Autor Wątek: Język ati 2.0  (Przeczytany 1299 razy)

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Język ati 2.0
« dnia: Luty 10, 2013, 21:47:31 »
Alfabet

Litera
a
á
c
d
e
é
g
h
i
í
j
k
l
m
n
o
ó
p
r
s
t
u
ú
v
y
ý
z
gj
nj
sj
tj
zj
cs
ss
zs
Wymowa IPA
/a/
/ɒ:/
/t͡s/
/d/
/ɛ/
/e:/
/g/ /k/
/x/
/i/
/i:/
/j/
/k/
/l/
/m/
/n/
/ɔ/
/o:/
/p/
/r/
/s/
/t/
/u/
/u:/
/v/ /f/
/y/
/y:/
/z/
/ɟ/
/ɲ/
/ç/
/c/
/ʝ/
/t͡ʃ/
/ʃ/
/ʒ/

Iloczas zaznaczamy akutem: /aː/ to á itd. Jedynie é wymawia się inaczej niż krótkie e, co zostało uwzględnione. Pozostałe samogłoski z akutem to długie odpowiedniki tych krótkich.
G to /k/ kiedy stoi w wygłosie, podobnie jak v /f/.

Akcent

Akcent inicjalny. Poboczny pada na co drugą sylabę.

Czasowniki

BUDOWA:

Do rzeczownika dodajemy sufiks osoby i ewentualnie dopełnienia.

1. rzeczownik
a. samogłoska, którą się rozpoczyna (samogłoskowa)
b. spółgłoska, którą się rozpoczyna + pierwsza samogłoska jaka w nim występuje (spółgłoskowa)

2. czas

3. tryb

4. sufiks osoby

5. dopełnienie

6. aspekt


Rzeczownik może być poprzedzony stroną bierną.
Jeśli dane słowo kończy się zaczyna się samogłoską, a kończy samogłoską długą (i jest to ta sama głoska), to po długiej samogłosce dopisujemy jeszcze raz krótką. W przy wymawianiu pojawia się wtedy między nimi zwarcie krtaniowe.

Wygląda skomplikowanie, ale w praktyce nie jest aż takie trudne.

KONIUGACJA SAMOGŁOSKOWA:

Liczba pojedyncza   Końcówka   Liczba mnoga   Końcówka
ke (ja)-nkes (my)-ss
he (ty)-shem (wy)-p
ve (on/ona/ono)-vvel (oni)-l

KONIUGACJA SPÓŁGŁOSKOWA:

Liczba pojedyncza   Końcówka   Liczba mnoga   Końcówka
ke (ja)-kkes (my)-s
he (ta)-hhem (wy)-m
ve (on/ona/ono)-vvel (oni)-l

TRYBY:

rozkazujący -pa- / -pe- / -pi-
przypuszczający -ma- / -me- / -mi-

ASPEKTY:

dokonany (czynność na pewno została zakończona) -ol
niedokonany prosty (nie wiadomo czy czynność trwa czy została już zakończona) -óm
niedokonany ciągły (czynność trwa na pewno) brak sufiksu

OKREŚLENIA CZĘSTOTLIWOŚCI:

Są to teraz tak naprawdę osobne słowa, tyle, że zdecydowałem się je tutaj wyróżnić, żeby było przejrzyściej.

moretj nigdy
poretj rzadko
sjoretj (+ liczba przed czasownikiem) – raz na jakiś czas, jeśli liczba – x razy na dzień, tydzień, miesiąc etc.
gjoretj czasem
toretj często
noretj zwykle, zazwyczaj
roretj zawsze

STRONY:

•czynna - brak
•bierna - sja + czasownik


Czasy

TERAŹNIEJSZY:

Jak zwykły czasownik, np.
ssissi (być), ití (kochać)

PRZESZŁY:

•Jeśli czasownik rozpoczyna się samogłoską: ostatnia samogłoska przechodzi w l + á / é / í, np.
itlív (kochał)
•Jeśli czasownik rozpoczyna się samogłoską: po ostatniej samogłosce dopisujemy l + á / é / í, np.
ssissilív (był)


PRZYSZŁY:

•Jeśli czasownik rozpoczyna się samogłoską: ostatnia samogłoska przechodzi w k + á / é / í, np.
itkív (będzie kochał)
•Jeśli czasownik rozpoczyna się samogłoską: po ostatniej samogłosce dopisujemy k + á / é / í, np.
ssissikív (będzie)

To jaką głoskę dobierzemy zależy od zasad harmonii wokalicznej, o której niżej.



