Autor Wątek: Fonetyka i fonologia JP  (Przeczytany 41980 razy)

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Fonetyka i fonologia JP
« dnia: Luty 12, 2013, 19:14:10 »
Przeglądałem sobie wczoraj w biblio pracę Bogusława Dunaja „Grupy spółgłoskowe współczesnej polszczyzny mówionej (w języku mieszkańców Krakowa)” z ’85 r., niestety nie mogłem skserować czy w inny sposób powielić interesujących mię fragmentów. W każdym razie chodziło o zarejestrowanie realizacji różnych zbitek spółgłoskowych w mowie Krakowian posługujących się polskim literackim. Parę rzeczy, które zapamiętałem/zapisałem sobie:

> dominującą realizacją wygłosowego /st/ przed spółgłoską jest [s] bądź [z] (przez dźwięczną)
> podobnie dominującą realizacją wygłosowego -ść /s\t_s\/ przed spółgłoską jest [s\] bądź [z\]
> trz: w języku mówionym mieszkańców Krakowa dominują realizacje čš- (35 r.), čš- (17 r.) i č- (46 r.)... formy typu čeba, ǯevo są charakterystyczne dla znacznej części ludności Krakowa... Przebadanie wymowy 340 osób wykazało że ok. 78% Krakowian realizuje wyłącznie lub fakultatywnie formy uproszczone...

Oczywiście wszystko to odnosi się do okresu, w którym praca ta została sporządzona.

Wypożyczyłem Fonetykę i fonologię z Gramatyki współczesnego języka polskiego pred. H. Wróbla (1995), wnioski później, ale chyba jestem trochę rozczarowany.
« Ostatnia zmiana: Luty 12, 2013, 19:16:48 wysłana przez Gubiert »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #1 dnia: Luty 17, 2013, 23:06:24 »
Zwykle się pisze, że w polskim unosowiony glajd w wyrazach typu kęs, wąs, szansa to [ɰ̃] względnie [w̃], podczas gdy przed szczelinową alweopalatalną ma być to [j̃]. Ja natomiast u siebie słyszę inny glajd w wyrazie gęś — powiedziałbym że bj tylny ([ɨ̯̃] bądź [ɰ̃], a inny w wyrazie pięść [j̃]). Powiedziałbym, że u mnie dystrybucja jest bardziej skomplikowana niż zazwyczaj jest to przedstawiane.



A propos natury polskich miękkich k i g: według książki wspomnianej na końcu powyższego postu, „dla celów konfrontatywnych warto bardziej szczegółowo określić miejsce artykulacji /c/, /ɟ/ jako postpalatalne. Faktycznie segmenty te w języku polskim są wymawiane znacznie bardziej w głębi jamy ustnej niż odpowiednie segmenty w innych językach, w których stanowią one samodzielne fonemy. Na przykład w albańskim czy macedońskim bywają one wymawiane jako czysto palatalne, co wiąże się często z uniesieniem czubka języka i afrykatyzacją, a więc zbliżeniem ich barwy do głosek [t͡ɕ], [d͡ʑ]. W polszczyźnie przeciwnie, afrykatyzacja (czyli szum powstający przy uwalnianiu zwarcia) jest słaba, a związek barwy między /k/, /g/ i /c/, /ɟ/ jest audytywnie wyraźny.”

I. Sawicka pisze dalej, że w polskim występuje opozycja między /c/ i sekwencją /cj/,  /ɟ/ i / /ɟj/, a także o obecności niezamienialnych grup [xɛ], [çe] i [çje] u większości osób posługujących się kulturalną polszczyzną.
Z drugiej strony „zostały też stwierdzone eksperymentalnie sporadyczne rozłożenia miękkości /c/, /ɟ/, np. w kieszeń [cjeʃeɲ]”. Zdaniem autorki fonemiczność polskich „palatalnych” nie jest więc być może trwała i mogą wkrótce podzielić one los spalatalizowanych wargowych, stając się jedynie pozycyjnymi alofonami miękkopodniebiennych przed /i/ oraz /j/.

стань — обернися, глянь — задивися

Offline Noqa

  • Wiadomości: 2 461
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #2 dnia: Luty 17, 2013, 23:24:00 »
O, a ty mi właśnie przypomniałeś, co to była ta rzecz, co to ja ją miałem zrobić.
Mianowicie przyjerzeć te twoje pdfy i napisać jakieś summary, coby projekt opisu fonologii pchnąć trochę do przodu.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #3 dnia: Kwiecień 14, 2013, 23:06:51 »
Robimy coś z tą fonologią dalej czy dajemy sobie siana?



