Autor Wątek: Pytania różne (polszczyzna)  (Przeczytany 200391 razy)

Offline Feles

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1005 dnia: Grudzień 01, 2013, 12:26:22 »
Bo w jednym czasie mamy temat od "iść", a w drugim od "leźć"?

anarchokomunizm jedyną drogą do zbawienia ludzkości
 

Offline Noqa

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1006 dnia: Grudzień 01, 2013, 13:13:04 »
OK, dzięki.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline spitygniew

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1007 dnia: Grudzień 01, 2013, 16:19:51 »
+ znachodzę. Supletywizm level hard.
P.S. To prawda.
 

Offline Pluur

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1008 dnia: Grudzień 07, 2013, 15:58:24 »
Nt. polskiej deklinacji

Cytuj
z ''Mizerna cicha''

Przed Nim Anieli w locie stanęli
I pochyleni klęczą
Z włosy złotymi, skrzydły białymi,
Pod malowaną tęczą.

Chodzi mi o te pogrubione wyrazy, czy to archaizm, czy dialektyzm, skąd toto coś jest, i czy jeszcze gdzieś jest? I jeszcze co do anieli; czemu ta forma przekształciła się? w aniołowie, abo czemu tam nie ma anioły (czy to specjalne, jednorazowe zmienienie na potrzeby tekstu?)
Pewnie będzie na to bardzo prosta odpowiedź, ale okey = D
 

Offline Towarzysz Mauzer

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1009 dnia: Grudzień 07, 2013, 16:07:48 »
1/ To archaizm. Kolęda ta nie jest dziełem literatury ludowej, lecz została napisana przez Teofila Lenartowicza gdzieś w XIX-wieku. Końcówka narzędnika jedniny -y - historyczna końcówka narzędnika odmiany męskiej o-tematów - jeszcze w XVIII wieku była konkurencyjna wobec końcówki -ami, przyszłej z odmiany żeńskiej.

Gwary polskie zasadniczo - nie sprawdzałem dokładnie MAGP - szybciej niż piśmiennicza polszczyzna wyzbyły się rozróżnienia odmian w narzędniku mnożyny; co do innych ich cudactw, to można wspomnieć o kieleckiej końcówce -amy (włosamy, skrzydłamy), no i śląskiej oddwoinnej -oma dla wszystkich rodzajów.

Ze słowiańszczyzny, zachowała się końcówka -y w słoweńskim, gdzie byśmy np. rzekli z zlatimi lasi, s belimi krili.

2/ Co do postaci anieli, do dziś przecie trwa walka u rzeczowników żywotnych pomiędzy historyczną końcówką o-tematowej odmiany męskiej -i, a przyszłej z odmiany u-tematowej -owie - mamy stąd oboczności profesorzy-profesorowie, baroni-baronowie, patroni-patronowie. Przy tem -owie miałoby być bardziej prestyżowe - dla mnie jest ino bardziej cudaczne.

Przy okazji, w gwarach funkcjonuje nienacechowanie jeszcze końcówka odbiernikowa -y, np. nase chopy - bez naddatku pejoratywnego znaczenia.
« Ostatnia zmiana: Grudzień 07, 2013, 16:14:31 wysłana przez Towarzysz Mauzer »
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Widsið

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1010 dnia: Grudzień 07, 2013, 16:28:54 »
Ze słowiańszczyzny, zachowała się końcówka -y w słoweńskim, gdzie byśmy np. rzekli z zlatimi lasi, s belimi krili.
W czeskim [i słowackim ?] też, nie?
 

Offline Towarzysz Mauzer

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1011 dnia: Grudzień 07, 2013, 16:37:43 »
A českého jazyka to já nic neznám, ale zdá se, že v češtiní -y je, a v slovenštiní jého není, a je připona s u-skloňování (chlapmi; alebo s i-skloňování, což však by nebylo pravděpodobně).
« Ostatnia zmiana: Grudzień 07, 2013, 16:47:34 wysłana przez Towarzysz Mauzer »
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline tob ris tob

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1012 dnia: Grudzień 07, 2013, 17:32:06 »
Końcówka narzędnika jedniny -y - historyczna końcówka narzędnika odmiany męskiej o-tematów - jeszcze w XVIII wieku była konkurencyjna wobec końcówki -ami, przyszłej z odmiany żeńskiej.
Czy jest to to samo co w przed wieloma laty?
Dzień dobry :-)
 