Część, w której  zaszło najwięcej zmian, czyli rzeczowniki i przymiotniki będzie jutro. Będzie też o harmonii wokalicznej, na której opiera się cała deklinacja i o zapożyczeniach. Na koniec przedstawię krótko czym się różni wersja 2.0 od 1.0 (póki co, różnic prawie nie widać).

EDIT: Dodałem wszystkie samogłoski długie do tabelki
« Ostatnia zmiana: Luty 19, 2013, 20:59:21 wysłana przez Drukarz »
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 521
  • Thanked: 120 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #1 dnia: Luty 10, 2013, 21:48:27 »
Mógłbyś głoskownię przedstawić w jakiéjś tabelce?

I czemu tylko jedna długa?

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #2 dnia: Luty 10, 2013, 21:59:12 »
Długie są wszystkie, tylko jedna długa różni się od krótkiej i jest to e oraz é. Reszta to ten sam dźwięk, tyle, że wydłużony. Proszona tabelka: póki co samogłoski, jutro dodam spółgłoski.

  Przednie 
   
  Centralne 
   
  Tylne 
i i: y y:
u u:
e:
ɛ
ɔ ɔ:
a
ɒ:

EDIT: dodałem wszystkie długie do tabelki na początku
« Ostatnia zmiana: Luty 12, 2013, 19:01:32 wysłana przez Drukarz »
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #3 dnia: Luty 11, 2013, 21:09:45 »
Rzeczowniki

Tutaj zmieniło się najwięcej. Odmiana rzeczownika zależy od samogłoski, na którą się kończy. W przypadku zapożyczeń jest ona zgodna z ostatnią samogłoską wyrazu. Czyli występuje harmonia wokaliczna.

  otwarte 
  średnie 
  zamknięte 
  a, á 
  e, é, o, ó 
  i, í, u, ú, y, ý 

Nadal istnieją trzy kategorie, do jakich rzeczownik może zostać przyporządkowany. Tj. żywotny, nieżywotny oraz abstrakcyjny.

Podobnie jak z koniungacjami dla czasowników, dla rzeczowników również istnieją dwie deklinacje (dla każdej kategorii): samogłoskowa, dla zaczynających się samogłoską oraz spółgłoskowa, dla tych, które rozpoczynają się spółgłoską.

No to teraz będzie trochę tabelek :-P

1. Żywotne

Samogłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-an, -án   -en, -én, -on, -ón-in, -ín, -un, -ún, -yn, -ýn
Celownik   
-asj, -ásj   -esj, -ésj, -osj, -ósj-isj, -ísj, -usj, -úsj, -ysj, -ýsj
Biernik   
-aga, -agá   -ege, -egé, -ego, -egó   -igi, -igí, -igu, -igú, -igy, -igý

Spółgłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-at, -án-et, -ét, -ot, -ót-it, -ít, -ut, -út, -yt, -ýt
Celownik   
-ass, -áss   -ess, -éss, -oss, -óss-iss, -íss, -uss, -úss, -yss, -ýss
Biernik   
-azja, -azjá    -ezje, -ezjé, -ezjo, -ezjó   -izji, -izjí, -izju, -izjú, -izjy, -izjý

2. Nieżywotne

Samogłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-ap, -áp-ep, -ép, -op, -óp-ip, -íp, -up, -úp, -yp, -ýp
Celownik   
-atj, -átj-etj, -étj, -otj, -ótj-itj, -ítj, -utj, -útj, -ytj, -ýtj
Biernik   
-aka, -aká   -eke, -eké, -eko, -ekó   -iki, -igí, -iku, -ikú, -iky, -iký

Spółgłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-ar, -ár-er, -ér, -or, -ór-ir, -ír, -ur, -úr, -yr, -ýr
Celownik   
-acs, -ács-ecs, -écs, -ocs, -ócs-ics, -ícs, -ucs, -úcs, -ycs, -ýcs
Biernik   
-azsa, -azsá   -ezse, -ezsé, -ezso, -ezsó   -izsi, -izsí, -izsu, -izsú, -izsy, -izsý

