Język olseski

Z Conlanger
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Język olseski
Hafănz Ołéṕes

H ols.pngA ols.pngF ols.pngĂ ols.pngN ols.pngZ ols.pngSPA ols.pngO ols.pngŁ ols.pngÉ ols.pngṔ ols.pngE ols.pngS ols.png

Sposoby zapisu: olseski
Typologia: aglutynacyjno-analityczno-fleksyjny
SOV
Faktycznie
Utworzenie: Pluur w 2015 (pierwszy zamysł)
Najnowsza wersja: 4
Kody
Conlanger–1 ol., ols.
W Kyon
Używany w : Monarchia Olsów
Klasyfikacja: Języki oldyjskie
  • Języki południowooldyjskie
    • Języki olsesko-rubańskie
Przykład
Kraby (J. Kaczmarski)
Tedá slósab sokyḱ óf́a sitéb, xe kóną á jef́ipa tilosis, yk pą̆ra ny kágjazux túg sóstra. Tis snor kitĕmŏx epą. Kónax túg e fróht ąhuránis, takár ątŭték, yk afŏztíx vit, sul áltár janvína hépą̆r tedá slósab ny fezepázexpite tedá týtýfjab tatí...
Lista conlangów


Język olseski (ols. Hafănz Ołéṕes H ols.pngA ols.pngF ols.pngĂ ols.pngN ols.pngZ ols.pngSPA ols.pngO ols.pngŁ ols.pngÉ ols.pngṔ ols.pngE ols.pngS ols.png, dosł. mowa olseska) - sztuczny język utworzony na potrzeby Kyonu. Język jest aglutynacyjno-analityczno-fleksyjny. Jako ojczysty używany przez Olsów żyjących na terenie Monarchii Olseskiej. Poza Olsami język ten jest linguą francą Wschodu Kyonu, wykorzystywany w handlu, polityce i kulturze. Jest językiem urzędowym Olsenii, Surdu, Rubanii oraz Szyszenii.

Spis treści

Fonetyka

Język olseski posiada 6 samogłosek, jeden dyftong oraz 26 spółgłosek.

Samogłoski

Język olseski posiada 6 samogłosek. Nie występuje iloczas, za to rozbudowany jest system akcenturacji.

Przednie Środkowe Tylne
Przymknięte i i I ols.png ɯ y Y ols.png u u U ols.png
Średnie e E ols.png o O ols.png
Otwarte a a A ols.png

Uwagi:

  • [ɯ] w niektórych dialektach jest wymawiana jak: [ɤ]
  • [e̞] jest samogłoską średnią przednią niezaokrągloną
  • [o̞] jest samogłoską średnią tylną niezaokrągloną

Dyftong

W języku olseskim występuje jeden dyftong naturalny. Jest nim [ãɯ̯̃], który zapisywany jest znakiem ą. Poza tym w języku występują połączenia między dowolną samogłoską, a półsamogłoską (tj.: [w], [j] oraz [ɰl]).

Akcenturacja

Akcent w języku olseskim jest toniczny, z tym, że oprócz tonu występuje także nacisk na ową sylabę. Akcent ma cechę dystynktywną (aťá A ols.pngŤ ols.pngÁ ols.png [ʔat'á] - owca, aťa A ols.pngŤ ols.pngA ols.png ['ʔat'a] - nim, prepozycjonał zaimka on). W języku olseskim istnieją trzy rodzaje sylab: neutralna, wyższa (akutowa) oraz niższa (brewisowa).

Akcent neutralny

Akcent neutralny pada na drugą od końca sylabę (akcent dynamiczny, paroksytoniczny). Jest to akcent domyślny, często stosowany w zapożyczeniach i sporej grupie wyrazów olseskich. Akcentu neutralnego nie zapisuje się w łacince, zaś w IPA-ie przez apostrof przed sylabą akcentowaną.

Akcent akutowy

Akcent akutowy (wyższy) wymawiany jest z zauważalnie wyższym tonem. W IPA-ie jak zaznaczany akutem na samogłoską akcentowaną [á]. Zapis w łacince także stosuje akut.

Akcent brewisowy

Akcent brewisowy (niższy) wymawiany jest jako dyftong dwu tych samych samogłosek, ze spadającym tonem. Akcent ten podobny jest do cyrkumfleksu [1] w antycznej grece (przykład z γῆ). W IPA-ie zaznaczany: ă [á͜à]. Dla dyftongu ą̆ następująco [ã́͜ã̀ɯ̯̃]. W łacince zapisuje się go brewisem nad samogłoską.

Harmonia akcentowa

W języku olseskim występuje harmonia akcentowa. Pierwszą zasadną harmonii jest to, że sylaba wygłosowa kończy się przeciwnym akcentem do sylaby nagłosowej (przeciwnymi względem siebie akcentami są akcenty: akutowy i brewisowy). Dawniej prawo te było sztywne, a obecnie ma zastosowanie do kilku form gramatycznych. Rozłożenie akcentu wpływa na dobór końcówek (trzy rodzaje końcówek) m. in. czasowników. Zasady stosowania końcówek są w dialektach częściowo są wymieszane, a niektóre wyrazy mogą posiadać dwie, a nawet trzy formy poprawne.

Spółgłoski

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Retrofleksyjne Podniebienne Miękkopodniebienne Miękkopodniebienno-wargowe
Nosowe m m M ols.png n N ols.png
Zwarte bezdźwięczne p p P ols.png t T ols.png k k K ols.png Kü ols.png
dźwięczne b b B ols.png d D ols.png g g G ols.png
ejektywne Ṕ ols.png t̪ʼ ť T́ ols.png Ḱ ols.png
Szczelinowe bezdźwięczne f f F ols.png s~z s S ols.png ʃ~ʒ x X ols.png x h H ols.png Hü ols.png
ejektywne ⱱ̊ʼ~fʼ F́ ols.png ś Ś ols.png
Aproksymanty w v V ols.png j j J ols.png ɰl~ʟ̞ w W ols.png
Drżące r~ɼ̊ r R ols.png
Boczne szczelinowe ɬ~ɮ ł Ł ols.png ꞎ̬ z Z ols.png
aproksymanty l L ols.png

Uwagi:

  • [ⱱ̊ʼ] jest spółgłoską uderzeniową wargowo-zębową ejektywną
  • l] jest spółgłoską półotwartą miękkopodniebienną z modulacją boczną
  • [ɼ̊] jest spółgłoską drżącą dziąsłową podniesioną bezdźwięczną
  • [ꞎ̬] jest spółgłoską boczną szczelinową retrofleksyjną dźwięczną

Allofony spółgłosek według ich położenia:

  • Zachowanie spółgłosek w otoczeniu [ꞎ̬]:
    • [n] → [ɳ]
    • [t] → [ʈ]
    • [d] → [ɖ]
    • [tʼ] → [ʈʼ]
    • [s] → [ʐ]
    • [sʼ] → [ʂʼ]
    • [r] → [ɻ]
  • Zachowanie się /r/:
    • nagłos: [ɼ̊]
    • sąsiedztwo spółgłosek bezdźwięcznych i ejektywnych: [ɼ̊]
    • sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych: [r]
    • wygłos: [r]
  • Zachowanie się /s/:
    • sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [z]
    • inne: [s]
  • Zachowanie się /ʃ/:
    • sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [ʒ]
    • inne: [ʃ]
  • Zachowanie się /ɬ/:
    • sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [ɮ]
    • inne: [ɬ]
  • Zachowanie się /ɰl/:
    • spółgłoska waha się między [ɰl], a [ʟ̞]
  • Zachowanie się /ⱱ̊ʼ/:
    • spółgłoska waha się między [ⱱ̊ʼ], a [fʼ]

Upodobnienia spółgłoskowe

W języku olseskim często dochodzi do nagłosowych zmian rdzenia. Najczęściej zachodzi lenicja. Dużo rzadziej występuję udźwięcznienia, ubezdźwięcznienia, czy ubezejektywnienia. Lenicja zachodzi m.in.: przy odmianie przymiotnika, czy przy słowotwórstwie.

Lenicja

Przed lenicją Po lenicji
p P ols.png f F ols.png
t T ols.png s S ols.png
k K ols.png h H ols.png
Kü ols.png Hü ols.png
f F ols.png
s S ols.png f F ols.png
x S ols.png s S ols.png
j J ols.png
h H ols.png x X ols.png
w W ols.png
Hü ols.png w W ols.png
v V ols.png
j J ols.png
w W ols.png

Uwagi:

  • dwa warianty lenicji z x oraz h pochodzą ze zlania się dwu wcześniejszych lenicji
  • oznacza usunięcie spółgłoski, poza zaimkami dzierżawczymi, gdyby wymuszało to rozziew dwóch samogłosek: nie hasą̆ŏlux, a hasą̆jŏlux

Zapis

Oryginalnym zapisem język olseskiego jest pismo olseskie, jednak najczęściej zapisuje się go łacinką.

Pismo olseskie

Pismo olseskie jest pismem alfabetycznym i w znacznej mierze funkcyjnym (ang.: [Featural writing system]).

Samogłoski i dyftong
Łacinka Pismo olseskie
A A ols.png
Á Á ols.png
Ă Ă ols.png
E E ols.png
É É ols.png
Ĕ Ĕ ols.png
I I ols.png
Í Í ols.png
Ĭ Ĭ ols.png
O O ols.png
Ó Ó ols.png
Ŏ Ŏ ols.png
U U ols.png
Ú Ú ols.png
Ŭ Ŭ ols.png
Y Y ols.png
Ý Ý ols.png
Y̆ ols.png
Ą Ą ols.png
Ą́ Ą́ ols.png
Ą̆ Ą̆ ols.png
Spółgłoski
Łacinka Pismo olseskie
M M ols.png
N N ols.png
P P ols.png
T T ols.png
K K ols.png
Kü ols.png
B B ols.png
D D ols.png
G G ols.png
Ṕ ols.png
T́ ols.png
Ḱ ols.png
F F ols.png
S S ols.png
X X ols.png
H H ols.png
Hü ols.png
F́ ols.png
Ś Ś ols.png
R R ols.png
L L ols.png
Z Z ols.png
Ł Ł ols.png
V V ols.png
J J ols.png
W W ols.png

Spacja SPA ols.png

Łacinka

W zapisie języka olseskiego alfabetem łacińskim wykorzystuje się następujące litery:

A Á Ă B D E É Ĕ F F́ G H HÜ I Í Ĭ J K Ḱ KÜ L Ł M N O Ó Ŏ P Ṕ R S Ś T T́ U Ú Ŭ V W X Y Ý Y̆ Z
a á ă b d é ĕ f f́ g h hü i í ĭ j k ḱ kü l ł m n o ó ŏ p ṕ r s ś t ť u ú ŭ v w x y ý y̆ z

Gramatyka

Czasownik

W języku olseskim czasownik jest najbardziej rozbudowaną fleksyjnie częścią mowy. Odmienia się przez czasy, tryby, osoby (jednakowoż przez liczby) oraz przeczenie. Ponad to posiada formę bezokolicznika, formę rozkaźnikową oraz stronę bierną w czasie przeszłym. Odmiana przez czasy, osoby oraz przeczenie realizowana jest aglutynacyjnie, jednak większość trybów wyrażana jest partykułami. Przeczenia oraz osoby są doklejane w formie przedrostków, zaś czasy końcówek (przyrostków).

