Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 157626 razy)

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #255 dnia: Sierpień 26, 2012, 18:33:14 »
Cytuj
"Kady" to zniekształcone "kędy", "kaj" to zapewne skrócenie od tego, a "kajsik" to dalej urobiona od tego forma ekspresywna (jak "cosik" od "coś", Górale lubią takie quasi-zdrobnienia).
Rzecz w tym, że te formy się panoszą po całej Małopolsce, od gór po Radom. Wspomniane zniekształcenie nie wygląda na byle co. To wygląda na ogólnomałopolskie odnosowienie w zaimku kǫ > ką > ka. I "kaj", obok "kady" najpowszechniejsza postać, zdaje się być czymś więcej niż zwykłym skróceniem, zwłaszcza że w wielu gwarach jest między nimi różnica znaczeniowa: "kady" - ruch : "kaj" - stałość. Zgadzam się, że "kajsik" może być góralskim ekspresywizmem, ale sądzę, że ów przyrostek -k nie ma nic wspólnego ze zdrobnieniami, a stanowi wyzyskanie zaimka *kъ do takich a nie innych celów, w podobnym stopniu jak to się stało z *žь.

Cytat: K. Nitsch, Wybór tekstów gwarowych; II. Małopolska, A. Góry, a. Dialekt podhalański, s. 43
Seł se Sabała v gurag i vraca0ł z gur, i seł ta f Pysynyj v dol'ińe Kośćel'isk'yj. Poseł śe ta tro(x)e vykurovadź, bo mu ta jakosi ńedobże było, i vraca0ł s tyg gur i pszyseł na K'iry i spotyka0ł śe z Vojtke(m) Matejom. Pszyv'ital'i śe i pyto śe go Mateia, skond idźe. "A jo był ha(v) v gurak, byłek śe tro(x)e vykurovadź bok ta jakiśi ńebardzo zdrovy..."

Cytuj
"Hawo" być może od "owo"?
Może, może, bo w świetle powyższego wygląda na to, że jest to protetyczne samo "h". Rzecz jest o tyle ciekawa, że to również jest ogólnomałopolskie, poświadczone na Podhalu w latach 20. przez Nitscha i przez moją drugą babcię w Kieleckiem, ale - jak twierdzi - już w latach 40.-50. było ono tam w odwrocie, nacechowane mocno gwarowo i archaicznie.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 827
  • Pochwalisze: 194 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #256 dnia: Sierpień 28, 2012, 00:10:49 »
Dlaczego jest po polsku «niż», a po słowacku «než» (oba słowa mają takie same znaczenié)?

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #257 dnia: Sierpień 29, 2012, 00:57:21 »
Jaka jest etymologja "jeża"?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 218
  • Pochwalisze: 73 razy
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #258 dnia: Sierpień 29, 2012, 01:02:27 »
Wikisłownik rzecze to.
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #259 dnia: Sierpień 29, 2012, 23:48:39 »
Cytuj
hań - z psł. *X-jьnъ(jь?), gdzie X to niewiadoma równania, a reszta jak w jen-że;
hawo - z psł. *X-jь-v-o (czy *X-jь-vъ z dziwną wokalizacją jera? to nie przekonywa, bo to rozpowszechniony geograficznie zaimek);
Ejże, przecież hań `tam - hawo `tu` może bardzo prawdopodobnie mieć związek z odległościową gradacją zaimków - taka jaka jest np. w sztokawskim albo macedońskim - ovaj `ten tu`, onaj `tam`!
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #260 dnia: Sierpień 30, 2012, 11:56:42 »
hań - z psł. *X-jьnъ(jь?), gdzie X to niewiadoma równania, a reszta jak w jen-że;
hawo - z psł. *X-jь-v-o (czy *X-jь-vъ z dziwną wokalizacją jera? to nie przekonywa, bo to rozpowszechniony geograficznie zaimek)
Ja pierdolę, ale ty pierdolisz... A o "hen" nigdy nie słyszałeś? ; p
P.S. To prawda.
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #261 dnia: Sierpień 30, 2012, 12:19:58 »
Cytuj
Ja pierdolę, ale ty pierdolisz... A o "hen" nigdy nie słyszałeś? ; p
Te rekonstrukcje faktycznie lepiej wziąć w nawias, bo to 80% pierdolenia. No ale zostaje 20%. Pewnie, że słyszałem, ale nie przekonywa mnie tłumaczenie, że to po prostu wykrzyknik. Słowacy i Morawianie znają oprócz hen też henten i hentam. Choć oczywiście, gdyby to nie był wykrzyknik, to skąd u nas w nim to protetyczne h? Tak czy siak, nie mogę z tego powodu spać.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 741
  • Pochwalisze: 251 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #262 dnia: Wrzesień 14, 2012, 11:18:49 »
Skąd się wzięło słowo "stolec" w znaczeniu "gówno"?
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jeśli widzisz zoomersa - strzelaj bez zastanowienia. I oby ci ręka nie zadrżała.
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #263 dnia: Wrzesień 14, 2012, 11:27:48 »
Czy nie dlatego, że na kibel mówiono "stolec"?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #264 dnia: Wrzesień 19, 2012, 12:18:45 »
Czemu 'łepek'?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #265 dnia: Wrzesień 19, 2012, 13:30:12 »
Literacko jest „łebek”, niektórzy nawet tak mówią. Ale jakoś tak ten „łeb” się dziwnie ubezdźwięcznia, że i często można „łepek” usłyszeć. Ot, taki niewytłumaczalny odchył od normy.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #266 dnia: Wrzesień 19, 2012, 14:17:20 »
Dla mnie łepek to od szpilki, a łebek to chłopak czy urwis.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Rémo

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #267 dnia: Wrzesień 19, 2012, 14:24:12 »
U mnie łepek to (młody) chłopak :P
Pozdrawiam! :)
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #268 dnia: Wrzesień 19, 2012, 14:41:48 »
Takie wyrównania zdarzają się i w innych słowach. Po prostu "utrwala" się ubezdźwięcznienie spółgłoski kończącej rdzeń. Można np. czasem usłyszeć formy standarty, standartowy. Miałem jeszcze jakiś ciekawy przykład, ale nie mogę sobie przypomnieć w tej chwili.
 

Offline Vilène

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #269 dnia: Wrzesień 19, 2012, 15:01:21 »
Miałem jeszcze jakiś ciekawy przykład, ale nie mogę sobie przypomnieć w tej chwili.
Słociutki.