Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 122017 razy)

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Wiadomości: 702
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • Zobacz profil
    • varpho.net
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #15 dnia: Październik 01, 2011, 18:27:35 »
czy "brać kogoś na barana" może być wynikiem jakiegoś upodobnienia się "brać kogoś na barki" do "brać kogoś na kolana"?
no i ciekawe jest też rozszerzenie semantyczne takich kolan w kierunku miednicy...
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #16 dnia: Październik 06, 2011, 16:40:33 »
Wg Borysia końcówka -cz w wyrazach acz i lecz jest kognatem łacińskiego -que (gr. te, stind. ca).  Zachsł. *lěče/leče, prasł. *ače, bułg. че "i; a, ale; że". Zacz też tutaj należy?
« Ostatnia zmiana: Październik 06, 2011, 16:44:11 wysłana przez pittmirg »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 622
  • Wiecznie obserwowany
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #17 dnia: Październik 28, 2011, 14:36:35 »
Chyba już wiem skąd się wzięła alternacja sz:ś w męzkoosobowych formach przymiotników np. "słabszy - słabsi" i zaimków "nasz- nasi".

To nie analogja, tylko wpływ gwar mazurzących, w których mazurzenie spowodowało też morfologiczne zjednanie wyrazów z tematem zakończonym na historyczne -sz z tematami na -s. Spotyka się przecież formy typu "o męzie" w owych gwarach.

Chociaż nie wyjaśnia, to dlaczego to nie dotknęło ż (chyba tylko w formie "duzi", co już można wytłómaczyć analogją. W innych leksemach masz - "chyży ludzie", "boży strażnicy" it.p.) oraz "cz".
Dziękuję, Pluur! Mam nadzieję, że dotrzymasz słowa.

Offline spitygniew

  • Wiadomości: 2 096
  • Uspołecznione zwierzę.
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #18 dnia: Październik 28, 2011, 15:00:24 »
Ale udziwniasz, etymologia jest jasna:

tylny < *tylьnъjь
tylni < *tylьniji
P.S. To prawda.

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 622
  • Wiecznie obserwowany
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #19 dnia: Październik 28, 2011, 16:38:12 »
Sorry, nie kupuję tego. Wszystko, co tłumaczy nieregularne zapożyczenie z gwary (wykraczające poza słownictwo) brzmi jak przekombinowana lingwistyka ludowa.

Tak, tylko że przez większość historji mazurzyła większość Polski - z stolycą włącznie. Więc oddziaływanie mogło być spore.

Brak mazurzenia w literackim języku polskim to w gruncie rzeczy dzięki Wielkopolsce.
Dziękuję, Pluur! Mam nadzieję, że dotrzymasz słowa.

Offline Mścisław Bożydar

  • Πατριάρχης Γλώσσοποιίας
  • Batiuszka
  • Wiadomości: 1 269
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #20 dnia: Październik 28, 2011, 20:33:51 »
Cytuj
Brak mazurzenia w literackim języku polskim to w gruncie rzeczy dzięki Wielkopolsce.
Don't forget Kresy :D
Hvernig á að þjálfa Dragon þín?

Offline spitygniew

  • Wiadomości: 2 096
  • Uspołecznione zwierzę.
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #21 dnia: Październik 29, 2011, 11:12:52 »
Takie rzeczy nie dzieją się nawet w wielce rozdialektowanym angielskim, gdzie każdy w miarę potrafi naśladować inne dialekty. Nie ma tak, że zwarcie krtaniowe zamiast /t/ pojawia się np. w kilku słowach.
Za to /o:/ zamiast /u:/ już tak.
P.S. To prawda.

Offline spitygniew

  • Wiadomości: 2 096
  • Uspołecznione zwierzę.
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #22 dnia: Październik 29, 2011, 23:09:58 »
Cytuj
Za to /o:/ zamiast /u:/ już tak.

Jakiś przykład...? I przypomnę, że mówię o zapożyczaniu cech z dialektów (niezbyt regularne zmiany fonologiczne w angielskim zdarzają się jak najbardziej - patrz np. wymowa "ea" - i czymś podobnym było polskie "nasi", ale ani jedno, ani drugie, nie musi być związane z gwarami)
A, bo mnie zawsze formy typu "de dors" wydawały się zapożyczeniami z gwar, nie wiem jak mogłyby powstać takie nieregularne zmiany. Ale to ty tu jesteś autorytetem.
P.S. To prawda.

Offline Feles

  • 오야폘도래
  • Wiadomości: 229
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #23 dnia: Październik 30, 2011, 00:25:22 »
[nobbc][/nobbc]

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #24 dnia: Listopad 04, 2011, 19:58:25 »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #25 dnia: Listopad 12, 2011, 21:03:39 »
Brückner lubieć znał i bynajmniej się od niego stanowczo nie odcinał:

Cytuj
luby, lubić (dziś, jak przy musić, myślić, mówimy i lubieć; lubiał zamiast lubił);

z drugiej strony, z tegoż słownika etymologicznego:

Cytuj
nienawidzić mylne
стань — обернися, глянь — задивися

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

  • Wiadomości: 702
  • ☾ movoʒ́ei̯ ☙ chronię diachronię
    • Zobacz profil
    • varpho.net
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #26 dnia: Listopad 30, 2011, 00:14:59 »
mam pytanie do znawców polszczyzny: czy wyrazy "sprzedaż", "podaż" itd. to jakieś polsko-francuskie hybrydy?
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #27 dnia: Listopad 30, 2011, 14:12:29 »
mam pytanie do znawców polszczyzny: czy wyrazy "sprzedaż", "podaż" itd. to jakieś polsko-francuskie hybrydy?

Galicyzmy na -aż są zwykle rodzaju męskiego chyba... Brückner twierdzi, że ta formacja ma coś wspólnego z rzeczownikami na -eż. Przykłady: kradzież, grabież, łupież, kacież :) Przydałoby się znać datę pierwszego zaświadczenia.
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #28 dnia: Styczeń 08, 2012, 23:32:12 »
Skąd "knajak"?
стань — обернися, глянь — задивися

Offline spitygniew

  • Wiadomości: 2 096
  • Uspołecznione zwierzę.
    • Zobacz profil
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #29 dnia: Styczeń 09, 2012, 10:19:26 »
A "menel"?
P.S. To prawda.