Bezokolicznik

Bezokolicznik w języku olseskim posiada trzy końcówki, od których często zależą dalsze odmiany czasownicze.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Bezokolicznik Á ols.png Ă ols.png -a A ols.png

Czas

Końcówki czasów posiadają trzy formy - zależne od akcentu rdzenia (dodaje się je po uprzednim usunięciu końcówki bezokolicznika). Głównymi zasadami, które kierują wyborem końcówki są:

  • Jeżeli bezokolicznik jest pod akcentem akutowym (-á), to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu akutowego: sixá S ols.pngI ols.pngX ols.pngÁ ols.png chwytać, sixí S ols.pngI ols.pngX ols.pngÍ ols.png chwyta
  • Jeżeli nagłosowa sylaba rdzenia czasownika jest pod akcentem brewisowym, to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu akutowego: klăka K ols.pngL ols.pngĂ ols.pngK ols.pngA ols.png dać, klăkí K ols.pngL ols.pngĂ ols.pngK ols.pngÍ ols.png daje
  • Jeżeli bezokolicznik jest pod akcentem brewisowym (-ă), to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu brewisowego: supă S ols.pngU ols.pngP ols.pngĂ ols.png przejmować się, supăs S ols.pngU ols.pngP ols.pngĂ ols.pngS ols.png przejmował(a) się
  • Jeżeli nagłosowa sylaba rdzenia czasownika jest pod akcentem akutowym, to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu brewisowego: ábja Á ols.pngB ols.pngJ ols.pngA ols.png szumieć, ábjăs Á ols.pngB ols.pngJ ols.pngĂ ols.pngS ols.png szumiał(a)
  • Jeżeli cały rdzeń nie posiada ani akcentu akutowego, ani brewisowego, to czasownik przyjmuje końcówkę neutralną: kydyla K ols.pngY ols.pngD ols.pngY ols.pngL ols.pngA ols.png żegnać, kydylis K ols.pngY ols.pngD ols.pngY ols.pngL ols.pngI ols.pngS ols.png żegnał(a)
  • Jeżeli ani nagłos, ani wygłos rdzenia czasownika (w rdzeniach trój- i więcej sylabowych) nie jest pod akcentami akutowym, ani brewisowym, to czasownik przyjmuje końcówkę neutralną: hasíla H ols.pngA ols.pngS ols.pngÍ ols.pngL ols.pngA ols.png bronić, hasílis H ols.pngA ols.pngS ols.pngÍ ols.pngL ols.pngI ols.pngS ols.png bronił(a)

Czas nieprzeszły

Czas nieprzeszły używany jest do wyrażania zdarzeń i stanów nieprzeszłych, to jest teraźniejszych i przyszłych. Czas ten opisuje też prawdy naturalne.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Czas nieprzeszły Í ols.png Ă ols.png Ą ols.png

Czas przeszły czynny

Czas przeszły czynny wyraża czynności przeszłe dokonane i niedokonane, odpowiadające polskiej stronie czynnej. Można od niego tworzyć imiesłowy.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Czas przeszły czynny -ék É ols.pngK ols.png -ăs Ă ols.pngS ols.png -is I ols.pngS ols.png

Czas przeszły bierny

Czas przeszły bierny wyraża czynności przeszłe, odpowiadające polskiej stronie biernej. Jako jedyny tworzy (tylko) stronę bierną. Można od niego tworzyć imiesłowy.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Czas przeszły bierny -vá V ols.pngÁ ols.png -vă V ols.pngĂ ols.png -jis J ols.pngI ols.pngS ols.png

Przeczenie

Czasowniki olseskie posiadają także trzy formy przedrostków przeczących, zależnych od akcentu. W tym przypadku przedrostek przeczenie przyjmuje formę akcentu nagłosowej sylaby rdzenia czasownika.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Przeczenie í(r)- Í ols.png/Í ols.pngR ols.png hüŏ(z)- Hü ols.pngŎ ols.png/Hü ols.pngŎ ols.pngZ ols.png ha(z)- H ols.pngA ols.png/H ols.pngA ols.pngZ ols.png
  • Przeczenie umieszcza się przed przedrostkiem osobowym (jeśli występuje): wymsá W ols.pngY ols.pngM ols.pngS ols.pngÁ ols.png budzić się, hasewymsék H ols.pngA ols.pngW ols.pngY ols.pngM ols.pngS ols.pngÉ ols.pngK ols.png nie obudziłeś się
  • Formę ze spółgłoską stosuje się, gdy rdzeń, bądź przyrostek osoby rozpoczyna się samogłoską: níta N ols.pngÍ ols.pngT ols.pngA ols.png czcić, íranítvă Í ols.pngR ols.pngA ols.pngN ols.pngÍ ols.pngT ols.pngV ols.pngĂ ols.png nie był czczony

Tryby

Tryby w języku olseskim wyraża się poprzez analityczne konstrukcje, złożone z partykuły na początku zdania, oraz czasownika na końcu zdania. Wyjątek stanowi tryb rozkazujący, który tworzony jest poprzez usunięcie końcówki bezokolicznika. W olseskim występuje 9 trybów. Część z nich posiada dość wąskie użycie. Tradycyjnie do trybów zalicza się także wyznaczniki dokonaności czasownika.

Tryb Partykuła
Oznajmujący
Rozkazujący V:∅
Przypuszczający se S ols.pngE ols.png
pąs P ols.pngĄ ols.pngS ols.png
Proszący pa P ols.pngA ols.png
Nieświadka łop Ł ols.pngO ols.pngP ols.png
Wielokrotny tis T ols.pngI ols.pngS ols.png
Nawykowy ruf R ols.pngU ols.pngF ols.png
Ciągły san S ols.pngA ols.pngN ols.png
Dokonany xe X ols.pngE ols.png

Tryb oznajmujący

Tryb oznajmujący (indicativus) jest podstawową formą czasownika, wyraża myśli neutralne, obiektywne. W większości przypadków jest równoważny polskiemu trybowi oznajmującemu.

Tryb rozkazujący

Tryb rozkazujący (imperativus) wyraża rozkazy, nakazy. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi rozkazującemu. Imperativus jest tworzony poprzez usunięcie końcówki bezokolicznika.

Tryb przypuszczający

Tryb przypuszczający (conditionalis) wyraża przypuszczenia, wątpliwości, niezdecydowanie. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi przypuszczającemu. Conditionalis jest tworzony poprzez partykuły: se S ols.pngE ols.png (w czasie nieprzeszłym) oraz pąs P ols.pngĄ ols.pngS ols.png (w czasie przeszłym czynnym i przeszłym biernym).

Tryb proszący

Tryb proszący (opativus) wyraża prośby, życzenia. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi przypuszczającemu, oraz złożeniom typu: proszę (o)..., życzę ci.... Opativus jest tworzony poprzez partykułę pa P ols.pngA ols.png.

Tryb nieświadka

Tryb nieświadka (auditivus) wyraża myśli pochodzące z drugiej ręki, formułuje dystans mówiącego. Odpowiada polskim konstrukcjom typu: jakoby..., rzekomo..., ponoć.... Auditivus jest tworzony poprzez partykułę łop Ł ols.pngO ols.pngP ols.png.

Tryb wielokrotny

Tryb wielokrotny (iterativus) wyraża krotności czynności, podkreśla ponadczasowość procesu. Odpowiada polskim czasownikom wielokrotnym oraz konstrukcjom typu: na pewno.... Iterativus jest tworzony poprzez partykułę tis T ols.pngI ols.pngS ols.png.

Tryb nawykowy

Tryb nawykowy (usitativus) podkreśla przyzwyczajenia i nawyki mówcy. W przypadku czasowników vă boleć (osobie mówiącej) oraz xísá boleć (osobie o której się mówi) użycie trybu nawykowego podkreśla, że jest to ból spowodowany przez długo trwającą chorobę. Odpowiada angielskiej konstrukcji used to, oraz polskim wyrażeniom typu: nawykłem..., jestem przyzwyczajonym do.... Usitativus jest tworzony poprzez partykułę ruf R ols.pngU ols.pngF ols.png.

Tryb ciągły

Tryb ciągły (progressivus) podkreśla czynności w chwili mówienia. Stosowany głównie w czasie nieprzeszłym, rzadziej w czasach przeszłych. Odpowiada w znacznej części angielskim czasownikom continuous oraz formom niedokonanym polskich czasowników. Progressivus jest tworzony poprzez partykułę san S ols.pngA ols.pngN ols.png.

Tryb dokonany

Tryb dokonany (perfectivus) podkreśla dokonaność czasownika, mówi o czynnościach skończonych, przerwanych. Stosowany głównie w czasach przeszłych. Odpowiada w znacznej części formom dokonanym polskich czasowników. Ponadto tryb dokonany może być stosowany razem z trybem rozkazującym - wtedy partykułę xe umieszcza się za czasownikiem. Zabieg ten wzmacnia wypowiedź, często stosowany jest w przekleństwach. Perfectivus jest tworzony poprzez partykułę xe X ols.pngE ols.png.

Imiesłów

Imiesłowy w języku olseskim mogą być utworzone tylko od czasów przeszłych. Język olseski wyróżnia dwa rodzaje imiesłowów: czynny (pochodzący z czasu przeszłego czynnego) oraz bierny (z czasu przeszłego biernego).

