Autor Wątek: Język rodzki  (Przeczytany 27188 razy)

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #90 dnia: Lipiec 19, 2013, 15:41:01 »
Całej grupy języków nie, bo używany jest on w jednym państwie Jaruzji, ale czemu nie wykorzystać wszystkich pomysłów nasuwających się przez lata i nie stworzyć z nich siatki dialektalnej?
No, można i tak, ale to za dużo roboty.
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #91 dnia: Luty 27, 2014, 22:57:31 »
Niniejszym postem rozpoczynam cykl na temat liczebników w języku rodzkim. Na początek, na tapetę idą liczebniki główne od 1 do 10.

Pierwszym z nich jest oczywiście jedin. Podlega on odmianie przez liczby, przypadki i rodzaje zgodne z opisywanym rzeczownikiem. Formę podstawową stosuje się tylko w liczbie pojedynczej, w mianowniku i bierniku rodzaju męskiego, oraz mianowniku rodzaju męskożywotnego. W pozostałych przypadkach odmienia się jak przymiotnik o temacie jegn- (np. jegnemu, jegnej, jegnuch, etc.).

Kolejne liczebniki to dva, tre, cetre, odmienne przez rodzaj i przypadki w zgodzie z opisywanym rzeczownikiem. W mianowniku i bierniku, pierwszy z nich dla rodzajów męskiego i nijakiego przyjmuje formę podstawową, dla rodzaju męskożywotnego i żeńskiego – dvi. Dwa pozostałe w rodzaju męskożywotnym przyjmują formy tri i cetri, dla pozostałych rodzajów – podstawowe. W dopełniaczu wszystkich rodzajów przyjmują odpowiednio formy dvoch, trich i cetrich, w celowniku – dvom, trim i cetrim.

Sześć ostatnich to pet, šest, sedåm, ösåm, devet, deset. Są one trochę dziwne, gdyż aby dodać je do rzeczownika, należy użyć ich najpierw w odpowiednim, zgodnym z nim przypadku – a następnie, jeżeli rzeczownik znajduje się w mianowniku lub bierniku, zamienić formę tego rzeczownika na dopełniacz liczby mnogiej. Liczebniki te odmieniają się następująco – w mianowniku i bierniku przyjmują formę podstawową, w dopełniaczu i celowniku należy na końcu dodać do nich ~i (7 i 8 zmieniają w tych przypadkach także nieco temat – brzmią one wtedy segmi oraz ösmi).
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #92 dnia: Luty 28, 2014, 16:41:46 »
Trippelpostet!

Poprawiona i nieco rozszerzona wersja powyższego została wrzucona na Wiki w postaci tabelki. Zasady rekcji liczebników są takie same j/w, tylko nie są opisane na Wiki bo nie wiem jak to ładnie napisać.
 

Offline Towarzysz Mauzer

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #93 dnia: Luty 28, 2014, 16:57:03 »
Fajne te rozpodobnienia jedin, sedåm, to regularne?
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #94 dnia: Luty 28, 2014, 17:27:50 »
Fajne te rozpodobnienia jedin, sedåm, to regularne?
Jak najbardziej, rodzki nie dopuszcza zbitek tl dl tn dn tm dm, i zawsze pierwszy element przechodzi w nich w tylnojęzykową, albo też wypada jeżeli jest poprzedzony przez szczelinową a drugim elementem jest nosowa (np. šesnäcte < *šestnäcte).
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #95 dnia: Marzec 11, 2014, 18:00:12 »
Przedstawiona w artykule na wiki tabelka nie wyczerpuje tematu liczebników – przedstawione są w niej tylko liczby 0-20, wielokrotności i potęgi dziesiątki. A w jaki sposób tworzyć bardziej skomplikowane liczebniki?

Przede wszystkim, należy poznać sposób tworzenia wielokrotności wyższych potęg dziesiątki:

· wielokrotności setek i tysięcy tworzone są przez połączenie odpowiedniego liczebnika w formie mianownika rodzaju żeńskiego ze słowami såto i tysec, zapisując je łącznie, np.: dvisåto „200”, tritysec „3 000”, cetricettysec „40 000”, petsåtotysec „500 000”.
· wielokrotności milionów, miliardów, bilionów, itd. tworzone są jak połączenia typu liczebnik + rzeczownik, zapisywane rozdzielnie, np. dva miljoni „2 000 000”, šest miljonu „6 000 000”, trisåto miljonu „300 000 000”.

