowa łacinka dla rosyjskiego
« dnia: 27 cze 2018, 19:20:23 »
Zainspirowany tym artykułem na Wikipedji postanowiłem przedstawić swoją wizję alfabetu łacińskiego dla języka rosyjskiego. Nie uważam go za coś, co miało by zastąpić obecną cyrylicę, ale raczej pomocniczą transkrypcję.

Samogłoski:
а - a
е - je (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), e (w pozostałych przypadkach)
ё - jo (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), ô (w pozostałych przypadkach)
и - ji (po znakach), i (w pozostałych przypadkach)
о - o
ы - y
э - e (na początku słowa i po samogłoskach), è (w pozostałych przypadkach)
ю - ju (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), û (w pozostałych przypadkach)
я - ja (na początku słowa, po samogłoskach i po znakach), â (w pozostałych przypadkach)

Jak widać, jotowańce zapisuje się na dwa sposoby w zależności od wymowy. Е jest zapisywane bez diakrytyku, ponieważ wersja niezmiękczająca występuje dużo rzadziej,dlatego ona otrzymuje diakrytyk.

Znaki:
ъ - opuszcza się
ь - j (w wygłosie i przed spółgłoską), gdzie indziej - opuszcza się

Spółgłoski:
б - b
в - v
г - g
д - d
ж - ž
з - z
й - j
к - k
л - l
м - m
н - n
п - p
р - r
с - s
т - t
ф - f
х - x
ц - c
ч - č
ш - š
щ - šč

No a teraz przydał by się jakiś tekst, żeby zobaczyć jak to wygląda w akcji :p
Spoiler for Hiden:
Rossija - svâščennaja naša deržava,
Rossija - lûbimaja naša strana.
Mogučaja volâ, velikaja slava -
Tvojo dostojanje na vse vremena.

Slavjsâ, Otečestvo naše svobodnoje,
Bratskix narodov sojuz vekovoj,
Predkami dannaja - mudrostj narodnaja.
Slavjsâ strana! My gordimsâ toboj!

Ot južnych morej do polârnogo kraja
Raskinulisj naši lesa i polâ.
Odna ty na svete! Odna ty takaja -
Xranimaja Bogom rodnaja zemlâ!

Širokij prostor dlâ mečty i dlâ žizni
Grâduščije nam otkryvajut goda.
Nam silu dajot naša vernostj Otčizne
Tak bylo, tak jestj i tak budet vsegda!
I jak? :p
« Ostatnia zmiana: 27 cze 2018, 19:47:56 wysłana przez Kazimierz »

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 843
  • Wiadomości: 4810
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #1 dnia: 27 cze 2018, 19:42:00 »
Brzydka. Ale to estetycznie tylko.
A tak, to dwa problemy:
1) Zapis przez /ji/ jest bardzo dziwny, sama zbitka jest strasznie rzadka w rosyjskim, i nie wiem jaki jest tego sens.
2) Opuszczenie miękkiego i twardego znaku przed samogłoskami sprawi wiele problemów - niektóre słowa przestaną się różnić graficznoe, choć fonetycznie wciąż będą.

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #2 dnia: 27 cze 2018, 19:47:33 »
Z tym /ji/ to pomyłka. Z rozpędu napisałem, powinno być tylko po znakach  :P

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1565
  • Wiadomości: 3538
  • Country: ck
  • Wiecznie obserwowany
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #3 dnia: 27 cze 2018, 19:48:17 »
Dałbym ë zamiast ô.

Po pierwsze, bo alternuje z "e", a po drugie - "jo" w rosyjskim ma trochę "specjalny" status, inny od reszty jotowańców (jest zawsze akcentowane, unika się go w zapożyczeniach jak ognia, niechętnie jest zapisywane) i o wiele większy sens ma mojem zdaniem zapisywanie go djakrytykiem pochodzącym od "e" niż od "o".
Cieszę się, że na forze nie ma już Silmetha...

Teraz może pora na Pluura?

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #4 dnia: 27 cze 2018, 19:50:44 »
Dobra, uwzględnię wasze uwagi. Spodziewajcie się wersji 2.0 w najbliższym czasie.

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #5 dnia: 27 cze 2018, 22:57:42 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #6 dnia: 30 cze 2018, 21:33:26 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.
Można. Ale nie w mojej łacince :p Jednym z głównych założeń tej transkrypcji miało być właśnie niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma i oznaczanie miękkości na samogłosce.

Dałbym ë zamiast ô.

