Język ikanejski

Z Conlanger
Skocz do: nawigacja, szukaj

Język ikanejski to następny język Ziemli. Jest to jeden z języków klasycznych zachodnich rubieży głównego kontynentu Ziemli.
Zacznijmy od terenów, gdzie używany był język ikanejski. Ikanowie o to zamieszkiwali dość ciepły obszar wysp, z których główna z nich zwana Erefą (ē-rē-n-ɸe) była czymś wielkością w pół drogi między Cyprem a Kretą. Skąd Ikanowie przybyli na Erefę, nie wiadomo. Wiadomo tylko, że nie są pierwszym żyjącym tam ludem. Wcześniej Erefnę zamieszkiwał inny lud, którego język i kultura w świecie Ziemli pozostały nierozszyfrowane, gdyż używały one pisma hieroglificznego.Po około trzystu latach od podboju omawianego obszaru wysp, ukształtowała się Cywilizacja Ikanejska. Małe państewka tego obszaru zaczęły handlować z co dalszym ośrodkami handlu, dokąd powoli zaczęło przeciekać Hieroglificzne Pismo Ikanejskie i język ikanejski. Ten stan zajął następne sześćset lat. Po tym okresie w wyniku klęsk żywiołowych na kontynencie doszło do ograniczenia wpływów Cywilizacji Ikanejskiej na bardziej lokalną skalę. Na te czasy datuje się także utworzenie sylabariusza ikanejskiego. Choć Ikanowie politycznie stracili bardzo na znaczeniu, w tym okresie rozkwitała nauka i sztuka Ikanejska. Okres ten zakończony został poprzez inwazję ludów Noarskich - zamieszkujących od dawna część okolicznych wysp i wybrzeża kontynentu najbliższe Erefie. Ikanejski jako język codzienny przetrwał pod panowaniem Noarów jeszcze paręset lat. Jako język piśmiennictwa był aktywny jeszcze przez 150 lat na Erefie, w końcu wyparty przez język noarski w tej sferze (który też opiszę), po tym jak na podstawie sylabariusza ikanejskiego powstał alfabet noarski. Ikanejski jako język pisany, a dokładniej różne lokalne wykładnie języka ikanejskiego (w prestiżowym piśmie hieroglificznym) były używane dużo-dużo dłużej i dały podstawę używanym w późniejszych okresach pismom hieroglificznym dużych połaci kontynentu. 

Chronologia

(rok zero = podbój Erefy)

  • -50 Pierwsze grupy Ikanów (póki co pokojowo) przedostają się do Erefy
  • -14 Pierwsza wojna Ikanów z Pra-Erefijczykami. Wojna przegrana przez Ikanów
  • -9 Druga wojna Ikanów z Pra-Erefijczykami. Ikanowie zdobywają część wysp. Pewne grupki wdzierają się na Erefę
  • -2 do 0 Trzeca wojna, całkowite pokonanie Pra-Erefijczyków, zdobycie stolicy, napływ ludności.
  • 0-300 Kształtowanie się Cywilizacji Ikanejskiej
  • 300-900 Wczesny okres klasyczny. Rozkwit polityczny Ikanów
  • 900-1100 Okres Klasyczny
  • 1100 Inwazja Noarów
  • 1100 - 1250 Okres postklasyczny
  • 1600~1700 Ostatnie zapiski w języku ikanejskim w noarskim piśmie alfabetycznym
  • 2300 Ostatnie użycie czystych Hieroglifów Ikanejskich

Daty oczywiście są w miarę symboliczne.

Język ikanejski

Dźwięki i zapis

Spółgłoski

  • n r l
  • ɴ ʜ
  • t d k
  • ɸ s 
  • w j h

Samogłoski

Czyste

  • e o
  • a

Dyftongi

  • ei oi
  • ea ao

Długie

  • ī*
  • ē ō

*Samogłoska występująca w ograniczonej liczbie wyrazów.

Zapis

Pismo ikanejskie - tabela

Pismo ikanejskie jest sylabariuszem z elementami ikonograficznymi.

Pismo

Znaki ikanejskie można podzielić na parę rodzajów:

  • spółgłoskowo-samogłoskowe;
  • samodzielne spółgłoskowe
  • samogłoskowe
  • ideograficzne

Słowa zapisujemy za pomocą znaków spółgłoskowo-samogłoskowych, samodzielnych spółgłoskowych i samogłoskowych. Część słów występuje tylko w postaci ideograficznej i tylko fleksja zapisywana jest w postaci fonetycznej, ale istnieją także słowa, gdzie temat i fleksja zapisywane są fonetycznie, a klasyfikator ideograficznie.

Transliteracja

Znaki transliteruje się na różne sposoby, w zależności od tego czy są fonetyczne, czy ideograficzne. Transliteracje poszczególnych znaków danego słowa zapisuje się łącznie z pomocą myślnika, np. nA-KA.

Spółgłoskowo-samogłoskowe

Do transliteracji używa się tylko zapisu dużymi literami + samogłoska, z paroma wyjątkami (podana forma z samogłoską /a/):

  • n r l (nA RA LA)
  • ɴ ʜ (NA HA)
  • t d k (TA DA KA)
  • ɸ s (ɸA SA)
  • w j h (WA JA HA)
Samodzielne spółgłoskowe

Do transliteracji używa się małych liter.

