Autor Wątek: Pytania różne (polszczyzna)  (Przeczytany 174493 razy)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 071
  • Pieśń Arjów!
    • Zobacz profil
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2460 dnia: Czerwiec 19, 2018, 21:21:53 »
Transwestytet?

Offline Pluur

  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 974
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2461 dnia: Czerwiec 19, 2018, 23:48:47 »

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2462 dnia: Lipiec 02, 2018, 12:22:36 »
To słynne lędo od którego wzięły się Lachy jest w ogóle poświadczone w polskim poza nazwami własnymi? Wydaje mi się że nie, ale pytam dla pewności.

I czy ląd to na pewno germanizm? Takie podejście dominuje w słownikach. Ale: podejrzane, że w polskim brak poświadczenia prasł. *lędo, lęda, lędъ (a dookoła jest: w obu łużyckich, połabskim, czeskim, białoruskim, ukraińskim).

Jak się tu mają nazwy własne Ląd, Lądy, Lądek? Bo Brü oddziela jest od pospolitego lądu.

Czy ktoś badał odzwierciedlanie niemieckiego l jako polskiego l i ł z czasowo-przestrzennego punktu widzenia? Bo np. w losie (XIV w.) jest głoska miękka, w łucie (XIV w.), łotrze (XV w.), łacie (XV w.), ładunku (XVI w.) twarda, w łańcuchu (XIV w.) historycznie są 2 warianty. Pierwsze poświadczenia za Borysiem.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 02, 2018, 12:27:10 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2463 dnia: Lipiec 10, 2018, 16:18:19 »
Słyszeliście słowo siekiera w sensie „waśń, konflikt”, czy to jakiś rodzinolekt?
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Pluur

  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 974
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2464 dnia: Lipiec 11, 2018, 07:04:30 »
Słyszeliście słowo siekiera w sensie „waśń, konflikt”, czy to jakiś rodzinolekt?
Słyszeliśmy, ale raczej nieużywane. Mi się to słowo w tym sensie kojarzy z jakimiś polonistycznymi listami synonimów, albo próbą starszych pisarzy pisania coś po młodzieżowemu.

Offline Noqa

  • Wiadomości: 2 461
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2465 dnia: Lipiec 11, 2018, 10:45:26 »
Bardzo możliwe. Skoro jest kosa, to łatwo może to przejść do siekiery.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 071
  • Pieśń Arjów!
    • Zobacz profil
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2466 dnia: Lipiec 11, 2018, 11:12:29 »
No i też mamy zakopać topór, więc takie przejście semantyczne nie jest dziwne.

Online Ainigmos

  • Niepurystyczny purysta
  • Wiadomości: 265
  • Zagadkosz
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2467 dnia: Lipiec 22, 2018, 15:55:20 »
Czy między czasownikami rzec i powiedzieć zachodzi jakaś uchwytna różnica znaczeniowa czy nie?
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 080
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2468 dnia: Lipiec 22, 2018, 16:33:59 »
Oczywiście, rzec to archaizm / mowa ksiażkowa raczej, użycie tego słowa na pewno będzie nacechowane, i to nawet w piśmie.

Online Ainigmos

  • Niepurystyczny purysta
  • Wiadomości: 265
  • Zagadkosz
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2469 dnia: Lipiec 24, 2018, 09:29:31 »
Oczywiście, rzec to archaizm / mowa ksiażkowa raczej, użycie tego słowa na pewno będzie nacechowane, i to nawet w piśmie.
Nie zgadzam się z Tobą zupełnie, gdyż twoja odpowiedź na moje pytanie dotyczy raczej kwalifikacji słowa, a nie jego znaczenia.

Oczywiście, że te oba czasowniki wbrew pozorom synonimii nadal różnią się ze sobą subtelnie znaczeniem, gdyż rzec oznaczał i oznacza w szerokim sensie „mówić w ogóle”, zaś powiedzieć - w sensie węższym „mówić coś, wiedząc o tym, że to prawda”, skoro pierwszy czasownik etymologicznie wiąże się z rzeczownikiem rzecz o znaczeniu „mówienie jako takie z argumentacją czy bez argumentacji”, zaś drugi – z rzeczownikiem wiedza o znaczeniu „prawdziwie uzasadnione lub udowodnione czyli uargumentowane przekonanie”, co mój idiolekt jako etymologisty ściśle to rozróżnia w mowie i w piśmie.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 24, 2018, 15:49:41 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja

Offline Obcy

  • Loof þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 716
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2470 dnia: Lipiec 24, 2018, 15:27:05 »
Słownik rzecze tak – powiedzieć faktycznie ma nieco inne znaczenie i oznacza "przekazać za pomocą słów jakieś informacje lub myśli" i MUSI wystąpić dopełnienie (choćby domyślne), natomiast w sensie ogólnej rozmowy, bez ukierunkowania lub z ukierunkowaniem na przekazanie sensownej informacji, używamy "mówić", natomiast jeśli chcemy po prostu odezwać się, bez ukierunkowania lub z ukierunkowaniem na sensowną informację, to "rzec" ma takie znaczenie. Element prawdy jest tu nieistotny i subiektywny.

Przykłady:
mówię do mikrofonu (OK) - powiedziałam do mikrofonu (co?) - rzekłam do mikrofonu (OK, ale książkowe)
mówię, że cię kocham (OK) - powiedziałam, że cię kocham (OK) - rzekłam, że cię kocham (OK, ale książkowe)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 24, 2018, 15:37:30 wysłana przez Obcy »

Offline Toyatl

  • Wiadomości: 330
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2471 dnia: Lipiec 24, 2018, 17:20:45 »
Dla mnie rzec to raczej nieużywany w języku potocznym odpowiednik słowa powiedzieć. Mówić to zawsze czasownik niedokonany, powiedzieć to zawsze dokonany, a powiadać ma znaczenie iteratywne.
I tylko tyle wg mnie. Żadnej ewidencjonalności czy czegoś w tym rodzaju nie wyczuwam. Może dawniej tak było, ale dziś i rzec i powiedzieć są w moim odczuciu synonimami.

Online Ainigmos

  • Niepurystyczny purysta
  • Wiadomości: 265
  • Zagadkosz
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2472 dnia: Lipiec 26, 2018, 23:15:58 »
Słownik rzecze tak – powiedzieć faktycznie ma nieco inne znaczenie i oznacza "przekazać za pomocą słów jakieś informacje lub myśli" i MUSI wystąpić dopełnienie (choćby domyślne), natomiast w sensie ogólnej rozmowy, bez ukierunkowania lub z ukierunkownaiem na przekazanie sensownej informacji, używamy "mówić". Element prawdy jest tu nieistotny i subiektywny.
Nie zgadzam się z Tobą i słownikiem do końca, gdyż powiedzieć oznaczał i oznacza jednak „przekazać sensowną informację”, co koreluje się z podanym przeze mnie znaczeniem etymologicznym, w którym prawda odgrywa istotną i obiektywną rolę, oznaczając po wielowiekowych sporach: „izomorficzną (bo nie ma co wymagać od języka homomorfii) zgodność wypowiedzi z faktem, do którego odnosi się uzasadnienie lub udowodnienie w argumentacji choćby potocznej czyli jego usensownienie jako informacja”, więc nie zdarza się w ogóle, że gdy ktoś powiada o czymś, to nie uzasadnia lub nie udowadnia czyli nie usensownia prawdziwie swego przekonania za każdym razem, tak aby nie wyszła z tego prawda, którą nie podałby jako informacji, zatem powiedzieć trąci ewidencjonalnością tak dawniej jak i dzisiaj, gdyby trzymać się etymologii rzeczownika wiedza o znaczeniu „sensowne przekonanie”.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 27, 2018, 12:24:47 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja

Offline Krzysztof

  • Wiadomości: 1
    • Zobacz profil
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2473 dnia: Lipiec 28, 2018, 22:36:16 »
Szanowni zgromadzeni, chciałbym Was prosić o rozwianie moich wątpliwości dotyczących zdania:
"Nie lękajcie się być mężni".
Chodzi konkretnie o poprawność formy ostatniego wyrazu. W grę mogło by wchodzić również:
"Nie lękajcie się być mężnymi",
ale nie brzmi mi to dobrze.

Wybaczcie mi moją ignorancję i profanowanie tegoż forum tak prozaiczną kwestią. ;)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 071
  • Pieśń Arjów!
    • Zobacz profil
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #2474 dnia: Lipiec 28, 2018, 23:52:51 »
Drugie zdanie to po prostu ucięcie rzeczownika opisywanego wzmiankowaną przezeĆ przydawką, ot, zależy od stylu, alr da się oba obronić.
Po prostu mówimy:
On jest zielony, ale:
On jest zielonym kotem.

Stąd to tu i ówdzie się miesza etc. etc.