Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 158399 razy)

Offline Spiritus

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #615 dnia: Maj 28, 2015, 22:03:25 »
@up
Oczywiście że tak. Tyle że tu jeszcze wchodzi kwestia akcentu:
*olkъtь > łokieć
*ormę > ramię
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #616 dnia: Maj 28, 2015, 22:14:30 »
Ano ulegały; w ogóle nagłosy przechodziły przestawkę szczególnie chętnie i powszechnie. Mnie zastanawia od dawna gwarowe oz-, czy to wariant roz- jeszcze z czasów sprzed metatezy? W końcu zanik początkowego r- trudno wyjaśnić, za to *orz- mogło się przecież w teorii łatwo upraszczać z wypadnięciem płynnej wskutek częstości użycia.

@up: to były przedrostki *ol-, *or-?  ???
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #617 dnia: Maj 28, 2015, 22:16:21 »
A skąd w ogóle jest samo *orz-? Nawet jak na PS wygląda dosyć dziwnie jak na dość podstawowy przedrostek.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Widsið

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #618 dnia: Maj 28, 2015, 23:01:04 »


Za Derksenem; jak widać, nie bardzo wiadomo.
 

Offline Widsið

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #619 dnia: Maj 29, 2015, 17:57:41 »
@up
Oczywiście że tak. Tyle że tu jeszcze wchodzi kwestia akcentu:
*olkъtь > łokieć
*ormę > ramię
Przecież tu nie ma przefiksów. Tylko *orz- jest poddane przestawce, bo jest jedynym prefiksem, który przestawkową grupę zawiera.
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 741
  • Pochwalisze: 256 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #620 dnia: Czerwiec 07, 2015, 11:35:30 »
Jaka jest geneza wyrażenia "walić konia"?

Bo określenia wałkoń i konował podpowiadają mi, że może być to coś ciekawego.
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jeśli widzisz zoomersa - strzelaj bez zastanowienia. I oby ci ręka nie zadrżała.
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #621 dnia: Czerwiec 10, 2015, 18:02:34 »
Skąd wynik, wynikać? Bru milczy. Zdaje się tu być przedrostek wy-, ale czym byłby sam nik?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 741
  • Pochwalisze: 256 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #622 dnia: Czerwiec 10, 2015, 19:15:55 »
Zapewne to samo, co w znikać, przenikać, niknąć...
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jeśli widzisz zoomersa - strzelaj bez zastanowienia. I oby ci ręka nie zadrżała.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #623 dnia: Czerwiec 10, 2015, 20:11:26 »
Twierdzi się, że psł. *niknǫti, *nikati~nicati, *nikti pierwotnie miały poniekąd odwrotne znaczenie niż polskie niknąć (typu „wyrastać, pojawiać się”). Znaczenie to modyfikowały przedrostki (por. polskie wniknąć, przeniknąć, wreszcie zniknąć) i w końcu czasownik podstawowy został u nas zreinterpretowany (ale nie w innych jęz. słowiańskich). W ramach ciekawostki, wg słownika Pokornego istnieje możliwość, że kognatem jest greckie nikē (wyjściowe PIE *nēik/nīk/nik- „napadać, gwałtownie zaczynać”).
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #624 dnia: Czerwiec 10, 2015, 22:42:11 »
Dzięki!
Interesujące to bardzo, zwłaszcza, że do zastanowienia nad etymologią tego słowa skłoniły mnie właśnie Nike i nikiel (pochodzący od niej w bardzo pokrętny sposób).
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #625 dnia: Czerwiec 21, 2015, 14:15:36 »
Skąd społeczny, społeczność i td. (a także wspólny?)?

Próbuję dojść do jakiejś prasłowiańskiej formy, ale wujek Google nie pomaga, Derksen i Vasmer też nie bardzo.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #626 dnia: Czerwiec 21, 2015, 14:23:29 »
Boryś wywodzi społem, pospołu, wespół, spółka od różnych wyrażeń przyimkowych ze słowem *polъ „pół”.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 220
  • Pochwalisze: 73 razy
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #627 dnia: Czerwiec 21, 2015, 15:32:50 »
Ja bym tu jeszcze dodał spoić, spawać.
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 831
  • Pochwalisze: 195 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #628 dnia: Czerwiec 21, 2015, 16:19:18 »
Ale czemu wtedy brak w/j?

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #629 dnia: Czerwiec 21, 2015, 16:28:30 »
Spoić to podobno kauzatyw od pić (tego pić od pijących butów, wpijania się). Nie ma to raczej nic wspólnego z powyższymi (poza zbliżonym brzmieniem).
стань — обернися, глянь — задивися