Nigdy nie mogłem całkiem uchwycić, co dokładnie się u mnie dzieje z wygłosowym -ą. Z najnowszych obserwacji wynikałoby, że jest to [ow̃] (zwłaszcza, w pozycji przed labialną i przed pauzą też [ɔm]), podczas wewnątrz wyrazu przed szczelinową mam [ɔɰ̃]. W każdym razie w wygłosowej pozycji labialność jest dużo silniejsza, ale niekoniecznie aż do [m].
стань — обернися, глянь — задивися

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 639
  • Wiecznie obserwowany
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #4 dnia: Kwiecień 15, 2013, 11:48:31 »
W ogóle, jak to jest z tymi zbitkami trz/drz/strz w gwarach mazurzących?
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 15, 2013, 12:04:49 wysłana przez Dynozaur »
Nieliczne incydenta pedofilskie w Kościele Katolickim to nizka cena, którą świat płaci za działalność Kościoła. Całe dobro, które czyni Kościół na świecie rekompensuje te rzadkie przypadki w pełni i z ogromną nawiązką. TYLKO kulturowi marksiści i ich poplecznicy tego nie widzą lub widzieć nie chcą.

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #5 dnia: Kwiecień 25, 2013, 13:36:19 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
стань — обернися, глянь — задивися

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #6 dnia: Kwiecień 25, 2013, 23:58:53 »
U mnie nie (choć, gdy używam kognatów czeskich, to mi się zdarza).

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Wiadomości: 1 495
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #7 dnia: Kwiecień 26, 2013, 22:12:27 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
Nawet moja koleżanka z Krakowa i poznaniacy, których znam mówią [f]. (Poznaniacy czy poznaniacy?)

Offline Spiritus

  • Wiadomości: 878
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #8 dnia: Kwiecień 26, 2013, 22:42:22 »
Czy ktoś z aktualnej ekipy forum ma [v] w wyrazach twój, kwas, świnia?
Nawet moja koleżanka z Krakowa i poznaniacy, których znam mówią [f]. (Poznaniacy czy poznaniacy?)

poznaniak.
QVIS·SVM

Offline Ghoster

  • لا إله إلا الله
  • Wiadomości: 2 705
  • 惹案
    • Zobacz profil
    • Wikipip
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #9 dnia: Kwiecień 26, 2013, 22:45:02 »
Mam [v] w "Świnia", poza tym czasem w "Krwi", ale nie "Krew".

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Wiadomości: 1 495
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #10 dnia: Kwiecień 26, 2013, 23:28:38 »
Dla mnie krwi [krvji] brzmi sztucznie, albo scenicznie (jak się jest starszym aktorem lub się recytuje wiersze), ja tam mam F ;p

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 121
  • Pieśń Arjów!
    • Zobacz profil
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #11 dnia: Kwiecień 27, 2013, 09:10:15 »
Ja mam /v/.

Offline Wedyowisz

  • Wiadomości: 2 696
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #12 dnia: Kwiecień 27, 2013, 11:13:53 »
Jeszcze pomocne byłoby, gdybyście pisali z jakiego regionu się wywodzicie i w jakim mieszkacie (w przypadku większości osób tutaj m/w kojarzę, ale nie w przypadku wszystkich). Czyli najwyraźniej to [tv], [kv], [sv], które powinno występować w Wielkopolsce (i na wschodzie, Podlasie?) przy bliższej inspekcji okazuje się często książkoprawdą a nie prawdą-prawdą. Na starym forum chyba była jakaś osoba z Podlasia z dźwięczną w tej pozycji (Leto Atryda?).
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 27, 2013, 11:16:40 wysłana przez Gubiert »
стань — обернися, глянь — задивися

Offline CookieMonster93

  • Niderlandysta/Etnolingwista
  • Wiadomości: 1 495
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #13 dnia: Kwiecień 27, 2013, 11:35:46 »
W ksiązkach i w necie jedyne informacje o dialektach, jakie znajduję, to o dialektach, które już od daaawna nie są używane, nawet już przez starszych. ;p

Offline Fanael

  • Wiadomości: 552
    • Zobacz profil
Odp: Fonetyka i fonologia JP
« Odpowiedź #14 dnia: Kwiecień 27, 2013, 11:40:02 »
Bo lingwistyka to nie nauka o językach, tylko nauka o językach używanych w XVIII wieku i wcześniej…