Autor Wątek: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii  (Przeczytany 50629 razy)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 826
  • Wiadomości: 4695
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Jak coś, to bym się prędzej bawił w jakieś gniazda znaczeniowe i uwzględnienie najczęstszych afiksów, ale konkretny rozbiór na części pierwsze, gdy niektóre morfemy się już zespoliły - fajna zabawa, ale dla lingwisty :)

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Pomożesze: 1528
  • Wiadomości: 3494
  • Country: ck
  • Wiecznie obserwowany
  • Conlangi: Nevenlanch, Zimny, Wandyjski i inne
Znacie na pewno moją kultową polską cyrylicę, czyli Dynocyryla.
Postanowiłem dorobić doń siostrzany system, a mianowicie Dynogłagol - polski w głagolicy!

Oto litery:

Ⰰ = A
Ⰱ = B
Ⰲ = W
Ⰳ = G
Ⰴ = D (zmiękczone: Dź)
Ⰵ = Je, 'e
Ⰶ = Ż (zawsze twarde)
Ⰷ = Dz (zawsze twarde)
Ⰸ = Z (zmiękczone: Ź)
Ⰺ = I
Ⰹ = J
Ⰻ = Odpowiednik dynocyrylowego І (niezmiękczające "i" dla zapożyczeń + jota w słowach typu "Marja")*
Ⰼ = Dż (zawsze twarde)
Ⰽ = K
Ⰾ = Ł (zmiękczone: L)
Ⰿ = M
Ⱀ = N (zmiękczone: Ń)
Ⱁ = O
Ⱆ = Ó
Ⱂ = P
Ⱃ = R (zmiękczone: Rz)
Ⱄ = S (zmiękczone: Ś)
Ⱅ = T (zmiękczone: Ć)
Ⱛ = Y
Ⱇ = F
Ⱈ = Ch
Ⱒ = H
Ⱉ = U
Ⱌ = C (zawsze twarde)
Ⱍ = Cz (zawsze twarde)
Ⱎ = Sz (zawsze twarde)
Ⱋ = Szcz (zawsze twarde)
Ⱏ = E
Ⱜ = Miękki znak
Ⱑ = Ja, 'a
Ⱖ = Jo, 'o
ⰦⰫ = Jó, 'ó**
Ⱓ = Ju
Ⱔ = Ę
Ⱗ = Ję, 'e
Ⱘ = Ą
Ⱙ = Ją, 'ą

*Trochę z braku laku, Ⰻ pełni również funkcję dynocyrylowego pajerka/apostrofu (czy też rosyjskiego twardego znaku), a więc oddziela przedrostek od rdzenia w słowach typu rozjechać (ⱃⱁⰸⰻⰵⱈⰰⱅⱜ = dynocyr. розꙿехать).
**Z założenia ⰦⰫ ma być ligaturą (Jo + iżyca), analogiczną do Ⱆ (uproszczone O + iżyca), ale z racji braku takiego znaku trzeba to zapisywać tak.

W porównaniu do innych głagolic zastosowałem następujące innowacje:
-Funkcję litery "u" spełnia "ot" (Ⱉ), czyli z założenia odpowiednik omegi. Z kolei Ⱆ (Uk) zastosowałem jako "Ó" ze względu na jego dyftongiczną budowę (co mi bardziej pasowało) i możliwość utworzenia analogicznej ligatury dla "jó".
-Ⰺ i Ⰹ odróżniłem jako "i" oraz "j" (trochę z braku laku) - to pierwsze występowało na początku wyrazu, więc bardziej mi pasowało do pełnej samogłoski, zaś to drugie (łudząco podobne, ale nieco bardziej "rachityczne") bardziej do jej półsamogłoskowego odpowiednika. To graficzne podobieństwo może być zdradliwe, ale przynajmniej jest spójne (i nawiązuje do tradycji, gdzie "I" oraz "J" nie bardzo rozróżniano).
-Jako "y" użyłem iżycy (Ⱛ) - trochę nie widzę powodu, aby w języku polskim zapisywać tę głoskę dyftongiem, a iżyca jako odpowiednik ypsilonu mi pasowała.
-Jako miękkiego jeru użyłem t.zw. sztapicia (Ⱜ) czyli jego uproszczonej wersji, używanej (chyba?) w Chorwacji. Po pierwsze dlatego, żeby się nie pieprzyło za bardzo z twardym jerem (który jest tutaj zwykłym niezmiękczającym "e", chyba nie muszę tłumaczyć dlaczego), a także dlatego, że w tym zapisie nie ma on wartości samogłoskowej (jest tylko miękkim znakiem), więc taki uproszczony znak wydawał mi się tu uzasadniony.

