Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 176327 razy)

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #315 dnia: Październik 20, 2012, 22:30:18 »
Z oplwicie, czyli `opływając w coś`.

Cytat: Brückner
 obfity, obfitość, obfitować ; najdawniejsze formy, psałterzowe i biblijne: oplwity, oplwitość (już w psałterzu flor., w najmłodszej jego części z XV wieku, opwitość, a w biblji nawet obfity) ; mylnie, niby z czeska, i opylwity pisane. Znaczy ‘opływający w co’ (por, łac. abundans, ‘obfity’, od unda, ‘woda’), od czasownika płwieć, ‘płynąć’ (w kazaniach świętokrzyskich plwiący,  ‘płynący’), takiego jak pnieć (p.piąć), Ipieć (p. lgnąć), tkwieć ; u Czechów podobne czasowniki najczęstsze. Z oplwity, urobionego (jak inne przymiotniki na -ity) od »opłwa, ‘abundantia’, średnia spółgłoska wypadła, jak zawsze, z troistej zbitki, a w nowem opfity wyczuto przyimek ob (niby oblewać i podobne). Pisownia wahała się długo najrozmaiciej; już w biblji obok oplioity, opwitość, i obfity, obfitować», pf, tj. f, zamieniało się na chw, jak zawsze stąd ochwity (porównaj zuchwały),  a zamiast tego i okwity ; pisano nawet oblfitujący,  obok opfito. Niema u innych Słowian.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #316 dnia: Październik 20, 2012, 23:01:39 »
Cytuj
Z oplwicie, czyli `opływając w coś`.

:D
JAKI SŁODZIAK.

Hm - czyli to z tłumaczeń Vulgaty, takie w miarę dosłowne tłumaczenie łacińskiego wyrazu? (swoją drogą 'unda' to chyba fala).

Jakie to są słowa "obfity" i "abudans" - jakieś powinowate?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Widsið

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #317 dnia: Październik 20, 2012, 23:10:41 »
Stawiam na kalkę opływać w coś z łac. abundare "przepełniać, opływać w coś", przypuszczam, że o(b)pływać brzmiało lepiej niż *obchlusnąć. Ab- = ob-, ale też o-, z- itd., prefiksy to zawsze burdel, a undare znaczy "napływać", "zalewać" i "chlusnąć". abundans to imiesłów współczesny przymiotnikowy, powinowatym słowem będzie raczej przymiotnik abundus.
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 768
  • Pochwalisze: 337 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #318 dnia: Październik 21, 2012, 11:10:01 »
"Opwicie" to poprawna etymologicznie pisownia. Ta pisownia przez -bf- to jakaś myłka słownikarska - ktoś na siłę doszukiwał się tam przedrostka ob-.
PFJ to Dyskord, a nie to martwe poletko pana Bucefała...
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #319 dnia: Październik 21, 2012, 23:03:01 »
Z cyklu "Najgorsze koszmary preskryptywistów": Skąd "wejszła" czy "wejszłem"?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Widsið

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #320 dnia: Październik 21, 2012, 23:33:04 »
Pewnie od wejść, tak jak przy *wziąść odpada tylko ść.
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #321 dnia: Październik 22, 2012, 01:11:34 »
Kurczę, no racja. Aż mi głupio, że to przeoczyłem.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #322 dnia: Październik 22, 2012, 21:59:15 »
Cytuj
Skąd jest 'cnót'?
Dziwne wzdłużenié zastępcze. Powinno być 'cnot'.
Przypadkowo akurat znalazłem taki artykuł:
http://www.ling.upenn.edu/~gene/papers/polish_raising.pdf
- ale bierze on zagadnienie od strony synchronicznej, a to przy pewnym ładunku wiedzy historyczno-językowej robi tylko niepotrzebne zamieszanie. Zaleta jest taka, że podsunął mi więcej przykładów wzdłużenia przed bezdźwięcznymi. Porównanie zachowania `cnót` w słowiańszczyźnie nic nie da, bo słowo to znane jest tylko na Zachodzie, który mało mówi o uwarunkowaniach przyciskowych - a to te mogą odpowiadać za podobne aberracje.

Ale pewnym tropem jest zdar, iże słowa stopa, wrota, osa, kopa są - albo mogą być - b-paradygmatowe, a zatem w gen. pl. w psł. przycisk był na jerze, a następnie został zretrahowany na poprzedzającą sylabę, wywołując nań wzdłużający akcent neoakutowy. W *orsti > ros. рости akcent téż na -ти: znamienne. Wątpliwa jest robota, którą Derksen odtwarza jako *orbòta, ale i tak chyba jesteśmy na właściwéj ścieżce.

Nie ma łatwo z diachronią.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 897
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #323 dnia: Październik 22, 2012, 22:09:39 »
To wiele wyjaśnia dzięki. A co do "wrót", to mamy tak czy siak TorTa, więc w tém przypadku bym się nawét nie pytał.

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #324 dnia: Październik 22, 2012, 23:11:14 »
Cytuj
To wiele wyjaśnia dzięki. A co do "wrót", to mamy tak czy siak TorTa, więc w tém przypadku bym się nawét nie pytał.
No ale z nimi téż nic nie wiadomo. To wprawdzie TolT a nie TorT, ale np. mamy złoto-złot, bo to c-paradygmat.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 768
  • Pochwalisze: 337 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #325 dnia: Październik 23, 2012, 00:12:26 »
Złoto ma liczbę mnogą?
PFJ to Dyskord, a nie to martwe poletko pana Bucefała...
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #326 dnia: Październik 23, 2012, 08:32:51 »
Czemu nie? Mamy białe złoto i zwykłe złoto, i możemy sobie powiedzieć - dajmy na to - o kowalności poszczególnych złot. Ale jeśli to zbyt sztucznie urobione, to weźmy błoto-błot.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #327 dnia: Październik 30, 2012, 13:18:55 »
Dobra, skąd się wziął «plik»? Z «pleść»?
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Widsið

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #328 dnia: Październik 30, 2012, 14:17:45 »
Nie, z łac. plicare "zwijać".
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #329 dnia: Październik 30, 2012, 14:49:39 »
Nie, z łac. plicare "zwijać".

Nie kognat aby?
стань — обернися, глянь — задивися