Imiesłów czynny

Imiesłów czynny używany jest w odniesieniu do przedmiotu czynności, nazwy cechy odczasowniczej, rzadziej do czynności teraźniejszych. Ogólnie rzecz biorąc odpowiada polskim imiesłowom przymiotnikowym czynnym i biernym.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Imiesłów przeszły czynny -ék É ols.pngK ols.png -ăs Ă ols.pngS ols.png -is I ols.pngS ols.png

Imiesłowy czynne tworzy się poprzez dołączenie do formy przeszłej czynnej czasownika:

  • przed samogłoskami: h- H ols.png
  • zaś spółgłoski nagłosu rdzenia podlegają procesowi lenicji

Przykłady: być ejba E ols.pngJ ols.pngB ols.pngA ols.png → hejbis H ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngI ols.pngS ols.png, chwytać sixá S ols.pngI ols.pngX ols.pngÁ ols.png → fixék F ols.pngI ols.pngX ols.pngÉ ols.pngK ols.png, przejmować się supă S ols.pngU ols.pngP ols.pngĂ ols.png → fupăs F ols.pngU ols.pngP ols.pngĂ ols.pngS ols.png.

Imiesłów bierny

Imiesłów bierny obecnie służy jedynie do wyrażania form bezosobowych.

Akcent
akutowy
Akcent
brewisowy
Akcent
neutralny
Imiesłów przeszły bierny -vá V ols.pngÁ ols.png -vă V ols.pngĂ ols.png -jís J ols.pngÍ ols.pngS ols.png

Imiesłowy bierne tworzy się poprzez dołączenie do formy przeszłej czynnej czasownika:

  • przed samogłoskami: h- H ols.png
  • przed spółgłoskami: a- A ols.png oraz spółgłoski nagłosu rdzenia podlegają procesowi lenicji

Warto zauważyć, że końcówka akcentu neutralnego przyjmuje formę -jís. Jest to spowodowane dawnym ściągnięciem form złożonych czasów (a za tym i imiesłowów) przeszłych biernych.
Przykłady:być ejba E ols.pngJ ols.pngB ols.pngA ols.png → hejbjís H ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngJ ols.pngÍ ols.pngS ols.png, chwytać sixá S ols.pngI ols.pngX ols.pngÁ ols.png → afixvá A ols.pngF ols.pngI ols.pngX ols.pngV ols.pngÁ ols.png, przejmować się supă S ols.pngU ols.pngP ols.pngĂ ols.png → afupvă A ols.pngF ols.pngU ols.pngP ols.pngV ols.pngĂ ols.png.

Przedrostki osobowe

Czasowniki olseskie domyślnie (to jest bez przedrostka osobowego) odpowiada trzeciej osobie liczby pojedynczej. Do odmienionego przez czasy czasownika można dodać dane zaimki, które pełnią tu funkcję przedrostka czasownika.

Osoba Liczba
pojedyncza
Liczba
mnoga
Liczba
podwójna
Liczba
zbiorowa
1. ą(n)- Ą ols.png/Ą ols.pngN ols.png są(n)- S ols.pngĄ ols.png/S ols.pngĄ ols.pngN ols.png
fu(n)- F ols.pngU ols.png/F ols.pngU ols.pngN ols.png
wo(j)- W ols.pngO ols.png/W ols.pngO ols.pngJ ols.png am- A ols.pngM ols.png
2. se(t)- S ols.pngE ols.png/S ols.pngE ols.pngT ols.png sno(r)- S ols.pngN ols.pngO ols.png/S ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.png sna(n)- S ols.pngN ols.pngA ols.png/S ols.pngN ols.pngA ols.pngN ols.png
3. a(ť)- A ols.png/A ols.pngŤ ols.png
y(ḱ)- Y ols.png/Y ols.pngḰ ols.png
aťe(n)- A ols.pngŤ ols.pngE ols.png/A ols.pngŤ ols.pngE ols.pngN ols.png
yḱe(n)- Y ols.pngḰ ols.pngE ols.png/Y ols.pngḰ ols.pngE ols.pngN ols.png
  • Dwa przedrostki w pierwszej osobie liczby mnogiej rozróżniają my inkluzywne (z rozmówcą): są(n)- i my ekskluzywne (bez rozmówcy): fu(n)-
  • Dwa przedrostki w trzeciej osobie liczb pojedynczej i mnogiej rozróżniają rodzaj męski: a(ť)-, aťe(n)- oraz żeński: y(ḱ)-, yḱe(n)-
  • Spółgłoska w nawiasie dodawana jest, jeżeli rdzeń czasownika rozpoczyna się samogłoską: ejba być, snanejbą wy dwoje/dwie jesteście
  • Odmiana w liczbie podwójnej i zbiorowej jest ułomna - nie posiada wszystkich form osobowych

Tabela koniugacyjna

Akcent akutowy Akcent brewisowy Akcent neutralny
Bezokolicznik Á ols.png Ă ols.png -a A ols.png
Czas nieprzeszły Í ols.png Ă ols.png Ą ols.png
Czas przeszły czynny -ék É ols.pngK ols.png -ăs Ă ols.pngS ols.png -is I ols.pngS ols.png
Czas przeszły bierny -vá V ols.pngÁ ols.png -vă V ols.pngĂ ols.png -jis J ols.pngI ols.pngS ols.png
Przeczenie í(r)- Í ols.png/Í ols.pngR ols.png hüŏ(z)- Hü ols.pngŎ ols.png/Hü ols.pngŎ ols.pngZ ols.png ha(z)- H ols.pngA ols.png/H ols.pngA ols.pngZ ols.png
Imiesłów przeszły czynny -ék É ols.pngK ols.png -ăs Ă ols.pngS ols.png -is I ols.pngS ols.png
Imiesłów przeszły bierny -vá V ols.pngÁ ols.png -vă V ols.pngĂ ols.png -jís J ols.pngÍ ols.pngS ols.png
Tryb rozkazujący -V:∅
Tryb przypuszczający se S ols.pngE ols.png
pąs P ols.pngĄ ols.pngS ols.png
Tryb proszący pa P ols.pngA ols.png
Tryb nieświadka łop Ł ols.pngO ols.pngP ols.png
Tryb wielokrotny tis T ols.pngI ols.pngS ols.png
Tryb nawykowy ruf R ols.pngU ols.pngF ols.png
Tryb ciągły san S ols.pngA ols.pngN ols.png
Tryb dokonany xe X ols.pngE ols.png

Rzeczownik

Rzeczowniki w języku olseskim odmieniają się przez trzy przypadki, dwie liczby (szczątkowo dwie kolejne). Brak rozróżnienia rodzaju (poza rzeczownikami osobowymi, które rozróżniają płeć) i kategorii. Obecnie wyróżnia się dwie formy deklinacji: samogłoskowa i spółgłoskowa. Istnieje też mniejsza grupa rzeczowników odmieniana nieregularnie.
Przypadki:

  • Mianownik (nominativus) służy do określania podmiotu w zdaniu, może też wyrażać zawołania, acz niektóre rzeczowniki posiadają osobne formy wołacza, np.: pĕrt P ols.pngĔ ols.pngR ols.pngT ols.png król, pérti! P ols.pngÉ ols.pngR ols.pngT ols.pngI ols.png królu!.
  • Biernik (accusativus) służy do wyrażania dopełnień w zdaniu.
  • Prepozycjonał (prepositionalis) służy do tworzenia wyrażeń przy- i poimkowych.

Liczby:

  • Pojedyncza
  • Mnoga
  • Podwójna używana tylko w niektórych rzeczownikach, często posiada zmieniony rdzeń. Przez przypadki odmienia się tak jak liczba pojedyncza wg jednej z dwu regularnych deklinacji.
  • Zbiorowa używana w jeszcze mniejszej liczbie rzeczowników, często posiada zmieniony rdzeń. Przez przypadki odmienia się tak jak liczba pojedyncza wg jednej z dwu regularnych deklinacji. Liczba zbiorowa określa ogólne, większe zbiory ludzi.

Deklinacja

Deklinacja samogłoskowa Deklinacja spółgłoskowa
Liczba
pojedyncza
Liczba
mnoga
Liczba
pojedyncza
Liczba
mnoga
Mianownik V V:ą Ą ols.png C Ą ols.png
Biernik -x X ols.png V -ux U ols.pngX ols.png -e E ols.png
Perpozycjonał -b B ols.png -z Z ols.png -a A ols.png -ez E ols.pngZ ols.png
  • V oznacza dowolną samogłoskę lub dyftong
  • V:ą oznacza alternację dowolnej samogłoski lub dyftongu na ą Ą ols.png
  • C oznacza dowolną spółgłoskę

Deklinacje nieregularne

Lista słów z liczbą podwójną i/lub zbiorową

Wyraz polski Wyraz olseski
Liczba pojedyncza Liczba podwójna Liczba zbiorowa
Ucho Kaz K ols.pngA ols.pngZ ols.png Kázhaz K ols.pngÁ ols.pngZ ols.pngH ols.pngA ols.pngZ ols.png[1]
Oko Lodz L ols.pngO ols.pngD ols.pngZ ols.png Lodza L ols.pngO ols.pngD ols.pngZ ols.pngA ols.png
Sutek Partă P ols.pngA ols.pngR ols.pngT ols.pngĂ ols.png Părt P ols.pngĂ ols.pngR ols.pngT ols.png
Ręka Porzó P ols.pngO ols.pngR ols.pngZ ols.pngÓ ols.png Pŏrza P ols.pngŎ ols.pngR ols.pngZ ols.pngA ols.png
Dłoń Tíza T ols.pngÍ ols.pngZ ols.pngA ols.png Tĕz T ols.pngĔ ols.pngZ ols.png
Noga Kanoť K ols.pngA ols.pngN ols.pngO ols.pngŤ ols.png Kăna K ols.pngĂ ols.pngN ols.pngA ols.png
Kolano Poküep P ols.pngO ols.pngKü ols.pngE ols.pngP ols.png Păküa P ols.pngĂ ols.pngKü ols.pngA ols.png
Stopa Objesá O ols.pngB ols.pngJ ols.pngE ols.pngS ols.pngÁ ols.png Obés O ols.pngB ols.pngÉ ols.pngS ols.png
Serce Făma F ols.pngĂ ols.pngM ols.pngA ols.png[2]
Człowiek Ejk E ols.pngJ ols.pngK ols.png Ĕ Ĕ ols.png Éjh É ols.pngJ ols.pngK ols.png
Mężczyzna Troz T ols.pngR ols.pngO ols.pngZ ols.png Trŏ T ols.pngR ols.pngŎ ols.png Trosroz T ols.pngR ols.pngO ols.pngS ols.pngR ols.pngO ols.pngZ ols.png[3]
Kobieta Tyz T ols.pngY ols.pngZ ols.png Ty̆ T ols.pngY̆ ols.png Tysy T ols.pngY ols.pngS ols.pngY ols.png[4]

Przymiotnik

Przymiotnik w języku olseskim pełni formę polskich: przymiotnika i przysłówka. Ta część mowy zawsze stoi za wyrazem określanym. Jeżeli stoi za rzeczownikiem, lub zaimkiem jest przymiotnikiem, jeżeli za czasownikiem jest przysłówkiem. Przymiotniki nie odmieniają się ani przez przypadki, ani przez liczby, ale stopniują się.