Po pierwsze, bo alternuje z "e", a po drugie - "jo" w rosyjskim ma trochę "specjalny" status, inny od reszty jotowańców (jest zawsze akcentowane, unika się go w zapożyczeniach jak ognia, niechętnie jest zapisywane) i o wiele większy sens ma mojem zdaniem zapisywanie go djakrytykiem pochodzącym od "e" niż od "o".
Masz rację. Dlatego od dzisiaj ô zostaje zastąpione przez ë, a jo (ё) na początku słowa, po samogłoskach i po znakach przez . Wiem, że to wygląda okropnie ale widać, że to przegłoszone je. Pozatem jest odróżnione od sekwencji йо używanej w zapożyczeniach, którą transkrybuje się jako jo.

Brzydka. Ale to estetycznie tylko.
A tak, to dwa problemy:
[...]
2) Opuszczenie miękkiego i twardego znaku przed samogłoskami sprawi wiele problemów - niektóre słowa przestaną się różnić graficznoe, choć fonetycznie wciąż będą.
No cóż, trudno zadowolić wszystkich :p
A co do miękkiego i twardego znaku, to prawda, dlatego od tej pory znaku twardego nie opuszcza się, tylko zastępuje apostrofem oznaczającym brak palatalizacji.
Np. въезд - v'jezd (ale семья - semja).

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #7 dnia: 30 cze 2018, 22:52:23 »
A czy nie można tych diakrytyków â ô û pisać po prostu jako jota plus odpowiednia samogłoska?
Wtedy ь+jotowaniec to byłoby CjjV albo CĵV np. Syrdarjja, Syrdarĵa, a ъ+jotowaniec - C'jV np. v'jezd.
Można. Ale nie w mojej łacince :p Jednym z głównych założeń tej transkrypcji miało być właśnie niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma i oznaczanie miękkości na samogłosce.

Slavjsâ, Raskinulisj, vernostj, jestj

No to niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma nie za bardzo ci wyszło.
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #8 dnia: 1 lip 2018, 10:45:46 »
Slavjsâ, Raskinulisj, vernostj, jestj

No to niezapisywanie joty tam gdzie jej nie ma nie za bardzo ci wyszło.
Ech, trochę źle się wyraziłem. Ale nawet jeśli na między spółgłoskami było by /j/, to nie sądzę żeby było odróżniane od zmiękczenia. Więc chyba bez różnicy czy tam jest jota czy tylko palatalizacja :p

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #9 dnia: 1 lip 2018, 13:36:19 »
To jest właśnie słabość tej ortografii. Najpierw zdefiniowałeś jotę jako zwykłą spółgłoskę, co najwyżej jak inne palatalne (np. č) zmiękczającą "przy okazji" poprzedzającą spółgłoskę, a potem używasz jej jako czystego znaku miękkości w wygłosie i przed spółgłoską. To dlaczego nie przed samogłoską? Trzeba było wymyślić jakiś inną symbol na ь, żeby to logikę miało.
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #10 dnia: 1 lip 2018, 16:26:06 »
Coś się tak czepił tej joty? Dlaczego nie przed samogłoską? Bo wszyscy tak robią, a ja chciałem mieć jednoliterowe odpowiedniki jotowańców, tam gdzie oznaczają tylko zmiękczenie poprzedniej spółgłoski i samogłoskę. Prawda, czasami j oznacza /j/, a czasami /ʲ/, ale zawsze wiadomo które, bo /j/ nie występuje w wygłosie po spółgłosce i pomiędzy spółgłoskami. Poprostu żeby ludzie nie czytali joty tam gdzie jej nie ma.
« Ostatnia zmiana: 1 lip 2018, 16:27:51 wysłana przez Kazimierz »

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #11 dnia: 2 lip 2018, 13:49:29 »
Cytuj
Coś się tak czepił tej joty?
A bo mi się nie podoba, w jaki sposób jej użyłeś i podałem powody. Ale to twoje dzieło i ok.
____________________________________________________________

Ja sobie pozwolę użyć tego wątku, żeby przedstawić własną łacinkę na wzór turecki (mam jeszcze łacinkę na wzór skandynawski, ale wymaga jeszcze dopracowania).