Znając to możemy przystąpić do tworzenia liczebników złożonych – poprzez złożenie odpowiednich członów oznaczających kolejne cyfry danej liczby, od tej najbardziej znaczącej do tej najmniej, przy czym:

· liczby poniżej miliona oraz mnożniki milionów zapisywane są łącznie, np. dvacetjedin „21”, såtodvacettre miljonu „123 000 000”, cetrisåtopetdesetšesttysecsedåmsåtoösåmdesetdevet „456 789”.
· człony oznaczające miliony, miliardy, biliony, itd. i ich wielokrotności są zapisywane oddzielnie, np. tre miljardi såtodvacettre miljonu cetrisåtopetdesetšesttysecsedåmsåtoösåmdesetdevet „3 123 456 789”.

W tego typu liczebnikach, odmieniany jest:

· człon ostatni, chyba że jest to jedin,
· człon dziesiątek.

Składnia jest bez wyjątku tama sama jak dla liczebników powyżej czwórki – nawet w takich przypadkach, gdzie w polskim mówimy pięćdziesiąt dwa koty, w rodzkim mamy za to petdesetdva kotu (dosłownie pięćdziesiątdwa kotów), nie **petdesetdva koti.
« Ostatnia zmiana: Marzec 11, 2014, 18:08:44 wysłana przez Vilène »
 

Offline Toivo

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #96 dnia: Marzec 11, 2014, 20:23:13 »
A petdesetjedin kot, czy też kotu?

Co jest odmieniane, jeśli ostatni człon, to jedin?
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #97 dnia: Marzec 11, 2014, 20:38:12 »
A petdesetjedin kot, czy też kotu?
Też to drugie.

Cytuj
Co jest odmieniane, jeśli ostatni człon, to jedin?
Człon dziesiątek. Chyba że go nie ma. Przykład(y):

dajom to do jegneg kota: daję to jednemu kotu
dajom to do såtopetdestijedin kotu: daję to stu pięćdziesięciu jeden kotów
dajom to do såtojedin kotu: daję to stu jeden kotów

Dla porównania:

dajom to do dvoch kotu: daję to dwóm kotom
dajom to do såtopetdestidvoch kotu: daję to stu pięćdziesięciu dwóm kotom
såtopetdesetdva kotu: sto piędziesiąt dwa koty

Jak widać, sytuacja z końcowymi jedynkami jest dokładnie taka sama jak w polskim.
« Ostatnia zmiana: Marzec 11, 2014, 20:41:16 wysłana przez Vilène »
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #98 dnia: Marzec 26, 2014, 17:00:35 »
Liczeniki porządkowe…

…tworzone są czasem nieregularnie:

0. noltu
1. pervu
2. drugu
3. tretu
4. cetvertu
100. såtu
1000. tysectu

…czasem regularnie:

· dla liczb 5-19 i pełnych dziesiątek: na podstawie formy dopełniacza, przez zamianę końcowego ~i na ~u.
· dla milionów, miliardów, bilionów, itd.: przez zamianę końcowego ~ljon, ~ljard na ~ljontu, ~ljartu.

Odmieniane są jak przymiotniki.

Reguły tworzenia liczebników złożonych są takie same, jak dla liczebników głównych, ale dochodzi dodatkowa zasada – człony nieodmienne przyjmują formę liczebnika głównego, np. tysecpervu „1001.”, nie **tysecnupervu.

Jeżeli chcemy zapisać liczebnik porządkowy za pomocą cyfr, musimy w tekście napisać po nich dwukropek, a następnie odpowiednią końcówkę fleksyjną (przymiotnikową), np. 21:u kot; 21:eg kota; 3:a žena; 3:ej ženi, itd.
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki (rodzku jezuk)
« Odpowiedź #99 dnia: Kwiecień 01, 2014, 13:09:50 »
Ponieważ zdałam sobie sprawę z tego, jak wiele rozwiązań gramatycznych w języku rodzkim zostało zerżnięte z górnołużyckiego, postanowiłam zmienić nazwę języka na północnołużycki (płu. śiwjerosorbsku jezuk).

