Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 165036 razy)

Offline Wedyowisz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #855 dnia: Luty 09, 2016, 11:35:18 »
Planet, ni planet karłowatych chyba nie było, zatem dodaję:
Merkury - ?

W sumie też pasuje Weles... Tylko że postać fonetyczna ‹Weles› jest nieprawdopodobna na obszarze (przed)polskim.

Cytuj
Mars - Łada

Raczej Łado (=pan młody, on, także prawdopodobnie młody bóg w kontekście mitologicznym) jak już (chociaż słowiańskich bogów czy też imion bogów o konotacjach wojennych jest akurat dość sporo, do wyboru do koloru).
Cytuj
Jowisz - Jesza, Perun (Pierun? Piorun?)

Jak po wysokopolsku to Piorun. Ja obecnie skłonny jestem widzieć w Jaszu/Jeszy zdrobnienie od Jarowita (czy podobnego teonimu). Dyskutowaliśmy o tym na forum jakiś czas temu.

Cytuj
Starałem się dobierać tak, aby słowiańscy bogowie odpowiadali rzymskim, ale nie zawsze się tak da. Swoją drogą Słowianie bóstwa wiązali bardziej z gwiazdozbiorami niż planetami, stąd trzech planet nie potrafię nazwać.

Ano, też ze Słońcem, z Księżycem, więc nieraz trochę niezręcznie łączyć jeszcze z planetami.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #856 dnia: Luty 09, 2016, 19:28:40 »
Mam pytanie: A jakie słowo by wpadło na "flaszka"/"butelka"?

"Flaszka" ma oczywiście etymologię germańską, a "butelka" romańską.

Paru myśli w tym przypadku o czeskim słowie "láhev" (jaki polski ekwiwalent by był "łagiew"), co niestety ma też etymologie germańską (staroniemiecki "Lägel" lub "Legel").

Mam pomysł "płynnica" (dla mnie to ma rdzeń staropolski) albo "napełnica"/"pełnica"/"napełń" (bo flaszka to coś co się napełnia).

Sam bym powiedział, że "napełń" by była najlepszą opcją (ze względu na to, że to słowo używane w codziennym życiu, jest koniecznie, że musi mieć mało sylab)
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 521
  • Thanked: 123 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #857 dnia: Luty 09, 2016, 19:46:52 »
E, jak mówisz takie dość słowo jak lodówka, czy zamrażarka, to ilość trzech sylab nie przeszkadza. A forma napełń, brzmi strasznie nie intuicyjnie.
Może pelń (jak pieśń?)

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #858 dnia: Luty 09, 2016, 19:59:25 »
Cytuj
Może pelń (jak pieśń?)

Już lepiej brzmi!

Cytuj
E, jak mówisz takie dość słowo jak lodówka, czy zamrażarka, to ilość trzech sylab nie przeszkadza.

Ale też słowo "lodówka"/... nie jest często użyte jak słowo "flaszka", znaczy, że myślenie o maksymalnie dwóch sylab jest warte.

Cytuj
A forma napełń, brzmi strasznie nie intuicyjnie.

Mimo tego, że "pełń" lepiej brzmi, pytam się tylko, czy mogliśmy zrezygnować od (potrzebnego?) przedrostku "na"
« Ostatnia zmiana: Luty 09, 2016, 20:12:00 wysłana przez poloniok »
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 28 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #859 dnia: Luty 09, 2016, 20:01:41 »
Mam pytanie: A jakie słowo by wpadło na "flaszka"/"butelka"?

"Flaszka" ma oczywiście etymologię germańską, a "butelka" romańską.

Paru myśli w tym przypadku o czeskim słowie "láhev" (jaki polski ekwiwalent by był "łagiew"), co niestety ma też etymologie germańską (staroniemiecki "Lägel" lub "Legel").

Mam pomysł "płynnica" (dla mnie to ma rdzeń staropolski) albo "napełnica"/"pełnica"/"napełń" (bo flaszka to coś co się napełnia).

Sam bym powiedział, że "napełń" by była najlepszą opcją (ze względu na to, że to słowo używane w codziennym życiu, jest koniecznie, że musi mieć mało sylab)

Słoweńcy na szklaną butelkę mają "szkielnicę", z kolei "płynnica" chyba jest trochę za ogólna, bo może też chodzić np. o karton, słoik lub worek. "Napełnica" jest nawet spoko, a "napełń" jest jakieś dziwne, bo trudno mi znaleźć analogicznie zbudowane nazwy pojemników.
« Ostatnia zmiana: Luty 09, 2016, 20:03:49 wysłana przez Obcy »
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #860 dnia: Luty 09, 2016, 20:06:55 »
Cytuj
Słoweńcy na szklaną butelkę mają "szkielnicę", z kolei "płynnica" chyba jest trochę za ogólna, bo może też chodzić np. o karton, słoik lub worek.