Stopniowanie

Stopniowanie jest realizowane przez doklejanie przedrostków i przyrostków. Język olseski zna cztery różne stopnie:

  • Stopień równy
  • Stopień wyższy
  • Stopień najwyższy
  • Stopień ekwatywny, który wyraża taką samą intensywność cechy: safăg S ols.pngA ols.pngF ols.pngĂ ols.pngG ols.png dokładny, ehtísafăgul E ols.pngH ols.pngT ols.pngÍ ols.pngS ols.pngA ols.pngF ols.pngĂ ols.pngG ols.pngU ols.pngL ols.png tak samo dokładny (jak)
Stopień Końcówka
Równy -gs G ols.pngS ols.png

-g G ols.png
-ḱ Ḱ ols.png
-ṕ Ṕ ols.png
-ṕes Ṕ ols.pngE ols.pngS ols.png

Wyższy -ul U ols.pngL ols.png
Najwyższy Reduplikacja
+
-ul U ols.pngL ols.png
Ekwatywny ehtí- E ols.pngH ols.pngT ols.pngÍ ols.png
+
-ul U ols.pngL ols.png


  • Reduplikacja podlega procesowi lenicji nagłosu: prugs P ols.pngR ols.pngU ols.pngG ols.pngS ols.png duży, wielki, prufrugsul P ols.pngR ols.pngU ols.pngF ols.pngR ols.pngU ols.pngG ols.pngS ols.pngU ols.pngL ols.png największy.

Zaimek

Zaimki osobowe i dzierżawcze w języku olseskim odmieniają się przez trzy przypadki, od dwóch do czterech liczb, niektóre posiadają także rodzaje. Zaimki dzierżawcze w mianowniku mogą być dołączane są do nagłosu rzeczownika. Zaimki pytająco-nieokreślone odmieniają się przez przypadki. Pozostałe zaimki nie podlegają deklinacji, na przykład: e E ols.png ten, krág K ols.pngR ols.pngÁ ols.pngG ols.png tam, inaw? I ols.pngN ols.pngA ols.pngW ols.png? ols.png gdzie?, inus? I ols.pngN ols.pngU ols.pngS ols.png? ols.png kiedy?, pesn P ols.pngE ols.pngN ols.pngS ols.png nic, vab V ols.pngA ols.pngB ols.png nigdy, jeka J ols.pngE ols.pngK ols.pngA ols.png zawsze, hüŏm Hü ols.pngŎ ols.pngM ols.png wszyscy.

Zaimek pytająco-nieokreślony

Ktoś, kto? Coś, co?
Mianownik F ols.pngÚ ols.png łitł Ł ols.pngI ols.pngT ols.pngŁ ols.png
Biernik túx T ols.pngÚ ols.pngX ols.png fil F ols.pngI ols.pngL ols.png
Prepozycjonał kútr K ols.pngÚ ols.pngT ols.pngR ols.png tib T ols.pngI ols.pngB ols.png

Zaimek osobowy

Mianownik Biernik Prepozycjonał
Osoba Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
1. ą Ą ols.png woj W ols.pngO ols.pngJ ols.png S ols.pngĄ ols.png

fun F ols.pngU ols.pngN ols.png

a A ols.png únĕx Ú ols.pngN ols.pngĔ ols.pngX ols.png wójŏx W ols.pngÓ ols.pngJ ols.pngŎ ols.pngX ols.png sánĕx S ols.pngÁ ols.pngN ols.pngĔ ols.pngX ols.png

fúnŏx F ols.pngÚ ols.pngN ols.pngŎ ols.pngX ols.png

ăx Ă ols.pngX ols.png una U ols.pngN ols.pngA ols.png wója W ols.pngÓ ols.pngJ ols.pngA ols.png sana S ols.pngA ols.pngN ols.pngA ols.png

funa F ols.pngU ols.pngN ols.pngA ols.png

ă Ă ols.png
2. set S ols.pngE ols.pngT ols.png sna S ols.pngN ols.pngA ols.png snor S ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.png sétŏx S ols.pngÉ ols.pngT ols.pngŎ ols.pngX ols.png snósnorŏx S ols.pngN ols.pngÓ ols.pngS ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.pngŎ ols.pngX ols.png snórŏx S ols.pngN ols.pngÓ ols.pngR ols.pngŎ ols.pngX ols.png seta S ols.pngE ols.pngT ols.pngA ols.png snóra S ols.pngN ols.pngÓ ols.pngR ols.pngA ols.png snora S ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.pngA ols.png
3. to hit H ols.pngI ols.pngT ols.png hitĕm H ols.pngI ols.pngT ols.pngĔ ols.pngM ols.png hítŏx H ols.pngÍ ols.pngT ols.pngŎ ols.pngX ols.png hitĕmŏx H ols.pngI ols.pngT ols.pngĔ ols.pngM ols.pngŎ ols.pngX ols.png hita H ols.pngI ols.pngT ols.pngA ols.png hitĕma H ols.pngI ols.pngT ols.pngĔ ols.pngM ols.pngA ols.png
3. on A ols.pngŤ ols.png aťĕm A ols.pngŤ ols.pngĔ ols.pngM ols.png aťŏx A ols.pngŤ ols.pngŎ ols.pngX ols.png aťĕmŏx A ols.pngŤ ols.pngĔ ols.pngM ols.pngŎ ols.pngX ols.png aťa A ols.pngŤ ols.pngA ols.png aťĕma A ols.pngŤ ols.pngĔ ols.pngM ols.pngA ols.png
3. ona yḱ Y ols.pngḰ ols.png yḱĕm Y ols.pngḰ ols.pngĔ ols.pngM ols.png yḱŏx Y ols.pngḰ ols.pngŎ ols.pngX ols.png yḱĕmŏx Y ols.pngḰ ols.pngĔ ols.pngM ols.pngŎ ols.pngX ols.png yḱa Y ols.pngḰ ols.pngA ols.png yḱĕma Y ols.pngḰ ols.pngĔ ols.pngM ols.pngA ols.png
  • Dwie formy w kolumnie 1. os. l. mn. odpowiadają my inkluzywnemu (z rozmówcą) — S ols.pngĄ ols.png oraz my ekskluzywnemu (bez rozmówcy) — fun F ols.pngU ols.pngN ols.png

Zaimek dzierżawczy

Zaimek dzierżawczy w mianowniku może być doklejany do nagłosu rzeczowników, co często wymusza lenicję tegoż.

Mianownik Biernik Prepozycjonał
Osoba Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
Liczba
pojedyncza
Liczba
podwójna
Liczba
mnoga
Liczba
zbiorowa
1. hasą̆ H ols.pngA ols.pngS ols.pngĄ̆ ols.png hasw H ols.pngA ols.pngS ols.pngW ols.png hasą́ H ols.pngA ols.pngS ols.pngĄ́ ols.png

hasfu H ols.pngA ols.pngS ols.pngF ols.pngU ols.png

ana A ols.pngN ols.pngA ols.png hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png

hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png

an A ols.pngN ols.png has H ols.pngA ols.pngS ols.png hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png hás H ols.pngÁ ols.pngS ols.png

has H ols.pngA ols.pngS ols.png

an A ols.pngN ols.png
2. xaxet X ols.pngA ols.pngX ols.pngE ols.pngT ols.png xahna X ols.pngA ols.pngH ols.pngN ols.pngA ols.png xasnor X ols.pngA ols.pngS ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.png xáx X ols.pngÁ ols.pngX ols.png xah X ols.pngA ols.pngH ols.png xás X ols.pngÁ ols.pngS ols.png xax X ols.pngA ols.pngX ols.png xah X ols.pngA ols.pngH ols.png xas X ols.pngA ols.pngS ols.png
3. to hah H ols.pngA ols.pngH ols.png hahit H ols.pngA ols.pngH ols.pngI ols.pngT ols.png háh H ols.pngÁ ols.pngH ols.png hah H ols.pngA ols.pngH ols.png hah H ols.pngA ols.pngH ols.png hah H ols.pngA ols.pngH ols.png
3. on haj H ols.pngA ols.pngJ ols.png hajať H ols.pngA ols.pngJ ols.pngA ols.pngŤ ols.png háj H ols.pngÁ ols.pngJ ols.png haj H ols.pngA ols.pngJ ols.png haj H ols.pngA ols.pngJ ols.png haj H ols.pngA ols.pngJ ols.png
3. ona haw H ols.pngA ols.pngW ols.png hawyḱ H ols.pngA ols.pngW ols.pngY ols.pngḰ ols.png háw H ols.pngÁ ols.pngW ols.png haw H ols.pngA ols.pngW ols.png haw H ols.pngA ols.pngW ols.png haw H ols.pngA ols.pngW ols.png

Liczebnik

Język olseski stosuje dwunastkowy system liczenia.