Spodziewajcie się na dniach też przedstawienia paru zmian gramatycznych, mających na celu dostosowanie języka północnołużyckiego do jego nowej grupy językowej. A na razie dla rozbudzenia apetytu, przykładowy tekst:

Swenjo je kräj, kotaru liži w śiwjernej ceśći Wšesłöwski. To je wjelku kräj, no w njemu nje žije månogo lydi. Wjelka ceść Swenji je pokruta lisa.


(reforma odwołana, największy fan rodzkiego zaprotestował)
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 02, 2014, 20:40:04 wysłana przez Vilène »
 

Offline Toivo

Odp: Język północnołużycki (śiwjerosorbškina; dawniej rodzki)
« Odpowiedź #100 dnia: Kwiecień 02, 2014, 19:15:19 »
Jeśli to nie primaaprilis, to nie podoba mi się ta zmiana. Obawiam się, że teraz język za bardzo upodobni się do łużyckich i straci swoje oryginalne cechy.
 

Offline Vilène

Odp: Język północnołużycki (śiwjerosorbškina; dawniej rodzki)
« Odpowiedź #101 dnia: Kwiecień 02, 2014, 20:55:12 »
Jeśli to nie primaaprilis, to nie podoba mi się ta zmiana. Obawiam się, że teraz język za bardzo upodobni się do łużyckich i straci swoje oryginalne cechy.
Prjegnu jutröwnik pervu träven jednak.

Aczkolwiek z paroma ideami będącymi częścią żartu rzeczywiście flirtuję, np. z wprowadzeniem spółgłosek miękkich, tylko nie wiem do końca, jak to zapisywać – zapis typu djewetj wygląda okropnie, a dźeweć z kolei zbyt polskołużyckawo.
 

Offline Qrczak

  • Wiadomości: 34
    • Sylabica
Odp: Język północnołużycki (śiwjerosorbškina; dawniej rodzki)
« Odpowiedź #102 dnia: Kwiecień 02, 2014, 21:55:13 »
Aczkolwiek z paroma ideami będącymi częścią żartu rzeczywiście flirtuję, np. z wprowadzeniem spółgłosek miękkich, tylko nie wiem do końca, jak to zapisywać – zapis typu djewetj wygląda okropnie, a dźeweć z kolei zbyt polskołużyckawo.

Wcale nie okropnie, kwestia przyzwyczajenia.

Jak je zapisywać — trochę zależy od tego, jakie spółgłoski miękkie mamy, jak bardzo regularne są relacje twarda-miękka i w jakich kontekstach poszczególne spółgłoski twarde i miękkie mogą wystąpić (1. przed i? 2. przed pozostałymi samogłoskami? 3. w pozostałych pozycjach?)

Dla języka polskiego bawiłem się m.in. takimi konwencjami:
  • p̒, b̦, f̦, v̦, m̦, ț, d̦, ș, z̦, n̦, (r̦, l̦)
  • spółgłoska + j, przy czym przed i pomijamy j
  • spółgłoska + y
Konwencje z diakrytykami są odpowiednie raczej dla etymologicznych zależności (t/ć), a konwencje z literą po spółgłosce — raczej dla fonetycznych (t/tʹ, c/ć).
 

Offline Vilène

Odp: Język rodzki
« Odpowiedź #103 dnia: Kwiecień 01, 2015, 00:59:55 »
Słuchajcie, doszedłem do wniosku że nie mam ochoty rozwijać więcej tego języka – od dłuższego czasu nad nim nie pracowałem, i chciałbym się skupić na innych projektach językotwórczych. Najchętniej bym go porzucił, ale język ten się wielu osobom dość podoba i pewnie tego by nie chciały.

Dlatego też ogłaszam konkurs na osobę która mogłaby go przejąć. Żeby wziąć w nim udział, należy opisać co najchętniej by się w rodzkim zmieniło. Przekażę język osobie której pomysły mi się będą najbardziej podobały. Mam nadzieję że jesteście zainteresowani.
 

Offline Lukas

Odp: Język rodzki
« Odpowiedź #104 dnia: Kwiecień 01, 2015, 14:07:02 »
Czyżby Prima Aprilis?