Autor Wątek: Język macedoński  (Przeczytany 19410 razy)

Offline Úlfurinn

Język macedoński
« dnia: Grudzień 19, 2017, 23:00:15 »
Македонски јазик
Лекција 1 - Азбука и изговор
W pierwszej lekcji języka macedońskiego omówię alfabet i wymowę. :)

Alfabet
Język macedoński jest zapisywany fonemiczną cyrylicą. Po za [ɫ̪] (л), [c] (ќ) i [ɟ] (ѓ) nie ma dźwięków obcych dla języka polskiego. W cyrylicy macedońskiej nie ma samogłosek jotowanych, j zapisujemy tak, jak w łacince. Jeśli ktoś nie zna cyrylicy (lub musi się zapoznać z kilkoma, rzadko używanymi znakami), to odsyłam do artykułu.

Pismo odręczne
To może być mały problem dla osób przyzwyczajonych do rosyjskiej kursywy. Macedońska różni się od niej nieznacznie, ale warto o tym pamiętać:
Spoiler
[close]

Wymowa
Jak wcześniej wspomniałem, po za [ɫ̪], [c] i [ɟ] w macedońskim dźwięki są bardzo podobne do polskiego. Występuje pięć samogłosek: a, e, i, o, u. W zasadzie jedyną ciekawostką w macedońskiej fonologii jest akcent - w wyrazach dwusylabowych paroksytoniczny (pada na drugą sylabę od końca, jak w polskim), a w wyrazach dłuższych proparoksytoniczny (pada na trzecią sylabę od końca). Do ciekawszych rzeczy dojdziemy przy gramatyce i słownictwie.

Zadanie:
Wymówić, zapisać odręcznie i zapamiętać (na następną lekcję):
јаболко - jabłko
леб - chleb
вода - woda
млеко - mleko
маж - mężczyzna
жена - kobieta
дете - dziecko
куче - pies
книга - książka
коњ - koń

wymówić i zapisać odręcznie (nauczyć się opcjonalnie):
патлиџан - bakłażan
куќа - dom
виљушка - widelec
среќен - szczęśliwy


(następne tematy będą dużo lepiej omówione, postaram się do piątku szczegółowiej opisać alfabet macedoński i wstawić drugą lekcję)
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 
Pochwalili: Kazimierz

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 897
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #1 dnia: Grudzień 20, 2017, 17:18:46 »
Jak pisze się /dż/?

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #2 dnia: Grudzień 20, 2017, 17:26:35 »
Jak pisze się /dż/?

Џџ
Mało wyrazów ma tę literę, np. патлиџан.
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 

Offline Kazimierz

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #3 dnia: Grudzień 20, 2017, 18:38:47 »
Љ wymawia się tak samo jak polskie ) /l/?
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #4 dnia: Grudzień 20, 2017, 19:06:31 »
Wikipedia podaje, że [lʲ], ale jest to alofon [l].
Ja jednak wymawiam [lʲ] - wyraz виљушка przeczytam jako [ˈvilʲuʃkä]
« Ostatnia zmiana: Grudzień 20, 2017, 19:09:07 wysłana przez Úlfurinn »
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 897
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #5 dnia: Grudzień 21, 2017, 06:57:58 »
Jak pisze się /dż/?

Џџ
Mało wyrazów ma tę literę, np. патлиџан.
Chodzi mi o pismo odręczne :)

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #6 dnia: Grudzień 21, 2017, 17:59:50 »
Jak u z pętelką <ˠ> pod spodem:
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #7 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:07:09 »
Македонски јазик
Лекција 2 - Сегашно време во македонскиот јазик
Dzisiaj o odmianie w czasie teraźniejszym

Rzeczownik
Zanim przejdę do budowy zdania to pokrótce opiszę macedońskie rzeczowniki, aby rozwiać większość wątpliwości, bo i dużo o nich rozpisywać się nie trzeba. Otóż, w macedońskim istnieją trzy rodzaje - męski, żeński i nijaki. Męski zazwyczaj kończy się spółgłoską, żeński na ogół przyjmuje -a, a nijaki -e lub -o. Deklinacja nie istnieje (rzeczownik ma tylko dwa przypadki: mianownik i wołacz), ale za to mamy bardzo rozbudowany system rodzajników, którymi zajmiemy się przy przymiotnikach (które także otrzymują rodzajniki). Nauka rzeczownika z rodzajnikami nie jest potrzebna.

Odmiana czasownika
Macedońskie czasowniki w czasie teraźniejszym nie mają oboczności i nieregularności (przynajmniej ja innego poza ,,być'' nie widziałem). Nie mają także bezokolicznika, który jest zastąpiony formą trzecią osobą liczby pojedynczej (np.
 јаде - jeść/[on/a/o] je). Każda końcówka w odmianie czasownika jest inna, więc w macedońskim zaimków osobowych używamy opcjonalnie (jak w polskim).

Odmiana „być”
Сум odmienia się nieregularnie, a w „bezokoliczniku” występuje jako pierwsza osoba liczby pojedynczej:


Odmiana czasowników regularnych
Czasowniki dzielą się na trzy grupy w zależności od samogłoski w formie trzeciej osoby liczby pojedynczej: -a (има - mieć, гледа - widzieć, patrzeć), (рече - powiedzieć, земе - brać) lub (прави - robić, мрази - nienawidzić). Odmiana tych czasowników wygląda następująco:


Uwaga! Jeśli przy odmianie grupy -e w 1 os. l.p. i 3. os. l.mn. „bezokolicznik” zakończony jest na ие, to końcówki zmieniają się odpowiednio w -јам, -јат (np. пие - пијам, пиеш, пие, пиеме, пиете, пијат).

