Narzecze wysokopolskie

[Świętopełk Kowalski]

Czy ktoś wie, gdzie można znaleźć archaiczne propozycje na określenia naukowe (np. jak "wstawa" była zaproponowana jako polski synonim dla sinusa)? Chciałbym uzupełnić tabelkę na mojej stronie na Wiki, ale nie wiem, gdzie znaleźć.

[dziablonk]

Poszukaj może artykułu Z. Pawlikowskiej "Z historii polskiej terminologii matematycznej" w numerach archiwalnych (t. VII - IX) Wiadomości Matematycznych:
https://wydawnictwa.ptm.org.pl/index.php/wiadomosci-matematyczne/issue/archive
Mnie podoba się Śniadeckiego ledwoniestyczna - asymptota.

[dziablonk]

Ktoś wie, dlaczego inna nazwa na sinus to półcięciwie?
nibystyczna (wg Teofila Żebrawskiego) - asymptota

[Ainigmos]

Mój z fizyki:
spaghettizacja - strunkowanie (od strunka "spaghetti" i -owanie)

[Świętopełk Kowalski]

Jak spolszczyć "suma"?

[Ainigmos]

Jak spolszczyć "suma"?

Może wg mnie jako spółczet (wzorem poczet), idąc za czeskim součet.

[Świętopełk Kowalski]

Jak spolszczyć "suma"?

Może wg mnie jako spółczet (wzorem poczet), idąc za czeskim součet.

A sumować?

[Ainigmos]

Jak spolszczyć "suma"?

Może wg mnie jako spółczet (wzorem poczet), idąc za czeskim součet.

A sumować?

Analogicznie spółczetować lub spółczyść (jak poczyść "policzyć" od czyść ,,liczyć").

[Świętopełk Kowalski]

równokształtność - izomorfizm

[Świętopełk Kowalski]

iloskład - suma (analogicznie do iloraz, iloczyn)

[mijero]

Jak spolszczyć "suma"?

Może wg mnie jako spółczet (wzorem poczet), idąc za czeskim součet.

A sumować?

Analogicznie spółczetować lub spółczyść (jak poczyść "policzyć" od czyść ,,liczyć").

iloskład - suma (analogicznie do iloraz, iloczyn)

W użyciu są podliczenie, podliczać. Ot podliczyć chyba można (brzmi dziwnie) stworzyć rzecz. podlika, jako poręka < poręczyć, rozłąka < rozłączyć, udręka < udręczyć, zatoka < zatoczyć czy *zatóczyć, po-, wy-, z-włoka < -włóczyć (ćwierdzą, że ot -wlec).

Dokładnym otpowiednikiem cz. součet byłby sączet < sczyść, s dawną zasadą przechodzenia czas. s- w rzecz. są- < psł. *sǫ-, jako sąsiad < ssieść, sąsiek < ssiec, sąpierz < sprzeć, sąstaw (powinno być sąstawa) < sstawić, sąbór < sbrać.

równokształtność - izomorfizm

pol. kształt < niem. gestalt

[Świętopełk Kowalski]

pol. kształt < niem. gestalt

Cholera. No to w takim razie równopostaciowość

[Ainigmos]

Mój odbitką z filozofii:
determinacja – orokowanie (od o- + rok<rzec + -owanie, wzorem prorokowanie i wyrokowanie)

[Świętopełk Kowalski]

Brakuje mi do mojego słownika jeszcze wysokopolskich odpowiedników dla topologii, algebry, funkcji (odwzorowanie chyba nie pasuje, to bardziej angielskie "mapping"), funkcjonału i operatora. Macie jakieś pomysły? Albo znacie zasłyszane, archaiczne formy?

[mijero]

obsłużnik (obsłużny < obsługa) – operator (podawałem teże działalnik, ale to byłoby ot działalny s -alny, składającym się chyba z łac. -al- + pol. -ny, co byłoby wzięte ot przym. naturalny < naturalis, generalny < generalis itp.)
wysługa – funkcja (pomyślane radszej w niematematycznym znaczeniu, nu ale to matematyczne w zasadzie sięga takiego)
wysłużnik (wysłużny < wysługa) – funkcjonał

Słowo algebra ma dosłownie oznaczać spojenie.