Język wendlandzki

Z Conlanger
Skocz do: nawigacja, szukaj
Język wendlandzki
Vendlånðskje jörek
Sposoby zapisu: łaciński
Typologia: analityczno-fleksyjny
SOV
Faktycznie
Utworzenie: Henryk Pruthenia w 2013
W świecie Zapadki
Używany w : Padonia
Klasyfikacja: J. słowiańskie
  • zachodniosłowiańskie
    • wendlandzki
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Vendlånðskje jörek ['vɛndlonðɕə 'jøɹək] - język wendlandzki - sztuczny język słowiański wywodzący się z języka prasłowiańskiego.

Zmiany fonetyczne

Spółgłoski

  • tj, dj > tt, dd
  • t', d' > θ, ð
  • šč > sk'
  • r' > ř'
  • ř' > ʝ
  • brak przestawek, za to częste rozpodobnienia
  • coś ala czwarta palatalizacja
  • sk' > ɕ (zapis skj)
  • s', x', š > ɧ (zapis sj)
  • k', č > ɕ (zapis kj)
  • θ, s > s̠ (θ wszędzie - zapis tj, s przed samogłoską - zapis ss)
  • x, k (k tylko przed zwartymi i sonornymi) > s
  • rt, rd, rn, rs, rz, rl > ʈ, ɖ, ɳ, ʂ, ʐ, ɭ
  • rk, rg > ʈ, ɖ
  • ž > ʐ
  • c > s̠, k (k przed zbitkami)
  • g' > j (zapis g)
  • z > ɹ

Samogłoski

  • odpadnięcie jerów, ъ, ь > e, 'e, wzdłużenie, iloczas
  • a:, o: > å
  • a, o > a
  • ę > ö. e (w wygłosie)
  • ę: > öi, e (w wygłosie)
  • ą > au, a (w wygłosie)
  • ą: > åu, å (w wygłosie)
  • e, y, u > e
  • ě > i

Zapis

  • Aa - [ɑ], gdy nieakcentowane [ə]
    • au - [ɑˑŭ]
  • Åå - [o]
    • åu - [oˑŭ]
  • Bb - [b]
  • Cc - [k], [s]
  • Dd - [d]
  • Ðð - [ð]
  • Ee - [ɛ] pod akcentem, gdy nieakcentowane - [ə]
  • Ff - [f]
  • Gg - [g], przed »i« [j]
    • gj - [ʝ]
  • Hh - [h]
  • Ii - [i ]
  • Jj - [j]
  • Kk - [k]
  • skj - [ɕ]
  • kj - [ɕ]
  • Ll - [l]
  • Mm - [m]
  • Nn - [n]
  • Oo - [o]
  • Öö - [ø]
    • öi - [øˑĭ]
  • Pp - [p]
  • Qq - [gv] - tylko w duwznaku »qu«
  • Rr - [ɹ]
    • rt - [ʈ]
    • rd - [ɖ]
    • rn - [ɳ]
    • rs - [ʂ]
    • rz - [ʐ]
    • rl - []ɭ
  • Ss - [s]
    • sj - [ɧ]
    • ss - [s̠]
  • Tt - [t]
    • tj - [s̠]
  • Uu - [u]
  • Vv - [v]
  • Xx - [ks]
  • Yy - [i]
  • Zz - [z], [s]

Dawniej gj zapisywano jako ğ, a tj jako ç.

Gramatyka

Język charakteryzuje się dużą innowacyjnością i uproszczeniami fleksji. Odmiana czasowników przez osoby zanikła, rodzaj nijaki przestał istnieć, powstała kategoria określoności, deklinacja się uprościła.

Czasownik

Bezokolicznik

Bezokolicznik przyjmuje następujące końcówki:

  • , np. betj 'być'
  • -kj, np. pekj 'piec'
  • , np. måð 'móc'
  • -rs, np. irs 'jeść' (jědti > jězti > jězθi > jězθ > jěrθ > jěrs > irs)
  • -sç, np. plestj 'pleść'

Supinum

Forma supina tworzona jest od bezokolicznika w następujący sposób:

  • betj > bet
  • pekj > pekt
  • måð > mågd
  • irs > irt
  • plesç > plest

Czas teraźniejszy

Formy czasu teraźniejszego są podobne do form występujących w języku polskim, jednak pod wpływem form imperfektu i aorystu doszło do zubożenia mnogości form osobowych.