А - A a
Б - B b
В - V v
Г - G g, Ğ ğ (w słowie Бог - Boğ)
Д - D d
Е - E e, Ye ye (na początku i po samogłosce)
Ё - Ö ö, Yo yo (na początku i po samogłosce), O o (po ç, j i ş)
Ж - J j
З - Z z
И - İ i, Yi yi (po samogłosce)
Й - Y y
К - K k
Л - L l
М - M m
Н - N n
О - O o
П - P p
Р - R r
С - S s
Т - T t
У - U u
Ф - F f
Х - X x
Ц - C c
Ч - Ç ç
Ш - Ş ş
Щ - Şç şç
Ъ -  /brak odpowiednika/
Ы - I ı
Ь - '
Ѣ - Ə ə
Э - Ê ê, E e (na początku i po samogłosce)
Ю - Ü ü, Yu yu (na początku i po samogłosce)
Я - Ä ä, Ya ya (na początku i po samogłosce)

Tekst oryginalny:
Spoiler for Hiden:
Широка страна моя родная

Шиpока стpана моя pодная,
Много в ней лесов полей и pек.
Я дpугой такой стpаны не знаю,
Где так вольно дышит человек.

От Москвы до самых до окpаин,
С южных гоp до севеpных моpей,
Человек пpоходит как хозяин
Hеобъятной Pодины своей.

Всюду жизнь пpивольно и шиpоко,
Точно Волга полная, течёт.
Молодым везде у нас доpога,
Стаpикам везде у нас почёт.

(...)

За столом никто у нас не лишний,
По заслугам каждый награждён,
Золотыми буквами мы пишем
Всенародный Сталинский закон.

Этих слов величие и славу
Никакие годы не сотрут:
Человек всегда имеет право
На ученье, отдых и на труд.

(...)

Hад стpаной весенний ветеp веет,
С каждым днём всё pадостнее жить,
И никто на свете не умеет
Лучше нас смеяться и любить.

Hо суpово бpови мы насупим
Если вpаг захочет нас сломать,
Как невесту, Pодину мы любим,
Беpежем, как ласковую мать.

(...)

Transkrypcja:
Spoiler for Hiden:
Şiroka strana moya rodnaya,
Mnogo v ney ləsov poley i rək.
Ya drugoy takoy stranı ne znayu,
Gdə tak vol'no dışit çelovək.

Ot Moskvı do samıx do okrayin,
S yujnıx gor do severnıx morey,
Çelovək proxodit kak xozäyin
Neobyatnoy Rodinı svoyey.

Vsüdı jizn' privol'no i şiroko,
Toçno Volga polnaya, teçot.
Molodım vezde u nas doroga,
Starikam vezde u nas poçot.

(...)

Za stolom nikto u nas ne lişniy,
Po zaslugam kajdıy nagrajdön,
Zolotımi bukvami mı pişem
Vsenarodnıy Stalinskiy zakon.

Etix slov veliçiye i slavu
Nikakiye godı ne sotrut:
Çelovək vsegda iməyet pravo
Na uçen'ye, otdıx i na trud.

(...)

Nad stranoy vesennıy vəter vəyet,
S kajdım dnöm vsö radostneye jit',
I nikto na svətə ne uməyet
Luçşe nas sməyat'sä i lübit'.

No surovo brovi mı nasupim
Yesli vrag zaxoçet nas slomat',
Kak nevəstu, Rodinu mı lübim,
Berejem, kak laskovuyu mat'.

(...)
« Ostatnia zmiana: 3 lip 2018, 07:39:47 wysłana przez Toyatl »
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 843
  • Wiadomości: 4810
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #12 dnia: 2 lip 2018, 14:52:21 »
Жаль, что ты решил использовать "х". Лучше "h".

Offline Kazimierz

  • Pomożesze: 135
  • Wiadomości: 644
  • Country: pl
  • Conlangi: kotsowiski, buański
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #13 dnia: 2 lip 2018, 15:22:10 »
Шиpока > Şirokaya
Jakaś dziwna ta transkrypcja :p

Offline Toyatl

  • [ˈtojat͡ɬ]
  • Pomożesze: 125
  • Wiadomości: 295
  • Country: mc
Odp: Nowa łacinka dla rosyjskiego
« Odpowiedź #14 dnia: 2 lip 2018, 16:53:12 »
Жаль, что ты решил использовать "х". Лучше "h".
Ja jednak wolę x w słowiańskich, bardziej mi wizualnie pasuje niż ch i południowosłowiańskie h.

Шиpока > Şirokaya
Jakaś dziwna ta transkrypcja :p
Błąd przy przepisywaniu. :-P
« Ostatnia zmiana: 2 lip 2018, 16:57:55 wysłana przez Toyatl »
"Według Indian Tarahumara najlepszym lekiem na depresję jest wypalenie mieszanki składającej się z tytoniu, ususzonego żółwia i krwi nietoperza."