Przykłady
Дете пее. (Dziecko śpiewa)
Маж пие млеко и јаде леб. (Mężczyzna pije mleko i je chleb)
Скопје е град во Македонија (Skopje jest [są?] miastem w Macedonii)
Słownictwo
Zwierzę - Животно
мачка - kot
мечка - niedźwiedź
пеперутка - motyl
морско куче - rekin
крава - krowa
бик - byk
кученце - szczenię
птица - ptak
зајак - królik
волк - wilk
змијз - wąż
кит - wieloryb
свиња - świnia
орел - orzeł
пингвин - pingwin
делфин - delfin
фока - foka
желка - żółw
пчела - pszczoła
комарец - komar
коза - koza
овца - owca
лав - lew
слон - słoń
магаре - osioł
пајка - kaczka
гуска - gęś
кокошка - kura
петел - kogut

Czasowniki - Глаголи
има - mieć
нема - nie mieć (o negacji będzie później, ta forma jest wyjątkiem)
сака - chcieć, kochać
слиша - słyszeć
гледа - widzieć
пишива - pisać
чита - czytać
зборува - rozmawiać
пие - pić
јаде - jeść
може - móc
пее - śpiewać
знае - znać
работи - pracować
стои - stać
вози - prowadzić (pojazd)
мисли - myśleć
оди - iść
прави - robić
седи - siedzieć
учи - uczyć
се вика - nazywać się (се zachowuje się, jak polskie się)

Inne
дали? - czy?
што? - co?
каде? - gdzie?
во - w
како? - jak?


Zadanie:
Przetłumaczyć na macedoński
Nie mam psa.
Koń je chleb
Pracujemy w Macedonii.
Kaliopi śpiewa w języku macedońskim.
Czy widzisz orła?
Gdzie są kogut i kura?
Idziecie czy siedzicie?
Czy możesz rozmawiać?
Ona czytają książkę.
Delfin słyszy rybę.

[/td][/tr][/table]
« Ostatnia zmiana: Sierpień 15, 2019, 15:24:15 wysłana przez Úlfurinn »
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 
Pochwalili: Kazimierz

Offline Pluur

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #8 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:14:15 »
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #9 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:22:57 »
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego măgar (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
« Ostatnia zmiana: Grudzień 24, 2017, 22:57:05 wysłana przez Úlfurinn »
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 

Offline Pluur

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #10 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:40:43 »
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego magăr (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
Nawet nie chcę wiedzieć jak to wygląda w ich wykonaniu xD
A co do nazw, to my Słowianie, mamy to trochę zjebane - te wszystkie dźwiękonaśladowcze, prześmiewcze i erotykalne nazwy są zajebiszcze XD
Co do magare to z tego rumuńskiego nie-z-Rumunii, tak?
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 897
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #11 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:53:00 »
Z jakich źródeł korzystasz?

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #12 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:55:08 »
Skąd (wybacz za latynicę):
Kučence
Kit
Magare
Pajka
Petel?

Wybaczam, to co napisałeś wygląda i tak lepiej od latynicy używanej przez Macedończyków w Internecie. ;-;
Кученце pochodzi od słowa куче
Кит to w większości słowiańskich jest wieloryb, pożyczka z greckiego.
Магаре od rumuńskiego măgărr (swoją drogą wiele macedońskich słów było mi łatwiej zapamiętać, bo były podobnych do rumuńskich xd)
Пајка to forma słowa патка (również oznacza kaczkę, a pochodzi od prasłowiańskiego, пајка to bardziej nazwa zwyczajowa)
Петел z prasłowiańskiego śpiewać. xD
Nawet nie chcę wiedzieć jak to wygląda w ich wykonaniu xD
A co do nazw, to my Słowianie, mamy to trochę zjebane - te wszystkie dźwiękonaśladowcze, prześmiewcze i erotykalne nazwy są zajebiszcze XD
Co do magare to z tego rumuńskiego nie-z-Rumunii, tak?

Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.

Z jakich źródeł korzystasz?

Słownik, szczegółowy opis gramatyki macedońskiej na wikipedii i to.
Czasem jeszcze coś się trafi na innych stronach, ale tego jest niewiele. Mimo wszystko, materiałów do macedońskiego jest dużo więcej, niż do ormiańskiego.
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...
 

Offline Pluur

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #13 dnia: Grudzień 24, 2017, 22:57:31 »
Cytuj
Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.
Nie, nie. Chodziło mi, czy macedoński zapożyczył toto z rumuńskiego, czy z tych rumuńskich używanych na Bałkanach (tj.: meglenorumuński, arumuński, czy istrorumuński).
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język macedoński
« Odpowiedź #14 dnia: Grudzień 24, 2017, 23:01:52 »
Cytuj
Nie wiem, skąd pochodzi rumuńskie măgar, początkowo myślałem, że z tureckiego, ale jednak nie.
Nie, nie. Chodziło mi, czy macedoński zapożyczył toto z rumuńskiego, czy z tych rumuńskich używanych na Bałkanach (tj.: meglenorumuński, arumuński, czy istrorumuński).

Prawdopodobnie z tych nie-z-Rumunii.
Chociaż, магаре istnieje też w bułgarskim, więc może to być wzięte z dakorumuńskiego.
Cieszę się, że na PFJ nie ma już Bojlera <3
Może teraz czas na Canisa...