Lista liczebników

Zapis
dziesiętny
Zapis
dwunastkowy
Liczebnik
główny
Liczebnik
porządkowy
0 0 hyv H ols.pngY ols.pngV ols.png hyḱ H ols.pngY ols.pngḰ ols.png
1 1 S ols.pngÍ ols.png síḱ S ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
2 2 fo F ols.pngO ols.png foḱ F ols.pngO ols.pngḰ ols.png
3 3 küo Kü ols.pngO ols.png küoḱ Kü ols.pngO ols.pngḰ ols.png
4 4 savt S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png savť S ols.pngA ols.pngV ols.pngŤ ols.png
5 5 edé E ols.pngD ols.pngÉ ols.png edéḱ E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngḰ ols.png
6 6 af́á A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.png af́áḱ A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngḰ ols.png
7 7 waw W ols.pngA ols.pngW ols.png wawḱ W ols.pngA ols.pngW ols.pngḰ ols.png
8 8 krĭ K ols.pngR ols.pngĬ ols.png

fosavt F ols.pngO ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png

krĭḱ K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngḰ ols.png

fosavť F ols.pngO ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngŤ ols.png

9 9 xíx X ols.pngÍ ols.pngX ols.png xíś X ols.pngÍ ols.pngŚ ols.png
10 Δ[5] V ols.pngĔ ols.png

fojdé F ols.pngO ols.pngJ ols.pngD ols.pngÉ ols.png

vĕḱ V ols.pngĔ ols.pngḰ ols.png

fojdéḱ F ols.pngO ols.pngJ ols.pngD ols.pngÉ ols.pngḰ ols.png

11 E húd H ols.pngÚ ols.pngD ols.png húť H ols.pngÚ ols.pngŤ ols.png
12 10 voj V ols.pngO ols.pngJ ols.png

fof́á F ols.pngO ols.pngF́ ols.pngÁ ols.png

vojḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
13 11 voj-sí V ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png voj-síḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
14 12 voj-fo V ols.pngO ols.pngJ ols.pngF ols.pngO ols.png voj-foḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngF ols.pngO ols.pngḰ ols.png
15 13 voj-küo V ols.pngO ols.pngJ ols.pngKü ols.pngO ols.png voj-küoḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngKü ols.pngO ols.pngḰ ols.png
16 14 voj-savt V ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png

savtsavt S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png

voj-savť V ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngŤ ols.png
17 15 voj-edé V ols.pngO ols.pngJ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.png voj-edéḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.pngḰ ols.png
18 16 voj-af́á V ols.pngO ols.pngJ ols.pngA ols.pngF́ ols.pngÁ ols.png voj-af́áḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngA ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngḰ ols.png
19 17 voj-waw V ols.pngO ols.pngJ ols.pngW ols.pngA ols.pngW ols.png voj-wawḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngW ols.pngA ols.pngW ols.pngḰ ols.png
20 18 voj-krĭ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngK ols.pngR ols.pngĬ ols.png

voj-fosavt V ols.pngO ols.pngJ ols.pngF ols.pngO ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png

voj-krĭḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngK ols.pngR ols.pngĬ ols.pngḰ ols.png
21 19 voj-xíx V ols.pngO ols.pngJ ols.pngX ols.pngÍ ols.pngX ols.png voj-xíś V ols.pngO ols.pngJ ols.pngX ols.pngÍ ols.pngŚ ols.png
22 voj-vĕ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngV ols.pngĔ ols.png voj-vĕḱ V ols.pngO ols.pngJ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngḰ ols.png
23 1E voj-húd V ols.pngO ols.pngJ ols.pngH ols.pngÚ ols.pngD ols.png voj-húť V ols.pngO ols.pngJ ols.pngH ols.pngÚ ols.pngŤ ols.png
24 20 fovoj F ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png fovojḱ F ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
25 21 fovoj-sí F ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png fovoj-síḱ F ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
36 30 küovoj Kü ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png küovojḱ Kü ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
37 31 küovoj-sí Kü ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png küovoj-síḱ Kü ols.pngO ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
48 40 savtvoj S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png savtvojḱ S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
49 41 savtvoj-sí S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png savtvoj-síḱ S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
60 50 edévoj E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png edévojḱ E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
61 51 edévoj-sí E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png edévoj-síḱ E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
72 60 af́ávoj A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png af́ávojḱ A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
73 61 af́ávoj-sí A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png af́ávoj-síḱ A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
84 70 wawvoj W ols.pngA ols.pngW ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png wawvojḱ W ols.pngA ols.pngW ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
85 71 wawvoj-sí W ols.pngA ols.pngW ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png wawvoj-síḱ W ols.pngA ols.pngW ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
96 80 krĭvoj K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png krĭvojḱ K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
97 81 krĭvoj-sí K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png krĭvoj-síḱ K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
108 90 xíxvoj X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png xíxvojḱ X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
109 91 xíxvoj-sí X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png xíxvoj-síḱ X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
120 Δ0 vĕvoj V ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png vĕvojḱ V ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
121 Δ1 vĕvoj-sí V ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png vĕvoj-síḱ V ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
132 E0 húdvoj H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.png húdvojḱ H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngḰ ols.png
133 E1 húdvoj-sí H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.png húdvoj-síḱ H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
144 100 kóz K ols.pngÓ ols.pngZ ols.png kózḱ K ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
145 101 kóz-sí K ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngS ols.pngÍ ols.png kóz-síḱ K ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png
269 1Δ5 kóz-vĕvoj-edé K ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.png kóz-vĕvoj-edéḱ K ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.pngḰ ols.png
288 200 fokóz F ols.pngO ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png fokózḱ F ols.pngO ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
432 300 küokóz Kü ols.pngO ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png küokózḱ Kü ols.pngO ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
576 400 savtkóz S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png savtkózḱ S ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
720 500 edékóz E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png edékózḱ E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
864 600 af́ákóz A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png af́ákózḱ A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1000 6E4 af́ákóz-húdvoj-savt A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngH ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png af́ákóz-húdvoj-savť A ols.pngF́ ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngH ols.pngÚ ols.pngD ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngŤ ols.png
1008 700 wawkóz W ols.pngA ols.pngW ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png wawkózḱ W ols.pngA ols.pngW ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1152 800 krĭkóz K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png krĭkózḱ K ols.pngR ols.pngĬ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1296 900 xíxkóz X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png xíxkózḱ X ols.pngÍ ols.pngX ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1440 Δ00 vĕkóz V ols.pngĔ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png vĕkózḱ V ols.pngĔ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1584 E00 húdkóz H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.png húdkózḱ H ols.pngÚ ols.pngD ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngḰ ols.png
1728 1000 kyrá K ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.png kyráḱ K ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.pngḰ ols.png
2000 11Δ8 kyrá-kóz-vĕvoj-krĭ K ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngK ols.pngR ols.pngĬ ols.png kyrá-kóz-vĕvoj-krĭḱ K ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngK ols.pngR ols.pngĬ ols.pngḰ ols.png
10.000 5954 edékyrá-xíxkóz-edévoj-savt E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngK ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.pngX ols.pngÍ ols.pngX ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngT ols.png edékyrá-xíxkóz-edévoj-savť E ols.pngD ols.pngÉ ols.pngK ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.pngX ols.pngÍ ols.pngX ols.pngK ols.pngÓ ols.pngZ ols.pngE ols.pngD ols.pngÉ ols.pngV ols.pngO ols.pngJ ols.pngS ols.pngA ols.pngV ols.pngŤ ols.png
20.736 10.000 tydár T ols.pngY ols.pngD ols.pngÁ ols.pngR ols.png tydárḱ T ols.pngY ols.pngD ols.pngÁ ols.pngR ols.pngḰ ols.png
248.832 100.000 fízan F ols.pngÍ ols.pngZ ols.pngA ols.pngN ols.png fízanť F ols.pngÍ ols.pngZ ols.pngA ols.pngN ols.pngŤ ols.png
2.985.984 1.000.000 húsbar H ols.pngÚ ols.pngS ols.pngB ols.pngA ols.pngR ols.png húsbarḱ H ols.pngÚ ols.pngS ols.pngB ols.pngA ols.pngR ols.pngḰ ols.png
  • Liczebniki 8, 10 oraz 12 posiadają dwie formy, przy czym pierwsza jest oficjalna, druga mniej oficjalna, stosowana w codziennych rachunkach

Stopniowanie

Porządkowe liczebniki olseskie można stopniować, tak samo jak przymiotniki. Przyjmują te same przed- i przyrostki, na przykład liczebnik pierwszy síḱ S ols.pngÍ ols.pngḰ ols.png: bardziej pierwszy síḱul S ols.pngÍ ols.pngḰ ols.pngU ols.pngL ols.png, najbardziej pierwszy sísíḱul S ols.pngÍ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.pngU ols.pngL ols.png, tak samo pierwszy ehtísíḱul E ols.pngH ols.pngT ols.pngÍ ols.pngS ols.pngÍ ols.pngḰ ols.pngU ols.pngL ols.png. Z powodu zakresu użycia stopień wyższy i najwyższy są w zasadzie nie używane w języku mówionym, czasami można je spotkać w języku pisanym. Stosowany jest stopień ekwatywny, szczególnie w odniesieniu do porównań oraz zajmowania miejsc ex æquo: ehtífoḱul E ols.pngH ols.pngT ols.pngÍ ols.pngF ols.pngO ols.pngḰ ols.pngU ols.pngL ols.png ex æquo na drugim (miejscu).

