Autor Wątek: Język macedoński  (Przeczytany 11394 razy)

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #60 dnia: Czerwiec 30, 2019, 20:37:48 »
МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК
Лекција 11 -  Вежби, речник за тема - Македонија
Zadania i słownictwo związane z ogólnym opisem Macedonji

Текст
Прочитај го текстов
Република Македонија се наоѓа во југоисточниот дел на Европа, поточно, во срцето на Балканскиот Полуостров. Се простира на површина од 25 713км2. Географиски, се граничи со Србија на север, со Бугарија на исток, со ,,Грција''* на југ и со Албанија на запад. Нацелена е со околу 2 060 000 жители и во неа, освен Македонци, живеат Албанци, Турци, Срби, Власи, Роми и други. Главен град на Република Македонија е Скопје, којшто е и најголем нејзин град, со околу 550 000 жители. Други поголеми градови се: Битола, Куманово, Прилеп, Охрид, Тетово, Струмица, Штип, Велес и Крушево.
 Македонија е планинска земја. Во неа ридовите и планините зафаќаат околу 80% од површината. Меѓу убавите планини: Шар Планина, Баба, Јакупица, Осоговска Планина, Плачковца, Бистра, Галичица и други, највисока е планината Кобар (2764м).
 Водните површини на Македонија се обележани со многу реки и езера. Најголеми реки се: Вардар, Треска, Црна Река, Пчиња и Брегалница, а најголеми природни езера се: Охридско Езеро, Преспанско Езеро и Дојранско Езеро. Најголемите меѓу глечерските езера е Боговинско Езеро на Шар Планина, а од вештачките езера најголемето е Тиквешко Езеро. Исто така, Македонија изобилува и со извори на термални води.
 Во Македонија има и природни убабини заштитени со закон. Такви се националните паркови Галичица, Пелистер и Маврово и други природни паркови и резервати со ретки примероци на растенија и животни. Македонска гордост од растителниот свет е борот наречен молика или македонски бор, којшто расте низ цела Македонија, а е откриен на планината Пелистер. Од животинскиот свет Македонците се гордеат со овчарското куче шарпланинец, коешто потекнува од планинските масиви во Северна Македонија - Шар Планина, Кобар, Стогово, Бистра и Маврово.
 За климата во Македонија се карактеристични жешки суви лета и студени влажни зими. Ваквите услови се многу поволни за развој на земјоделството и на сточарството, како најразвиени стопански дејности во земјата. Голем дел од површината на Македонија е покриен со плодни земјоделски површини, зелени пасишта, плантажи со лозја, овоштарници и пошумени региони. Најразбиени земјоделски региони се: Пелагонија, Полог, Овче Поле, Тиквеш, Струмилко Поле и други. Производите што се одгледуваат овде се најдалеку во светот проучени по својот квалитет и по вкусот. Некои од нив се: реценското јаболко, тетовскиот грав, струмичкиот домат и пиперка, тиквешкото грозје и други.
 Посебно богатство на Македонија претставуваат многубројните археолошки наоѓалишта. Тие сведочат за цивилизациите што постоеле овде и нѐ водат низ историјата на човештвото дури до 3500-9000 години пред нашата ера (г.пр.н.е.)
* Република Поранешни Османски Покраини Мореа и Солун
(tekst pochodzi z podręcznika dla średniozaawansowanych Dzunica)

Mapa Macedonji
[close]
słownictwo
[close]

Вежби

Napisz podobny do powyższego tekst o Polsce lub innym dowolnym państwie świata (poza RBOPMiS)


Przypominam o słownikach:
http://www.recnik.net.mk/ - słownik polsko-macedoński i macedońsko-polski, ma trochę luk, ale jest to jedyne tego typu źródło; wersja polsko-macedońska ogólnie jest lepiej dopracowana;
https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page - angielski wikisłownik;
https://recnik.off.net.mk/ - bardzo obszerne źródło, słownik ma tłumaczenia w obie strony z macedońskiego na angielski, niemiecki, albański, język urzędowy Republiki Byłych Osmańskich Prowincyj Morei i Sołunia, francuzki, słoweński, turecki, serbskochorwacki (w odmianie serbskiej) i rosyjski, wszystkie wersje językowe są bardzo wysokiej jakości;
http://www.makedonski.info/ - jednojęzyczny słownik języka macedońskiego z ogromną bazą słownictwa i przykładów zastosowania.
 
Pochwalili: Siemoród

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #61 dnia: Kwiecień 04, 2020, 05:04:54 »
МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК
Лекција 12 -  Вежби, предмет на занимките, редот на реченица
Gramatyka: zaimki osobowe i konstrukcja z "da"

Zaimki osobowe - przypomnienie, tabela
Jak wcześniej to było opisywane, w języku macedońskim obowiązują dwa rodzaje dopełnienia. Dopełnienie pojedyncze (nieokreślone) i podwójne (określone). Ze względu na dużą wieloznaczność, znacznie częściej spotkamy się z dopełnieniem podwójnym, które precyzuje, do kogo/czego odwołuje się czasownik, np.:
Те гледам.
(Widzę cię.)

Те гледам тебе.
(Widzę cię.)


W powyższym przykładzie dopełnienie bliższe zostało określone poprzez zaznaczenie go zarówne przed, jak i po czasowniku. W przypadku kilku dopełnień, zastosowanie tego się rozszerza:
Мајката пржи риба на татко.
(Matka smaży rybę ojcu. Uwaga, wieloznaczność! Zdanie może także oznaczać "Matka smaży rybę ojca."