Koniugacja I

Koniugacja I

nestj "nieść"

Liczba Sg Du Pl
1. nesa neseva nesem
2. nese neseva nesetje
3. nese nesetje nesa

Koniugacja II

Koniugacja II

metj "mieć"

Liczba Sg Du Pl
1. meje mejeva mejemv
2. meje mejeva mejetje
3. meje mejetje meje

Koniugacja II

Koniugacja III

rvalitj "chwalić"

Liczba Sg Du Pl
1. rvale rvaliva rvalim
2. rvali rvaliva rvalitje
3. rvali rvalitje rvale

Czasowniki nieregularne

betj "być"
Liczba Sg Du Pl
1. jes jeva jem
2. je jeva jetje
3. je jetje sa
dåtj "dać"
Liczba Sg Du Pl
1. dåm dåva dåm
2. dåva dåtje
3. dåtje dåm
viðitj "wiedzieć"
Liczba Sg Du Pl
1. vim viva vim
2. vi viva vitje
3. vi vitje vim
irs "jeść"
Liczba Sg Du Pl
1. im iva im
2. i iva itje
3. i itje im

Czas przeszły

Czas przeszły tworzy się za pomocą form czasu teraźniejszego czasownika "betj" oraz formy przeszłej.

  • betj > bel
  • pekj > pek
  • måð > måg
  • irs > ir
  • plestj > plet
Forma przeszła
Liczba m f
Sg måg måga
Du mågama mågåma
Pl mågi

Czas przyszły

Tworzy się go analitycznie za pomocą czasownika betj w formie przyszłej oraz bezokolicznika (dla niedokonanych) bądź supinum (dla dokonanych). Np. bauda irs 'będę jadł', bauda rirt 'zjem'

betj "być"
Liczba Sg Du Pl
1. bauda bauðeva bauðem
2. bauðe bauðeva bauðetje
3. bauðe bauðetje bauda

Tryb rozkazujący

Większość form trybu rozkazującego tworzy się analitycznie poprzez dodanie po czasowniku 'iść' w formie rozkazującej iði (l.p), iðiva (l.pdw.), iðim/iðiçe (l.mn) oraz supinum, np. iði met! - myj!, iðiva pekt! - wy/my dwaj pieczmy! etc. Ale istnieje parę skostniałych form trybu rozkazującego, są to:

  • båuð! - bądź!
  • dåð! - daj!
  • við! - wiedz
  • slesj! - słuchaj!
  • iði! - idź!
  • verm! - weż!

Rzeczownik

Deklinacja I

Deklinacja I

żywotna

Liczba Sg Du Pl
NOM sen senama sene
GEN sena senåv
DAT senu sene
ACC sena senåv
LOC senu sene
Deklinacja I

nieżywotna

Liczba Sg Du Pl
NOM dåm damama dame
GEN dama damåv
DAT damu dame
ACC dåm dame
LOC damu dame

Deklinacja II

Deklinacja II

żywotna

Liczba Sg Du Pl
NOM gåstj gastjema gastji
GEN gastji gastjej
DAT gastji gastji
ACC gastji gastjej
LOC gastji gastji
Deklinacja II

nieżywotna

Liczba Sg Du Pl
NOM jemen jemenema jemeni
GEN jemeni jemenej
DAT jemeni jemeni
ACC jemen jemeni
LOC jemeni jemeni

Deklinacja III

Deklinacja III
Liczba Sg Du Pl
NOM vada vadama vade
GEN vade våd
DAT vaði vade
ACC vada vade
LOC vaði vade

Deklinacja IV

Deklinacja IV
Liczba Sg Du Pl
NOM kåstj kastjema kastji
GEN kastje kastjej
DAT kastji kastji
ACC kastje kastji
LOC kastji kastji

Deklinacja V

Deklinacja V
Liczba Sg Du Pl
NOM lita litama lite
GEN lita lit
DAT lita lite
ACC lita lite
LOC lita lite

Deklinacja VI

Deklinacja VI
Liczba Sg Du Pl
NOM sloves slavesama slavese
GEN slavessa slavesåv
DAT slavesji slavese
ACC slavessa slavese
LOC slavesji slavese

Przymiotnik =