Przyimek

Przyimki w języku olseskim prawie zawsze łączą się z trzecim przypadkiem - prepozycjonałem (niekiedy łączą się z biernikiem, jest to jednak bardzo ograniczona grupa, głównie odnosząca się do wyrażeń, niźli przyimków jako takich). Język ten precyzyjniej niż języki indoeuropejskie określa przyimki miejsca od czasu. Wymienia się trzy grupy przyimków:

  • Przyimki miejsca: á Á ols.png do, ku, w stronę, hüan Hü ols.pngA ols.pngN ols.png na, ág Á ols.pngG ols.png nad, sadár S ols.pngA ols.pngD ols.pngÁ ols.pngR ols.png obok (nie styka się), tŭd T ols.pngŬ ols.pngD ols.png pod, fuls F ols.pngU ols.pngL ols.pngS ols.png przed, fál F ols.pngÁ ols.pngL ols.png przez, íto Í ols.pngT ols.pngO ols.png przy (styka się), un U ols.pngN ols.png w, kis K ols.pngI ols.pngS ols.png pośród, ŏh Ŏ ols.pngH ols.png z, syn S ols.pngY ols.pngN ols.png za, tegó T ols.pngE ols.pngG ols.pngÓ ols.png na przeciw.
  • Przyimki czasu: loťár L ols.pngO ols.pngŤ ols.pngÁ ols.pngR ols.png na końcu, rojár R ols.pngO ols.pngJ ols.pngÁ ols.pngR ols.png na początku, tedá T ols.pngE ols.pngD ols.pngÁ ols.png po, físka F ols.pngÍ ols.pngS ols.pngK ols.pngA ols.png przed, áltár Á ols.pngL ols.pngT ols.pngÁ ols.pngR ols.png podczas, flyn F ols.pngL ols.pngY ols.pngN ols.png o.
  • Przyimki pozostałe: fund F ols.pngU ols.pngN ols.pngD ols.png dla, óf́a Ó ols.pngF́ ols.pngA ols.png przeciw, V ols.pngĔ ols.png z (czegoś zrobione, złożone), psăl P ols.pngS ols.pngĂ ols.pngL ols.png z, uṕ U ols.pngṔ ols.png bez, kjá K ols.pngJ ols.pngÁ ols.png od, fĭl F ols.pngĬ ols.pngL ols.png przez (przyczyna).

Słowotwórstwo

Kategoria Przedrostek Przyrostek Lenicja Przykład Uwagi
Narodowości -e E ols.png

-i I ols.png
-ani A ols.pngN ols.pngI ols.png
-ăni Ă ols.pngN ols.pngI ols.png

Czasami;
dt. gł. narodowości Wschodu Kyonu
Olsowiee O ols.pngŁ ols.pngE ols.png

Szomemowie Xomĕmi X ols.pngO ols.pngM ols.pngĔ ols.pngM ols.pngI ols.png
Rubanowie Rubani R ols.pngU ols.pngB ols.pngA ols.pngN ols.pngI ols.png
Kuokpowie okpăni Hü ols.pngO ols.pngK ols.pngP ols.pngĂ ols.pngN ols.pngI ols.png

Państwa -e E ols.png
Brak Olseniae O ols.pngŁ ols.pngE ols.png

Rubania Rube R ols.pngU ols.pngB ols.pngE ols.png

Osoby -a A ols.png

-e E ols.png
-i I ols.png
-ą̆ Ą̆ ols.png
-ad A ols.pngD ols.png
-ąg Ą ols.pngG ols.png
-b B ols.png

Czasami sekretarz, minister habúptomeka H ols.pngA ols.pngB ols.pngÚ ols.pngP ols.pngT ols.pngO ols.pngM ols.pngE ols.pngK ols.pngA ols.png

winowajca sŏre S ols.pngŎ ols.pngR ols.pngE ols.png
wolny (człowiek) fsy̆gi F ols.pngS ols.pngY̆ ols.pngG ols.pngI ols.png
pasterz, pastuch hüanezą̆ Hü ols.pngA ols.pngN ols.pngE ols.pngZ ols.pngĄ̆ ols.png
kucharz ásigvad Á ols.pngS ols.pngI ols.pngG ols.pngV ols.pngA ols.pngD ols.png
chrześcijanin áváptismąg Á ols.pngV ols.pngÁ ols.pngP ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.pngM ols.pngĄ ols.pngG ols.png
wyznawca jokŏrb J ols.pngO ols.pngK ols.pngŎ ols.pngR ols.pngB ols.png

1. Ta kategoria jest bardzo szeroka, dotyczy zarówno nazw wykonawców czynności, zawodów, przywar i td.

2. Kategoria osób jest bardzo plastyczna, może być urabiana od rzeczowników (sŏre), wyrazów zapożyczonych (habúptomeka), przymiotników (fsy̆gi), czy rzeczowników odczasownikowych (ásigvad, z tigva gotować). W przypadku tych dwu ostatnich bardzo często występuje nagłosowa lenicja.

Źwierzęta
  • męskie:

-a A ols.png
-j J ols.png
-r R ols.png

  • żeńskie:

-s S ols.png
-v V ols.png

Brak świnia kama K ols.pngA ols.pngM ols.pngA ols.png / kams K ols.pngA ols.pngM ols.pngS ols.png

żyrafa féḱij F ols.pngÉ ols.pngḰ ols.pngI ols.pngJ ols.png / féḱis F ols.pngÉ ols.pngḰ ols.pngI ols.pngS ols.png
lew workowaty vilĕr V ols.pngI ols.pngL ols.pngĔ ols.pngR ols.png / vilĕs V ols.pngI ols.pngL ols.pngĔ ols.pngS ols.png
jeleń olbrzymi, renifer kórda K ols.pngÓ ols.pngR ols.pngD ols.pngA ols.png / kórdav K ols.pngÓ ols.pngR ols.pngD ols.pngA ols.pngV ols.png

1. W przypadku końcówki -a A ols.png mogą występować warianty toniczno-akcentowe, tj.:
Á ols.png (bóbr olbrzymi furynjá F ols.pngU ols.pngR ols.pngY ols.pngN ols.pngJ ols.pngÁ ols.png)
Ă ols.png (wielbłądozwierz trútlă T ols.pngR ols.pngÚ ols.pngT ols.pngL ols.pngĂ ols.png).

2. Rozróżnienie rodzaju męskiego i żeńskiego jest zabiegiem dość archaicznym, obecnie obie formy są stosowane zamiennie.

Rzeczowniki odczasownikowe á- Á ols.png

ab- A ols.pngB ols.png
af- A ols.pngF ols.png
hé- H ols.pngÉ ols.png

-ín Í ols.pngN ols.png
Często,

dt. gł. przedrostków
nigdy jednak niedt. hé-

wstydzić się snóha S ols.pngN ols.pngÓ ols.pngH ols.pngA ols.pngáfnóh Á ols.pngF ols.pngN ols.pngÓ ols.pngH ols.png wstyd

kłamać xéza X ols.pngÉ ols.pngZ ols.pngA ols.pngabséz A ols.pngB ols.pngS ols.pngÉ ols.pngZ ols.png kłamstwo
pisać kámna K ols.pngÁ ols.pngM ols.pngN ols.pngA ols.pngafhám A ols.pngF ols.pngH ols.pngÁ ols.pngM ols.png pismo
odpoczywać pą̆ra P ols.pngĄ̆ ols.pngR ols.pngA ols.pngpą̆r H ols.pngÉ ols.pngP ols.pngĄ̆ ols.pngR ols.png odpoczynek
żyć janvá J ols.pngA ols.pngN ols.pngV ols.pngÁ ols.png → janvín J ols.pngA ols.pngN ols.pngV ols.pngÍ ols.pngN ols.png życie

Przy tworzeniu rzeczowników odczasownikowych, poza dodaniem odpowiedniego przed- lub przyrostka należy usunąć końcówkę bezokolicznika.
Rzeczowniki odprzymiotnikowe Często Przy tworzeniu rzeczowników odprzymiotnikowych należy usunąć końcówkę przymiotnika. Często pojawiają się nieregularne wzrostki, pozostałość wyrównywania harmonii:

-el- E ols.pngL ols.png, -ex- E ols.pngX ols.png,
-or- O ols.pngR ols.png, -ur- U ols.pngR ols.png,
-ať- A ols.pngŤ ols.png, -iḱ- I ols.pngḰ ols.png.

Czasowniki odrzeczownikowe for- F ols.pngO ols.pngR ols.png

küa- Kü ols.pngA ols.png
vo- V ols.pngO ols.png

-a A ols.png Brak wiatr xís X ols.pngÍ ols.pngS ols.pngforxísa F ols.pngO ols.pngR ols.pngX ols.pngÍ ols.pngS ols.pngA ols.png wiać (wiatr)

miasto krug K ols.pngR ols.pngU ols.pngG ols.pngküakruga Kü ols.pngA ols.pngK ols.pngR ols.pngU ols.pngG ols.pngA ols.png osiedlać się, zasiedlać
krew hązan H ols.pngĄ ols.pngZ ols.pngA ols.pngN ols.pngvohązana V ols.pngO ols.pngH ols.pngĄ ols.pngZ ols.pngA ols.pngN ols.pngA ols.png krwawić

Przy tworzeniu czasowników odrzeczownikowych należy dodać zarówno jeden z trzech przedrostków, jak i dodać końcówkę bezokolicznika.

Składnia

Szykiem wyrazów w mowie Olsów jest SOV (Subject Object Verb). Przymiotniki są umieszczane za rzeczownikiem, który określają. Jeżeli przymiotnik umieszczony jest za czasownikiem, wtedy pełni funkcję przysłówka. Inne określenia czasownika, tj. okoliczniki znajdują się albo na początku zdania, albo rzadziej za czasownikiem. Niektóre części koniugacji czasownika, w formie partykuł, są umieszczane na początku zdania.

Konstrukcje

Konstrukcja kazać, nakazywać

Język olseski nie zna czasownika kazać, nakazać. W zamian tego stosuje się specjalną konstrukcję, z użyciem trybu rozkazującego. Konstrukcja ta pojawiła się w bajce Owca i konie: pl. co człowiek nakazuje robić koniom, ol. łitł ejk rére hók Ł ols.pngI ols.pngT ols.pngŁ ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngK ols.pngSPA ols.pngR ols.pngÉ ols.pngR ols.pngE ols.pngSPA ols.pngH ols.pngÓ ols.pngK ols.png [co człowiek koń-A.pl. robić-imp.]. Aby zabronić (zakazać) czegoś, czasownik przyjmuje formę przeczącą.

Kazać, nakazać
podmiot (niekonieczny) dopełnienie w bierniku czasownik w trybie rozkazującym
Zakazać
podmiot (niekonieczny) dopełnienie w bierniku zaprzeczony czasownik w trybie rozkazującym

Konstrukcja dzierżawcza

W celu wyrażenia posiadania czegoś stosuje się albo zaimki dzierżawcze, doklejane do rzeczownika, albo poniższą konstrukcję z wokółimkiem fyl...ky F ols.pngY ols.pngL ols.pngSPA ols.pngSPA ols.pngK ols.pngY ols.png.