Мајката му пржи риба на таткото.
(W tym przykładzie nie ma już wieloznaczności. (jakaś) ryba jest smażona konkretnemu dopełnieniu dalszemu (ojcu). Warto zapamiętać, że celownik niewyrażone zaimkiem osobowym oznacza sie przez на.)


Zaimki przedstawia poniższa tabela:


Na koniec jeszcze ważna informacja co do szyku w języku macedońskim. O ile, pomimo braku przypadków, jest on całkowicie swobodny (dominujący SVO), a co do zasady pierwszeństwo w zdaniu ma to, co chcemy podkreślić (np. Човекот ја гледа телевизија. (zwrócenie uwagi na podmiot, najnaturalniejszy szyk zdania); Ја гледа човекот телевизијата. (zwrócenie uwagi na czynność, rzadko używany szyk); Телевизијата ја гледа човекот. (zwrócenie uwagi na podmiot, stosunkowo często używany szyk, zwłaszcza przy akcentowaniu dopełnienia dalszego)) , obowiązuje zasada stawiania klityk (zawsze!) przed czasownikiem w określonej kolejności:
1. negacja (не)
2. oznaczenia trybów (ќе, би, да, нека)
3. czasownik być do niektórych czasów złożonych (сум, си, сме, сте)
4. krótkie dopełnienia dalsze (ми, ти, му, ѝ, ни, ви, им)
5. krótkie dopełnienia bliższe (ме, те, го, ја, нѐ, ве, ги, се)

Wracając do zdania z smażeniem ryby (xDDDDD), przy zastosowaniu wszystkich klityk, jakie dotychczas przedstawiałem, zdanie wygląda następująco:
Мајката не ќе му ја пржи рибата на таткото.
1. O tej rybie piszę już kolejny raz, więc uznajmy ją za określoną
2. Oczywiście czegoś takiego jak не ќе nikt normalny nie używa (odwołuję do lekcji z czasem przyszłym) i zdanie powinno brzmieć Мајката нема да му ја пржи рибата на таткото.





Вежби

A. Uzupełnić według wzoru zdania z konstrukcją trybu łączącego (partykuła да).

0. Сакам да се преселам во нов стан. (сака, пресели, јас)
1. ___________________ стан. (размислува - rozmyślać, купи, ние)
2. ___________________ веднаш. (посакува, се всели - wprowadzić się, тие)
3. ___________________ сметки. (треба, плати, јас)
4. ___________________ автомобил. (планира, изнајми - wynająć, ние)
5. ___________________ таму. (не смее, оди, вие)
6. _____________ го ______ станот. (не сака, чисти, таа)
7. ___________________ кај нас на гости. (може, дојде, ти)
8. ___________________ книга за Скопје. (мора, купи, тој)


B. Uzupełnić zaimki krótkie:
го, ме, ја, нѐ, ги, им, ми, ни.
Podpowiedź: słowa, do których się zaimki odnoszą zostały pokreślone.

Денес ќе го одржиме состанокот (spotkanie) на Куќниот Cовет. Треба да ____ решиме
работите што останаа од минатиот пат. Прво, сакаме да ____ замолиме баба Мица да
 ____ храни своите мачки дома, а не во заеднички влез. Исто така, нам ____ се проблеми
двете кучиња на поетот Алексо. Човеков како да не знае дека ноќе сакаме да спиеме, па
 ____ дозволува на своите миленици (zwierzę domowe) да лаат (лае - szczekać) и да се бркаат (се брка - ganiać się) по цела ноќ. Треба да ____
смениме и стариот хидрофор, зашто на високите катови понекогаш нема вода. Станарите
од пониските катови не ____ разбираат нас што живееме погоре. Јас сакам да предложам (предложи - zaproponować)
да ставиме ограда околу детското игралиште, но никој не ____ слуша мене. Фирмата што
 ____ изнајми заедничкиот стан сѐ уште не ____ дава киријата (czynsz) за оваа година. Можам
да набројувам (набројува - wyliczyć) уште, ама комшиката Љубица ____ вика на кафе-муабет (rozmowa przy kawie). Сега и таа ќе
се жали мене, не ____ сака музиката на брат ми.


Przypominam o słownikach:
http://www.recnik.net.mk/ - słownik polsko-macedoński i macedońsko-polski, ma trochę luk, ale jest to jedyne tego typu źródło; wersja polsko-macedońska ogólnie jest lepiej dopracowana;
https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page - angielski wikisłownik;
https://recnik.off.net.mk/ - bardzo obszerne źródło, słownik ma tłumaczenia w obie strony z macedońskiego na angielski, niemiecki, albański, język urzędowy Republiki Byłych Osmańskich Prowincyj Morei i Sołunia, francuzki, słoweński, turecki, serbskochorwacki (w odmianie serbskiej) i rosyjski, wszystkie wersje językowe są bardzo wysokiej jakości;
http://www.makedonski.info/ - jednojęzyczny słownik języka macedońskiego z ogromną bazą słownictwa i przykładów zastosowania.
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 04, 2020, 05:07:24 wysłana przez Úlfurinn »
 
Pochwalili: Towarzysz Mauzer

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #62 dnia: Kwiecień 04, 2020, 09:16:30 »
Cytuj
Република Поранешни Османски Покраини Мореа и Солун
Naprawdę to było w podręczniku? :D
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #63 dnia: Kwiecień 04, 2020, 19:17:43 »
Cytuj
Република Поранешни Османски Покраини Мореа и Солун
Naprawdę to było w podręczniku? :D

Nie, to sobie ja szurnąłem xD
Wiesz, mówiony macedoński to dosyć istotny aspekt języka, jakby nie patrzeć, dyglosja w macedońskim jest spora (to przy okazji pomysł na kolejną lekcję).