3. Abstrakcyjne

Samogłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-ava, -avá   -eve, -evé, -evo, -evó   -ivi, -iví, -isu, -ivú, -ivy, -ivý   
Celownik   
-aca, -acá   -ece, -ecé, -eco, -ecó   -ici, -icí, -icu, -icú, -icy, -icý   
Biernik   
-ala, -alá    -ele, -elé, -elo, -eló   -ili, -ilí, -ilu, -ilú, -ily, -ilý 

Spółgłoskowa
otwarteśredniezamknięte
Mianownik   
-a, -á-e, -é, -o, -ó-i, -í, -u, -ú, -y, -ý
Dopełniacz   
-asa, -asá   -ese, -esé, -eso, -esó   -isi, -isí, -isu, -isú, -isy, -isý   
Celownik   
-anja, -anjá   -enje, -enjé, -enjo, -enjó   -inji, -injí, -inju, -injú, -injy, -injý   
Biernik   
-aza, -azá    -eze, -ezé, -ezo, -ezó   -izi, -izí, -izu, -izú, -izy, -izý   

Liczbę mnogą tworzymy dodając do rzeczwnika sufiks -k. W razie potrzeby poprzedzamy go ostatnią samogłoską.

akege (chleb) -> akegek (chleby)
akegetj (chlebowi) -> akegetjek (chlebom)

W następnym poście o przymiotniku, przysłówku, zaimkach oraz o zapożyczeniach.
« Ostatnia zmiana: Luty 22, 2013, 15:09:08 wysłana przez Drukarz »
 

Offline Aureliusz Chmielewski

  • Wiadomości: 436
  • BBNG ( ͡° ͜ʖ ͡°)
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #4 dnia: Luty 11, 2013, 21:31:16 »
Ładnie przedstawione :D

Miałem dwie czy trzy próby do stworzenia czegoś podobnego (widać podobieństwa do węgierskiego, fińskiego, coś w ten deseń), i zawsze kończyło się to porażką :(
The n-word
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #5 dnia: Luty 12, 2013, 18:05:44 »
Dzięki, starałem się, żeby to było w miarę przejrzyste. Teraz widzę, że czasowniki kłócą się z deklinacją dla rzeczowników. Poprawię to dzisiaj ;) Póki co zabieram się jeszcze za opisanie harmonii wokalicznej. Koło 21.00 powinien być kolejny post ;-)
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #6 dnia: Luty 12, 2013, 19:01:35 »
Zanim o harmonii, to chciałbym poinformować o pierwszej zmianie fonetycznej, jaka już zdążyła nastąpić w języku: a: przeszło w ɒ:, stąd też w harmonii wokalicznej á przechodzi w ó, zamiast w é.


Harmonia wokaliczna

Harmonia wokaliczna ogranicza się tylko do samogłosek. Ich podział mamy post wyżej. Zasady są takie, że:

1. głoska otwarta nie może wystąpić w jednym słowie z głoską zamkniętą
2. głoska otwarta może wystąpić z głoską średnią
3. głoska zamknięta może wystąpić z głoską średnią
4. głoski z tych samych grup mogą występować ze sobą


Problem pojawia się jednak przy zapożyczeniach, kiedy często głoski otwarte i zamknięte są w jednym słowie. W takim przypadku:

1. O zamianie głosek decyduje pierwsza samogłoska w słowie, pod nią "dopasowywane są następne".
2. Proces zamiany głosek wygląda tak:

(wynika to z tej tabelki - przesuwamy się tylko w górę lub w dół ;) )

  Przednie 
   
  Centralne 
   
  Tylne 
i i: y y:
u u:
e:
ɛ
ɔ ɔ:
a
ɒ:

a > e
á > ó

i, y > e
í, ý > é

u > o
ú > ó
 

Offline Ghoster

Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #7 dnia: Luty 12, 2013, 19:21:50 »
Deklinacja - Rzeczownik.
Koniugacja - Czasownik.
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #8 dnia: Luty 12, 2013, 21:49:30 »
Wiem. Nie używam tych dwóch słów zamiennie, znam ich znaczenie. Jeśli gdzieś tak zrobiłem, to przez nieuwagę (jeśli możesz, to pokaż gdzie - poprawię odrazu). Chciałem dzisiaj napisać coś o przymiotniku, ale już chyba nie zdążę.
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #9 dnia: Luty 13, 2013, 12:28:02 »
Przymiotniki

Przymiotniki w języku ati tworzy się dodając odpowiednie sufiksy do rzeczownika.