Konstrukcja dzieżawcza
fyl...ky
F ols.pngY ols.pngL ols.pngSPA ols.pngSPA ols.pngK ols.pngY ols.png
Rzeczownik w bierniku

Konstrukcja nadporównawcza

W przypadku porównań typu Świątynia nad świątyniami, mędrzec nad mędrcami i td. używa się spójki ul U ols.pngL ols.png między oboma członami: Pvi ul pvi, vałtari ul vałtari. Oba rzeczowniki są w podstawowej formie (mianownik w liczbie pojedyńczej).

Konstrukcja nadporównawcza
...ul...
U ols.pngL ols.png
Rzeczowniki w mianowniku l. pojedyńczej.

Konstrukcje trybowe

  • Użycie trybu nawykowego w przypadku czasowników V ols.pngĂ ols.png boleć (osobie mówiącej) oraz xísá X ols.pngÍ ols.pngS ols.pngÁ ols.png boleć (osobie o której się mówi) podkreśla, że jest to ból spowodowany przez długo trwającą chorobę.
  • Tryb dokonany może być stosowany razem z trybem rozkazującym - wtedy partykułę xe X ols.pngE ols.png umieszcza się za czasownikiem. Zabieg ten wzmacnia wypowiedź, często stosowany jest w przekleństwach.

Przykładowe teksty

Tekst
olseski
Tekst
olseski łacinką
Tekst
polski
Owca i konie ols.png Aťá ny rérą

Aťá huan símyla, in oxpŏs huŏfjŏgék, xe rére sagis: san síḱ rér ogax sokyk fásăs, san foḱ atăx prugs iťék, ny san kuoḱ ejkux atis hárg. Xe aťá á rérez pănzék: „Ruf ígsax ąvă, iną sagą, litl ejk rére hók.” Xe rérą prendék: „Aťá két, ruf ígsa fuvă infu san sagą ina tis ejk-ejk setoxpŏx kază, yk klánux fund aťa. Ny aťá oxpŏx huŏfjŏgí.” Inyḱ xe aťá hítox kétăs xe oxpŏ fál tătez fólăs.

Owca i konie (A. Schleicher) - olseski w wersji 3.0

Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie; jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.

K ols.pngÓ ols.pngN ols.pngĄ ols.png

T ols.pngE ols.pngD ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngL ols.pngÓ ols.pngS ols.pngA ols.pngB ols.pngSPA ols.pngS ols.pngO ols.pngK ols.pngY ols.pngḰ ols.pngSPA ols.pngÓ ols.pngF́ ols.pngA ols.pngSPA ols.pngS ols.pngI ols.pngT ols.pngÉ ols.pngB ols.png, ols.pngSPA ols.png
X ols.pngE ols.pngSPA ols.pngK ols.pngÓ ols.pngN ols.pngĄ ols.pngSPA ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngJ ols.pngE ols.pngF́ ols.pngI ols.pngP ols.pngA ols.pngSPA ols.pngT ols.pngI ols.pngL ols.pngO ols.pngS ols.pngI ols.pngS ols.png, ols.pngSPA ols.png
Y ols.pngK ols.pngSPA ols.pngP ols.pngĄ̆ ols.pngR ols.pngA ols.pngSPA ols.pngN ols.pngY ols.pngSPA ols.pngK ols.pngÁ ols.pngG ols.pngJ ols.pngA ols.pngZ ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngT ols.pngÚ ols.pngG ols.pngSPA ols.pngS ols.pngÓ ols.pngS ols.pngT ols.pngR ols.pngA ols.png. ols.pngSPA ols.png
T ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngS ols.pngN ols.pngO ols.pngR ols.pngSPA ols.pngK ols.pngI ols.pngT ols.pngĔ ols.pngM ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngP ols.pngĄ ols.png. ols.pngSPA ols.png
K ols.pngÓ ols.pngN ols.pngA ols.pngX ols.pngSPA ols.pngT ols.pngÚ ols.pngG ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngF ols.pngR ols.pngÓ ols.pngH ols.pngT ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngH ols.pngU ols.pngR ols.pngÁ ols.pngN ols.pngI ols.pngS ols.png, ols.pngSPA ols.png
T ols.pngA ols.pngK ols.pngÁ ols.pngR ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngT ols.pngŬ ols.pngT ols.pngÉ ols.pngK ols.png, ols.pngSPA ols.png
Y ols.pngK ols.pngSPA ols.pngA ols.pngF ols.pngŎ ols.pngZ ols.pngT ols.pngÍ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngV ols.pngI ols.pngT ols.png, ols.pngSPA ols.png
S ols.pngU ols.pngL ols.pngSPA ols.pngÁ ols.pngL ols.pngT ols.pngÁ ols.pngR ols.pngSPA ols.pngJ ols.pngA ols.pngN ols.pngV ols.pngÍ ols.pngN ols.pngA ols.pngSPA ols.pngH ols.pngÉ ols.pngP ols.pngĄ̆ ols.pngR ols.pngSPA ols.pngT ols.pngE ols.pngD ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngL ols.pngÓ ols.pngS ols.pngA ols.pngB ols.pngSPA ols.png
N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngF ols.pngE ols.pngZ ols.pngE ols.pngP ols.pngÁ ols.pngZ ols.pngE ols.pngX ols.pngP ols.pngI ols.pngT ols.pngE ols.pngSPA ols.pngT ols.pngE ols.pngD ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngT ols.pngÝ ols.pngT ols.pngÝ ols.pngF ols.pngJ ols.pngA ols.pngB ols.pngSPA ols.pngT ols.pngA ols.pngT ols.pngÍ ols.png. ols.png. ols.png. ols.png

Kóną

Tedá slósab sokyḱ óf́a sitéb,
xe kóną á jef́ipa tilosis,
yk pą̆ra ny kágjazux túg sóstra.
Tis snor kitĕmŏx epą.
Kónax túg e fróht ąhuránis,
takár ątŭték,
yk afŏztíx vit,
sul áltár janvína hépą̆r tedá slósab
ny fezepázexpite tedá týtýfjab tatí...

Kraby (J. Kaczmarski)

Po ciężkiej walce z żywiołem
kraby wypełzły na brzeg,
aby odpocząć i zażyć odrobiny ciepła.
Wy je zjadacie.
Wrzuciłem tych parę krabów spowrotem,
gdyż chciałem,
aby zachowały wiarę,
że istnieje w życiu odpoczynek po walce i
szczęście po cierpieniu...

L ols.pngU ols.pngL ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngE ols.pngT ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngK ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngĄ ols.png? ols.png

H ols.pngF ols.pngÓ ols.pngT ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngS ols.pngE ols.pngT ols.pngŬ ols.pngT ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngÉ ols.pngT ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngHü ols.pngO ols.pngḰ ols.pngĄ ols.png
H ols.pngI ols.pngN ols.pngSPA ols.pngX ols.pngE ols.pngSPA ols.pngO ols.pngZ ols.pngSPA ols.pngI ols.pngK ols.pngÚ ols.pngŚ ols.pngA ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngR ols.pngJ ols.pngA ols.pngN ols.pngI ols.pngS ols.png
A ols.pngF́ ols.pngE ols.pngSPA ols.pngN ols.pngE ols.pngSPA ols.pngF ols.pngŁ ols.pngÁ ols.pngN ols.pngD ols.pngO ols.pngX ols.pngSPA ols.pngR ols.pngE ols.pngS ols.pngSPA ols.pngW ols.pngO ols.pngJ ols.pngA ols.pngN ols.pngÉ ols.pngK ols.png
Ą ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngK ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngS ols.pngN ols.pngO ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.png
T ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngA ols.pngL ols.pngA ols.pngŚ ols.pngŤ ols.pngI ols.pngS ols.png, ols.pngSPA ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngA ols.pngF ols.pngY̆ ols.pngS ols.pngÉ ols.pngK ols.png, ols.pngSPA ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngA ols.pngKü ols.pngĂ ols.pngS ols.pngÉ ols.pngK ols.pngSPA ols.pngKü ols.pngO ols.pngX ols.pngY ols.pngN ols.png
H ols.pngA ols.pngS ols.pngĄ̆ ols.pngX ols.pngN ols.pngÉ ols.pngK ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngÍ ols.pngN ols.pngS ols.pngĂ ols.pngS ols.png, ols.pngSPA ols.pngV ols.pngĂ ols.pngR ols.pngG ols.pngSPA ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngA ols.pngW ols.pngA ols.pngZ ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngJ ols.pngE ols.pngK ols.pngA ols.png
H ols.pngF ols.pngÓ ols.pngT ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngS ols.pngE ols.pngT ols.pngŬ ols.pngT ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngÉ ols.pngT ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngHü ols.pngO ols.pngḰ ols.pngĄ ols.png
H ols.pngI ols.pngN ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngÁ ols.pngG ols.pngSPA ols.pngK ols.pngU ols.pngŤ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngB ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngN ols.pngE ols.pngF́ ols.pngKü ols.pngĬ ols.pngJ ols.pngI ols.pngS ols.png
H ols.pngF ols.pngÓ ols.pngT ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngS ols.pngE ols.pngT ols.pngŬ ols.pngT ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngÉ ols.pngT ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngHü ols.pngO ols.pngḰ ols.pngĄ ols.png
H ols.pngI ols.pngN ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngV ols.pngI ols.pngN ols.pngÓ ols.pngB ols.png. ols.png. ols.png. ols.png
H ols.pngI ols.pngN ols.pngSPA ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngR ols.pngO ols.pngJ ols.pngÁ ols.pngR ols.pngSPA ols.pngW ols.pngO ols.pngW ols.pngA ols.pngZ ols.pngKü ols.pngE ols.pngN ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngS ols.pngĔ ols.pngH ols.pngA ols.pngN ols.png
N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngX ols.pngE ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngŎ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngT ols.pngÁ ols.pngN ols.pngZ ols.pngÉ ols.pngK ols.pngSPA ols.pngHü ols.pngE ols.pngŤ ols.png. ols.png