Ale co z plastikowej? Może zdrobniale od "płynnica": płynniczka albo płynka

Cytuj
"Napełnica" jest nawet spoko, a "napełń" jest jakieś dziwne, bo trudno mi znaleźć analogicznie zbudowane nazwy pojemników.

Napełnica by była nawet spoko, myślę ale, że to słowo najlepiej by było używane w języku literackim. Bo przecież nie jeden pijok do durgiego powie "Daj napełnicę"  ;-)

Jak no to już coś takiego jak "Daj napełń"/"Daj pełń"
« Ostatnia zmiana: Luty 09, 2016, 20:11:11 wysłana przez poloniok »
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 28 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #861 dnia: Luty 09, 2016, 20:14:36 »
Jak no to już coś takiego jak "Daj napełń"/"Daj pełń"

"Daj napełń" jest niestety wieloznaczne, ja bym zrozumiał, że chodzi o nalanie komuś napoju.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #862 dnia: Luty 09, 2016, 20:21:59 »
A łagiew (*lagy) się nie łapie do prasłowiańskiego? Wydaje się mieć regularne kontynuanty w zach., wsch. i płd.-słowiańskich. I temat na ū też sugeruje starość.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #863 dnia: Luty 09, 2016, 20:22:29 »
Cytuj
"Daj napełń" jest niestety wieloznaczne, ja bym zrozumiał, że chodzi o nalanie komuś napoju.

Dobry argument! Niestety też atakuję on słowo "pełń" (od słowa pełnić, co w języku mówiącym by było zainterpretowanę jako "napełń")

"Napełnica" rzeczywiście dobry kandydat jest, ale chciałbym mieć te słowo krótkie... Jest okay dla języka literackiego, ale nie za bardzo dla mówiącego.

 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 28 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #864 dnia: Luty 09, 2016, 20:25:43 »
A łagiew (*lagy) się nie łapie do prasłowiańskiego? Wydaje się mieć regularne kontynuanty w zach., wsch. i płd.-słowiańskich. I temat na ū też sugeruje starość.

Wikipedia wyraża te same wątpliwości:
Cytuj
W języku prasłowiańskim istniały również formy słowne lagy i lagъve określające takie naczynia. Fakt, że łagiew występuje w wielu językach słowiańskich, podważa panujące przekonanie, że słowo zapożyczone zostało z języka niemieckiego.

Poza tym właśnie ja też nie znam żadnego zapożyczenia, które kończy się na -ew i jest rodzaju żeńskiego. Wracając do butelki, widzi mi się też "stągiew", w końcu są jakieś podobieństwa stągwi do butelki.

BTW jak krótko i jednoznacznie zastąpić plastik? Tworzywo sztuczne jest za długim tworem.
« Ostatnia zmiana: Luty 09, 2016, 20:31:08 wysłana przez Obcy »
 

Offline Noqa

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #865 dnia: Luty 09, 2016, 20:30:35 »
A bańka nie jest słowiańska?
Albo gąsiorek jako dużo mniejszy gąsior.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 28 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #866 dnia: Luty 09, 2016, 20:53:27 »
A bańka nie jest słowiańska?

Nie za bardzo chyba słowiańska, bo od łacińskiego balneum, lecz z drugiej strony jest to zapożyczenie jeszcze prasłowiańskie ze względu na rozwinięte kontynuanty w językach potomnych.
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #867 dnia: Luty 09, 2016, 21:21:12 »
Ten pomysł jeszcze mam:

szkłopust (od niemieckiego "Hohlglas") (tylko dla flaszek szklanych)

Jednak mi się podoba pomysł żeby w polskim określić dwa rodzaje flaszek:

(1) szkielnica/szkłopust (na flaszki szklane)

(2) ?? (na flaszki plastykowe/aluminiowe/...)

Dla słowo (2) bym używał słowo "giętki", "giętnica"/"giętpust" może by pasowało...
« Ostatnia zmiana: Luty 09, 2016, 21:50:49 wysłana przez poloniok »
 

Offline SchwarzVogel

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #868 dnia: Luty 09, 2016, 22:52:55 »
Bańkowski twierdzi że "łagiew" to wątpliwa pożyczka. Choć motywuje to też tylko, tym że ogólnosłowiańskie....

Podaje greckie lágȳnos jako możliwy kognat.
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #869 dnia: Luty 10, 2016, 16:33:34 »
Dobra te propozycje mamy:

(1) szkielnica (flaszki szklane)
(2) szkłopust (flaszki szklane)
(3) giętpust (flaszki giętkie)
(4) napełnica (ogólnie)


Miałbym jeszcze jedną ładnie brzmiącą propozycję:

nalew (niestety te słowo już używano w polskim, ale może jakoś da się z podstawy tego nowe zrobić)

Pomysł jest ten, że flaszka służy to nalewania picia do kubek/...

"Zmodifikowano" mogło te słowo brzmić "lewek" (problem należa na tym, że kojarzy się z lewakami i rurkowcami...  ;-D)