Offline Towarzysz Mauzer

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1013 dnia: Grudzień 07, 2013, 17:37:35 »
Dokładnie tak, i to samo, co w innymi słowy.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 700
  • Thanked: 124 times
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1014 dnia: Grudzień 07, 2013, 18:02:41 »
Wygląda na to, że w czeskim to -y to tylko i wyłącznie "Spisowna Czestina", w mowie nikt tego chyba nie używa (zamiast tego używa się post-dualnego -ama, co wydaje mi się jeszcze dziwniejsze, bo przecież liczba podwójna wymarła jeszcze wcześniej niż to rozróżnienie -y/-ami, co by znaczyło, że język potoczny używa większego archaizmu niż literacki [tylko używa go nie tak, jak powinna]. Czyżby parę reliktowych fórm dwoiny miało wystarczającą siłę, aby rozszerzeć na wszystkie rzeczowniki?).

Nie wiem jak jest w słoweńskim - tam również jest duży rozdźwięk między językiem literackim a mówionym (z tym, że Słowenja jest mocno rozdjalektowiona, podczas gdy w Czeszech siatka djalektalna leży podobnie jak u nas), więc nie wiem na ile to -i w inst. pl. masc. jest używane. Jeśli i tam jest podtrzymywanym na respiratorze literacyzmem (chociaż może to zależeć od djalektu), oznaczałoby to, że końcówki inst. pl. -y nie ma już nigdzie  :-(.

Zwłaszcza, że doszły mnie niepokojące słuchy, że w słoweńszczyźnie również istnieje (jednak nie wiem, na ile rozpowszechnione) zjawisko zawłaszczania celownika i narzędnika mnożyny przez końcówkę dwoiny (-oma/-ama), podobnie jak stało się to w sztokawszczyźnie (a tam jeszcze dodatkowo celownik zawłaszczył miejscownik). To oznaczałoby również zanik rozróżnienia dwoiny poza mianownikiem i biernikiem (i to tylko męzkim, bo rodzaj żeński ma tendencję do zlewania się dualu z pluralem, a z rodzajem nijakim to się w ogóle dziwactwa odbywają w Słowenji). Mimo to, podobno nawet ta spluralizowana dwoina ma dualną rekcję czasownikową (i zaimkom 1 i 2 os. dwoiny również nic na razie chyba nie grozi).
« Ostatnia zmiana: Grudzień 07, 2013, 18:08:51 wysłana przez Dynozaur »
Precz z homofobją, transfobją i bifobją!
Wyrugujmy te potworki językowe raz na zawsze.
 

Offline Pluur

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1015 dnia: Grudzień 07, 2013, 18:23:13 »
Tow. Mauzerze: dziękuję! = D

PS: Polska będzie w przyszłorocznej Jeurowizji!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
 

Offline CookieMonster93

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1016 dnia: Grudzień 07, 2013, 19:02:38 »
À propos czeskiego i waszej konwersacji, to przypomniało mi się coś z angielskiej wiki: coś z angielskiej wiki
 

Offline patka chorwatka

  • Wiadomości: 252
Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1017 dnia: Grudzień 07, 2013, 19:23:52 »
Wygląda na to, że w czeskim to -y to tylko i wyłącznie "Spisowna Czestina", w mowie nikt tego chyba nie używa (zamiast tego używa się post-dualnego -ama, co wydaje mi się jeszcze dziwniejsze, bo przecież liczba podwójna wymarła jeszcze wcześniej niż to rozróżnienie -y/-ami, co by znaczyło, że język potoczny używa większego archaizmu niż literacki [tylko używa go nie tak, jak powinna].

W słowackim to kiedyś używana końcówka í w narzędniku, naprzykład so svojimi chlapcí, zamiast chlapcami.
 

Offline Feles

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1018 dnia: Grudzień 07, 2013, 21:12:44 »
PS: Polska będzie w przyszłorocznej Jeurowizji!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Nie, tylko nie to!

anarchokomunizm jedyną drogą do zbawienia ludzkości
 

Offline Pluur

Odp: Pytania różne (polszczyzna)
« Odpowiedź #1019 dnia: Grudzień 07, 2013, 23:15:39 »
PS: Polska będzie w przyszłorocznej Jeurowizji!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Nie, tylko nie to!

Tak, tylko tak to!