N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngSPA ols.pngV ols.pngA ols.pngṔ ols.pngE ols.pngS ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngI ols.pngS ols.png
N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngL ols.pngO ols.pngD ols.pngZ ols.pngA ols.pngX ols.pngSPA ols.pngV ols.pngA ols.pngŁ ols.pngT ols.pngE ols.pngR ols.pngḰ ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngA ols.pngF ols.pngJ ols.pngŎ ols.pngG ols.pngÉ ols.pngK ols.png
Kü ols.pngI ols.pngT ols.pngSPA ols.pngX ols.pngE ols.pngSPA ols.pngF ols.pngE ols.pngF ols.pngSPA ols.pngL ols.pngO ols.pngD ols.pngZ ols.pngA ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngV ols.pngA ols.pngH ols.pngÓ ols.pngT ols.pngI ols.pngS ols.png
N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngX ols.pngE ols.pngSPA ols.pngA ols.pngŤ ols.pngSPA ols.pngÁ ols.pngSPA ols.pngK ols.pngU ols.pngŤ ols.pngV ols.pngĔ ols.pngB ols.pngSPA ols.pngY ols.pngZ ols.pngÁ ols.pngV ols.pngI ols.pngS ols.png
X ols.pngE ols.pngSPA ols.pngV ols.pngO ols.pngZ ols.pngSPA ols.pngF ols.pngY ols.pngL ols.pngSPA ols.pngH ols.pngA ols.pngJ ols.pngA ols.pngŤ ols.pngĂ ols.pngM ols.pngZ ols.pngĄ́ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngK ols.pngY ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngN ols.pngI ols.pngS ols.pngA ols.pngS ols.pngĂ ols.pngS ols.png
T ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngH ols.pngA ols.pngJ ols.pngA ols.pngŤ ols.pngL ols.pngO ols.pngD ols.pngZ ols.pngA ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngS ols.pngÝ ols.pngN ols.pngF ols.pngĂ ols.pngS ols.png
N ols.pngY ols.pngSPA ols.pngV ols.pngA ols.pngK ols.pngA ols.pngF ols.pngÚ ols.pngM ols.pngI ols.pngS ols.pngSPA ols.pngU ols.pngN ols.pngSPA ols.pngF ols.pngŁ ols.pngA ols.pngN ols.pngD ols.pngO ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngSPA ols.pngO ols.pngD ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngŁ ols.pngI ols.pngŁ ols.pngI ols.png
S ols.pngU ols.pngL ols.pngSPA ols.pngH ols.pngO ols.pngW ols.pngĄ ols.pngSPA ols.pngÚ ols.pngN ols.pngĔ ols.pngX ols.pngSPA ols.pngS ols.pngN ols.pngÓ ols.pngH ols.pngĂ ols.pngSPA ols.pngS ols.pngY ols.pngR ols.pngÁ ols.png. ols.png

P ols.pngĂ ols.pngN ols.pngZ ols.png, ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngK ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngĄ ols.pngSPA ols.png
P ols.pngĂ ols.pngN ols.pngZ ols.png, ols.pngSPA ols.pngL ols.pngU ols.pngL ols.pngÍ ols.pngSPA ols.pngE ols.pngJ ols.pngK ols.pngU ols.pngX ols.pngSPA ols.pngĄ ols.pngN ols.pngE ols.pngJ ols.pngB ols.pngĄ ols.png? ols.png

Lulí set ejkux ejbą?

Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą
Hin xe oz Ikúśa ąrjanis
Af́e ne fłándox res wojanék
Ą ejkux e snotis
Tis alaśťis, tis afy̆sék, tis aküăsék küoxyn
Hasą̆xnékux aťínsăs, vărg tis awazis jeka
Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą
Hin aťŏx ág kuťvĕb ąnef́küĭjis
Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą
Hin aťŏx á vinób...
Hin tis rojár wowazküenis sĕhan
Ny xe aťŏx ątánzék hüeť.

Ny ať vaṕes e aťejbis
Ny lodzax vałterḱ e afjŏgék
Küit xe fef lodzax e ąvahótis
Ny xe ať á kuťvĕb yzávis
Xe voz fyl hajaťămzą́x ky ąnisasăs
Tis hajaťlodzax e ąsýnfăs
Ny vakafúmis un fłándox e odí łiłi
Sul hową únĕx snóhă syrá.

Pănz, ą ejkux ejbą
Pănz, lulí ejkux ąnejbą?

Ty człowiek jesteś? (Lao Che)

Jeśli chcesz to Ci opowiem
Jak się w Boga pobawiłem
Otóż szliśmy lasem
Ja tego człowieka prowadziłem
On kluczył, milczał, po trzykroć upadał
Znał me zamiary, jednak zawsze wstawał
Jeśli chcesz to Ci opowiem
Jak Go nad dołem pochyliłem
Jeśli chcesz to ci opowiem
Jak Mu w potylicę...
Jak to wpierw postaliśmy obaj chwile
A chwile później to już Go zabiłem.

A taki był piękny
I takie mądre miał oczy
Potem to już te oczy zgasiłem
A On w dół się stoczył
Tył Jego głowy wybrałem,
tych Jego oczu się bałem
A teraz echo w tym lesie szydzi
Ze ziemia nosić mnie się wstydzi.

Powiedz, ja człowiek jestem
Powiedz, czy ja człowiek jestem?

E ols.pngV ols.pngP ols.pngÁ ols.png

L'estaca OLS.png

Evpá [6]

Siset ty̆rŏḱ únĕx pănzék
Vsa ejbą, un văbab amwazküenis
Jus fénix fyl húfax ky amkéwątăs
Ny abábjín fyl hútĕ ky łertis
Apănzék: lulí evpáx hasesaga
Evpá e hüŏmux kĕhüí
Jus hazamhasílą
Ăx toḱágux piṕes inadĭją

Jus amjemą, evpá sewí
Izi snóma xotimṕ ítíbă
Komą́ sewí, sewí, sewí
Fríka hítŏx hazyzŭldą
Hf́ót hójt sejemą łibg
Ny krág ąjemą łibg
Komą́ sewí, sewí, sewí
Ny fsy̆x piṕes amejbą.

L’estaca (Pal)
(Ll. Llach, wg tłumaczenia Agnieszki Rurarz)

Stary Sizet kiedyś mówił mi -
staliśmy w bramie, był świt,
gdyśmy czekali na słońca wschód
i samochodów rósł szum.
Mówił: czy muru nie widzisz?
Wszystkich nas trzyma ten mur
Gdy nie będziemy bronić się
Zagrodzi nam każdą z dróg

Gdy uderzymy, runie mur
Nie może przecież wiecznie trwać
Na pewno runie, runie, runie
Nie pozostanie po nim ślad
Jeśli uderzysz mocno tu
A ja uderzę mocno tam
Na pewno runie, runie, runie
I wolny będzie każdy z nas

Źwierzęta ols.png Féḱij (Giraffa camelopardalis) resafux kjá vą̆nküa féḱ ejbą. Hit un Áfrikeb janví.
Download
Łírda (Acinonyx) łetux fyl resafux jĭmibabeṕ ky kjá vą̆nküa sĕrḱ (Felidae) ejbą. Tixĭz e un Áfrikeb ny un Ásjeb janví.
Download
Kórda (Rangifer tarandus) resafux kofŏṕes kjá vą̆nküa kórdaḱ (Cervidae) ejbą. Hit tysth un anihowa (lef́égs un kobib hḱysyn un Sverigeb janví).
Download
Idýr (Capreolus) łetux fyl resafux kofŏṕes ky kjá vą̆nküa kórdaḱ (Cervidae) ejbą. Hit tysth un Kaxúbeb janví.
Download
Żirafa (Giraffa camelopardalis) – to je wiôldżi susk z rodzëznë żirafòwatëch. Òna żëjë w Africe.

Gepard (Acinonyx) - to je szlach rabùsznëch susków z rodzëznë kòtowatëch (Felidae). Ten zwiérz żëje w Africe i Azje.
Renifer (Rangifer tarandus) – to je lądowi susk z rodzëznë jeléniowatëch (Cervidae). Òn żëje m. jin. w tundrze - dalek na nordze np. w Szwedzce.
Sarna (Capreolus) – to je szlach lądowëch susków z rodzëznë jeléniowatëch (Cervidae). Òna żëje m. jin. na Kaszëbach.

Słownik i lekcje języka

Słownik języka olseskiego z lekcjami języka.

Wzajemne zrozumienie z językami regionu

Tabela przedstawia wzajemne zrozumienie języka olseskiego z językami Wschodu Kyonu, w odniesieniu do języka polskiego.

Język Stopień zrozumienia
rubański polski i czeski

W powolnej mowie raczej zrozumiały, sporo zapożyczeń olseskich.

północnorubański polski i słoweński

Zrozumiały w bardzo ograniczonym stopniu, północnorubański posiada sporo słownictwa nieobecnego w olseskim.

felżyckie polski i rosyjski

Bardziej zrozumiały od północnorubańskiego.

tambimski polski i rumuński

Wspólne pojedyńcze słowa, liczne zapożyczenia olseskie.

szyszeński polski i niemiecki

Wspólne pojedyńcze słowa, mocno odmienna gramatyka.

ptykpowski polski i portugalski

Wspólne pojedyńcze słowa dotyczące niecodziennych czynności, mocno odmienna gramatyka.

orański polski i węgierski

Raczej niezrozumiały, poza zapożyczonymi słowami.

szomemski polski i węgierski

Raczej niezrozumiały, poza zapożyczonymi słowami.

kauradzki polski i mongolski

Niezrozumiały, mogą trafić się podobno brzmiące słowa.

fylski polski i mongolski

Niezrozumiały, mogą trafić się podobno brzmiące słowa.

ajdyniriański polski i arabski

Niezrozumiały, istnieją wspólne zapożyczenia.

Linki zewnętrzne

Język olseski (wersja 3.0) opisana na forum: [2]

Odnośniki

  1. Reduplikacja
  2. De facto liczba podwójna, forma stosowana jako liczba pojedyńcza
  3. Reduplikacja
  4. Reduplikacja
  5. Z powodu braku czcionek dla najnowszych >zapisów systemu dwunastkowego, będę stosował symbol delty (Δ) dla dziesiątki oraz ety (E) dla jedenastki.
  6. W tekście olseskim, w przeciwieństwie do wersji A. Rurarz, a podobnie jak w oryginale Ll. Llacha mamy pal, a nie mur (jak u Kaczmarskiego).
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Języki i światy
Obsługa
Narzędzia