V to pierwsza samogłoska jaka występuje w słowie.

1. Sufiksy samogłoskowe (dla słów rozpoczynających się samogłoską)

stopień   
sufiks
równy   
-vVnj
wyższy   
-tVt
najwyższy   
-lVss

2. Sufiksy spółgłoskowe

stopień   
sufiks
równy   
-sVsj
wyższy   
-rVd
najwyższy   
-vVcs

Sufiksy te dołącza się po odmienionym rzeczowniku. Tak więc deklinacja rzeczownikowa, staje się również przymiotnikową :-)

Przykład: yti - dobro
ytivynj - dobry
ytityt - lepszy
ytilyss - najlepszy

vessyti - zło
vessytisesj - zły
vessytired - gorszy
vessytivecs - najgorszy


Przysłówki

Przysłówki, podobnie jak przymiotniki tworzymy od rzeczowników. Nie odmieniają się one przez przypadki.

1. Sufiksy samogłoskowe (dla słów rozpoczynających się samogłoską)

stopień   
sufiks
równy   
-vVnnV
wyższy   
-dVttV
najwyższy   
-mVskV

2. Sufiksy spółgłoskowe

stopień   
sufiks
równy   
-tVllV
wyższy   
-rVddV
najwyższy   
-vVckV

ytivynny - dobrze
ytidytty - lepiej
ytimysky - najlepiej

vessytitelle - źle
vessytiredde - gorzej
vessytivecke - najgorzej


Zaimki

OSOBOWE:

jatyon/ona/ono  mywyoni/one
Mianownik   
kehevekeshemvel
Dopełniacz   
kethetvetkesethemetvelet
Celownik   
kesshessvesskesesshemessveless
Biernik   
kezje  hezje  vezjekesezje  hemezje  velezje

DOPEŁNIENIA:

jatyon/ona/ono  mywyoni/one
Celownik   
essek  esseh  essevesses  essem  essel
Biernik   
ezjekezjehezjevezjesezjemezjel

Przykład użycia dopełnienia:
itínezjeh - kocham cię

Posiadanie wyrażamy dopełniaczem - akegeket - mój chleb

Warto tu jeszcze wspomnieć, że dopełniacza używa się tylko do wyrażenia posiadania. Wszędzie indziej jego rolę zastępuje biernik.

« Ostatnia zmiana: Luty 13, 2013, 14:24:30 wysłana przez Drukarz »
 

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #10 dnia: Luty 13, 2013, 14:36:02 »
Spoiler
[close]

Przyimki i poimki

przyimek 
jak + M.  o + Voc.  o + M.  o + B.  o + Msc.  bez + D.  do + D.  z + D.  z + N.  mimo + D.  od + D.  u + D.  obok + D.  oprócz + D. / poza + N.  zamiast + D. 
ati 
ély + M.  na! + M.  na + M.  ép + B.  éppe + C.  in + B. zsá + B.  ka + B.  ék + C.  less + B.  + B.  én + B.  kesj + B.  lón + B.  etjózs + B. 

Póki co to tyle poimków/przyimków :P Jutro dopiszę resztę. Dziękuję Henrykowi Pruthenii za to, że ją przygotował dla Zapadniego, głównie na niej się opierałem, sam bym zapomniał o połowie. Mógłby ktoś ocenić realność tych procesów dla PSa?

EDIT: Ze względu na to, że z listy procesów powstał roterski - to to z niego będą zapożyczane słowa.
« Ostatnia zmiana: Luty 15, 2013, 22:03:15 wysłana przez Drukarz »
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 521
  • Thanked: 120 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #11 dnia: Luty 13, 2013, 23:54:05 »
Z téj listy zamiast systemu zapożyczania słów zrób slavlanga!
Serjo, jakem to przejrzał, hmmm, dobre toto było.

Offline CookieMonster93

Odp: Język ati 2.0
« Odpowiedź #12 dnia: Luty 14, 2013, 17:59:59 »
popieram, ciekawy'm, co z tego by wyszło. :-)