W ortografji dynogłagolickiej obowiązują następujące zasady z Dynocyryla:
-Zapis miękkich Ⰵ, Ⰺ po zawsze twardych dla dźwięku "e", "y" (zamiast Ⱏ, Ⱛ)
-Zasada "oszczędnego gospodarowania" miękkim znakiem (jeden miękki znak/jotowaniec dla całej grupy spółgłoskowej, a nie po każdej spółgłosce miękkiej)
-"Steenbergenowa" pisownia wyrazów z śr-, źr- (n.p. ⱄⱃⱖⰴⰰ = dynocyr. срёда [środa]; ⰸⱃⰵⰱⱔ = dynocyr. зребя [źrebię])
-Brak zapisywania ułacnień grup spółgłoskowych (przynajmniej tam, gdzie widać pełną grupę w innej formie wyrazu (n.p. wszyscy = ⰲⱎⰺⱄⱌⰺ, dynocyr. вшистци)
-Zapis miękkiego jera (Ⱜ) dla oznaczenia rzeczowników miękkotematowych, żenskich, a także trybu rozkazującego (n.p. mysz, gołąb, zrób = ⰿⱛⱎⱜ, ⰳⱁⰾⱘⰱⱜ, ⰸⱃⱆⰱⱜ = dynocyr. мышь, голѫ́бь, зро́бь)
-Wszelkie "przedreformowe" zapisy (n.p. konsekwentne wz-, -zki/-ski, żórawie i pasorzyty it.p.)

Za to brak w nim (w porównaniu z Dynocyrylem) następujących zasad:
-Brak pseudoetymologicznego rozróżnienia typu Э/Ъ (w przypadku twardego "e"), obu tym dynocyrylowym znakom odpowiada jeden - Ⱏ (jor).
-Brak obostrzeń, co do zapisu "jo", "jó" w wyrazach obcego pochodzenia - piszemy zawsze bez żenady Ⱖ, ⰦⰫ (n.p. ⰦⰫⰸⱏⱇ = dynocyr. Іо́зэф [Józef])
-Brak pisowni jotowanych nosówek oraz jo/jó (dynocyr. я, я́, ё, е̋) po zawsze twardych - piszemy bez żenady Ⱔ, Ⱘ, Ⱁ, Ⱆ (n.p. ⰶⰾⱅⱛ = dynocyr. жёлты [żółty]; ⰶⰴⰰⱅⱜ = dynocyr. жя́дать [żądać])
-Brak odpowiednika dynocyrylowego L z łuczkiem palatalizacyjnym (л҄) do wyrazów obcych - zamiast tego piszemy bez  wstydu jotowańce (n.p. ⰱⰾⰳ = dynocyr. бл҄ог [blog]; ⰾⰱⰺⱃⱛⱀⱅ = dynocyr. л҄абирынт [labirynt])
-Brak krótkiego "u" w słowach typu "auto" (dynocyr. аўто) - zapisujemy tam zwykłe Ⱉ (co jest wadą, ale niestety nie ma w głagolicy na to sensownej litery).

Pewnie znalazłoby się jeszcze kilka reguł, z którymi jeszcze nie pomyślałem, co zrobić (będę sukcesywnie dopisywał). Ale summa summarum, jest to ortografja prostsza niż dynocyryl (choć nie wygląda, bo głagolica sama z siebie wygląda skomplikowanie i "przerażająco"), mająca zdecydowanie mniej "kruczków" różnego rodzaju.

A teraz próbka tekstu.

Ⰳⰴⰵ ⱄⱔ ⱂⱁⰴⱑⰾⱛ ⱅⰰⰿⱅⱏ ⱁⰱⱁⰸⱛ ⱀⰵⰸⰰⱂⱁⰿⱀⱑⱀⱏ,
Ⰰⱉⱎⰲⰺⱌ, Ⰿⰰⰹⰴⰰⱀⱏⰽ, Ⰳⱃⱁⱄⱄ-Ⱃⱁⰸⱏⱀ, Ⱎⱅⱉⱅⱅⱒⱁⱇ ⰰⰾⱜⰱⱁ Ⰴⰰⱈⰰⱉ?
Ⱂⱁⰴ ⱃⱔⰽⱘ Ⱎⰿⰰⰹⱄⱏⱃ, ⰰ ⰲ ⰳⱔⰱⰵ ⱎⰾⱓⰳⰺ, ⰲⰵⱍⱆⱃ, ⱄⱅⱃⰰⰶⱀⰺⱌⰰ, ⰲ ⱀⰵⰹ ⰿⱛ,
Ⱄⰰⰿⱏ ⱂⱃⰵⰱⱁⰵ Ⰿⰰⱃⰾⰵⱀⱛ Ⰴⰻⱅⱃⰻⱈ, ⱅⰰⰽ ⰱⰰⱃⰷⱁ ⱈⱅⱑⰾⱁ ⱄⱗ ⰶⰺⱅⱜ.


(kopiowałem każdy znak, doceńcie to xDDDDDDDDDDDD)

Dla porównania to samo w Dynocyrylu:

Где ся подѣлы тамтэ обозы незапомнѣнэ,
Аўшвиц, Майданък, Гросс-Розэн, Штуттһоф, альбо Дахаў?
Под рѫкѫ́ Шмайсер, а в гѫбе шлюги, вече̋р, стражница, в ней мы,
Самэ пребое Марлены Дітріх, так барѕё хтѣло ся жить.
« Ostatnia zmiana: 31 mar 2018, 20:26:49 wysłana przez Dynozaur »
Wypraszam sobie te insynuacje, że odstraszam N҄wych Uż҄ków.

Jedynym udokumentowanym użytkownikiem, którego rzeczywiście odstraszyłem był Ghoster, a jego raczej trudno nazwać nowym xDDDDD
(Jajco się nie liczy - odstraszyło się samo)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderator
  • Pomożesze: 826
  • Wiadomości: 4695
  • Country: ru
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Conlangi: Ziemli, Zapadni, Nešši, Nesdotir, Slawlangi
Ciekawie, ale iżyca to jak dla mnie herezja.