  • n r l (n r l)
  • s (s)
  • h (h)
Samogłoskowe

Znaki samogłoskowe zapisuje się z pomocą dużych liter. Dyftongi (ei oraz oi), które zapisywane są w piśmie ikanejskim z pomocą dwóch znaków, są zapisywane z łączącym je plusem (E+I), a długa samogłoska Ī zapisywana oryginalnie za pomocą znaku samogłoskowo-spółgłoskowego + samogłoska I, lub samego I+I też łączona jest plusem.

Czyste
  • i (I)
  • e o (E O)
  • a (A)
Dyftongi
  • ei oi (E+I O+I)
  • ea ao (EA AO)
Długie
  • ī (I+I)
  • ē ō (Ē Ō)
Ideograficzne

Znaki ideograficzne zapisywane są z pomocą polskiego znaczenia zapisanego dużymi literami oraz indeksu górnego. Np. SŁOŃCE bez użycia myślnika.

Przykłady transliteracji
  • ɴati-ō-oa - przebić - NA-TI-Ō-OA
  • ɴati-ō-ɸo - wbić - NA-TI-Ō-ɸO
  • jer-ne-ɸo - mieszkać - JE-r-nE-ɸO
  • jer-ne-a - żyć - JE-r-nE-A
  • hnei - ja (erg.) - h-NE+I
  • ērē-n-ɸe - Erefa - EREFAn-ɸE

Budowa Sylaby

Sylaby przyjmują zazwyczaj budowę (S)CV(V)(R) Możliwy jest rozziew. W końcu sylaby mogą występować dźwięki n r l. Ciekawe są dźwięki w, j, h, które występują TYLKO w nagłosie, z dwoma wyjątkami. Przed spółgłoską w nagłosie może stać jeszcze spółgłoska s lub h.

Morfologia

Występują dwa rodzaje fleksji. 

  • Fleksja imienna - rzeczowniki, przymiotniki, przysłówki, zaimki, liczebniki
  • Fleksja słowna - czasowniki, przysłówki

Fleksja imienna

Zanim przejdę do fleksji imiennej, najpierw chciałbym omówić budowę ikanejskiego rzeczoniwka/przymiotnika. Otóż składa się on z trzech części:

  • rdzeń (niesie główne znaczenie);
  • "końcówka" fleksyjna;
  • coś a la klasyfikator.

Przypadki

Występują następujące przypadki:

  • Ergatyw,
  • Absolutyw,
  • Zeleżny,
  • Ablatyw (skąd?),
  • Genetyw (czyj?),
  • Datyw (dla kogo? nigdy komu?).

Deklinacja

Istnieją cztery deklinacje:

  • N-deklinacja: saɸa-n-or woda
  • Deklinacja duplikatywna: ne-ne-si matka
  • Deklinacja samogłoskowa: tor-a-ke
  • Deklinacja długa: waki-tē-or
N-deklinacja
Przypadek Sg Pl
Erg n na
Abs sn sna
Zal n na
Abl e ena
Gen nao
Dat hne hna

Deklinacja opiera się o infix -n

Deklinacja duplikatywna
Przypadek Sg Pl
Erg ne nea
Abs sne snea
Zal ne nea
Abl nee/nē nea/nēa
Gen neo neō
Dat ner(i) nera

Deklinacja opiera się o otwartą część ostatniej sylaby przed końcówką fleksyjną

Deklinacja Samogłoskowa
Przypadek Sg Pl
Erg a ao
Abs sa sao
Zal ōa ɸao
Abl e ea
Gen o
Dat r(i) ra

Deklinacja opiera się o samogłoskę a. 

Deklinacja Długa
Przypadek Sg Pl
Erg tea
Abs sea
Zal tei ei
Abl tīa
Gen to tiō
Dat tēr(i) tiēr(i)

Deklinacja opiera się o infix tē.

Zaimek

Zaimek Erg Abs Zal Abl G D
ja hnei sne hnoi eni hnoi henei
ty~on aoi soɸi soi esi soɸo hsoi
ty~ona oɸi ō ōɸi e'i oɸo hoi
my non noana nōn enene nōn hnon
wy~oni sīna sō'i
wy~one ɸī ɸīna ɸō ɸeī ɸō'i hediī

Drugi zaimek przyjmuje znaczenie ty przed czasownikiem a on po czasowniku.

Koniugacja

Konjugacja dzieli się na samogłoskową i spółgłoskową.

Odmiana opiera się o rdzeń-fleksja-określnik.

Samogłoskowa

  • ɴati-ō-oa  - przebić
  • ɴati-ō-ɸo  - wbić
  • ɴati-ō-lo  - odbić

Spółgłoskowa

  • jer-ne-ɸo  - mieszkać
  • jer-ne-a  - żyć
  • jer-ne-lo  - ożyć

Odmiana

Czasownik odmienia się poprzez aspekty i osoby, ale nie podmiotowo, a przedmiotowo.

Aspekt Dokonany Aspekt Dokonany Aspekt Niedoknany Aspekt Niedoknany Aspek niedokonany przeszły Aspek niedokonany przeszły
I os II i III os I os II i III os I os II i III os
Samogłoskowa sōn ō ōte ōn ōn
Spółgłoskowa sne snete ne nete nēn nēn