Ostatnie wiadomości

#1
Polszczyzna / Odp: Najdziwniejsze nazwy miej...
Ostatnia wiadomość przez dziablonk - Dzisiaj o 08:06:22
Sancygniów - wieś ze Świętokrzyskiego może nie dziwna, bo od imienia Sęczygniewa (30.10) ale jakaż urocza, bo czegóż tu nie ma? I zachowana stara nosówka -an- (jak w Sandomierzu), i mazurzenie cz > c, i wreszcie (1839) zmiana końcówki -ew > -ów, czyli odbicie południowopolskiej tendencji do zamiany końcówki -ew po miękkich (Sochaczew) na -ów (Skoczów). :D
#2
Polszczyzna / Odp: Etymologie w polskim
Ostatnia wiadomość przez dziablonk - Dzisiaj o 07:44:18
Apropos łajno, przypomniało mi się wyrażenie: iść na przełaj, 'prosto, skrótem'. Może się to wzięło od przeprawiania się przez jakąś wodę (np. rzekę, moczary), no właśnie na przełaj (zamiast objeżdżania jej naokoło).
Toponimy z tym wyrazem:
- wieś Przełaj (na styku woj. świętokrzyskiego, małopolskiego i śląskiego)
oraz wieś Przełaj Czepiecki (gw. -cka (f.)?) - obie wsie nad strumykiem, dopływem Mierzawy (Mierzawki).
- Przełajka - obecnie dzielnica Siemianowic Śląskich, która graniczy z inną dzielnicą - Bańgowem - przez rzekę Brynicę.
EDIT: Brückner jedynie w Uzupełnieniach do Dodatku do Słownika wspomina przełaj:
Cytatprzełaj (str. 443) i przełaja, 'bok', 'ubocze', na przełaj, 'bokiem' ('przecinając drogę'); 1262 r. prelaja 'custodia cervorum' (zabiegać jeleniom drogę; służba obowiązkowa); z przełaje, 'z boku', wiek 16.
Sęk w tym, że nie tłumaczy cząstki -łaj.
U Arcta w Słowniku Staropolskim:
CytatPrzełaj, ubocze, zasadzka; krótsze przejście, przesmyk; z przełaje, z przełaju, z boku, z nienacka; ogródkowo, oględnie, z pod oka; na p.,  wpoprzek; na wylot, na przestr[z]ał.

#3
Conlangi: a priori / Odp: Język Salladorski — Táugh...
Ostatnia wiadomość przez Raceg - Czerwiec 10, 2024, 20:51:08
Odmiana czasownika ,,być"




Specjalne przyrostki o nieregularnych liczbach mnogich:





Inne, regularne końcówki to: –um oznaczająca medium, środek, przestrzeń czynności lub stanu; –es, –as oznaczające podmiot związany z czynnością (np skutek)

Kropka pod literą oznacza akcent główny.

Przykładowe słowa:

mężczyzna — cârin (m)
kobieta — ántwë (f)
syn — dân (m)
córka — âllë (f)
brat — mérrin (m)
siostra — ûrdhwë (f)
ojciec — âthin (m)
matka — mânë (f)

ręka — hŷë (f)
chleb — ráume (m)
żyć — lârâ
świecić — rûnâ
stać — vârmâ
dom — pûrthë (f)
Ojczyzna — Pûrthŷmë (f)
ziemia — ŷmë (f), ménum (m)
kraj — úneth, men, ment (wszystkie m)
bok, strona — swûrth (m)
chorągiew — néthlind (m)
granica, koniec — ur (n)
łopata — sáudhë (n)
łuk — bŷrn (m)
iść — mûrrâ
drzewo — âchë (f)
gałąź — értha (m)
morze — ser (n)
niebo — cûr (n)
oko — gâlbhë (f)
rana — dráum (m)
grób — súlie (m)
moneta — reghúne (m)
niszczyć — rángâ
męczyć — âirerâ
rządzić — bârâ
przerywać — ussŷriâ
jechać, płynąć (za pomocą pojazdu) — flâmâ
wiedzieć — cânnâ


Niektóre czasowniki są złożone, to znaczy że składają się z rdzenia i przedrostków lub przyrostków. Te, które posiadają przyrostki (pochodzące od poimków) mają te poimki po odmianie. Jednak przy imiesłowach poimki występują po rdzeniu. Przykład:

cânnâ-châr — zapominać
canáughan-câr — ja (mężczyzna) wielokrotnie zapominam
câncârand — zapominający
#4
Lingwistyka ogólna / Odp: Co was wkurza w kwestiach...
Ostatnia wiadomość przez pipipipi - Czerwiec 09, 2024, 20:02:57
Ponowoczesne komputerowe ćwierćmózgi które nie odróżniają funkcjonalności od funkcji. Ich to nie boli w uszy?

Spoiler
Uwaga: W tym wątku nie pisano od 120 dni.
Jeżeli nie masz pewności, że chcesz tu odpowiedzieć, rozważ rozpoczęcie nowego wątku.


Warto przywrócić ciut chwały temu legendarnemu wątkowi.
[Zamknij]
#5
Polszczyzna / Odp: Etymologie w polskim
Ostatnia wiadomość przez dziablonk - Czerwiec 09, 2024, 20:01:06
Tak apropos ryb: skąd więcierz?
#6
Polszczyzna / Odp: Etymologie w polskim
Ostatnia wiadomość przez dziablonk - Czerwiec 09, 2024, 20:00:25
Cytat: SchwarzVogel w Czerwiec 08, 2024, 22:47:00Z mojej strony, skąd "u" w sumie? Zamiast staropolskiego soma?

Jakiś wpływ czeskiego sumec, w którym "u" z "o" bodajże regularne?
Ciekawe pytanie. Podają, że niby oboczne miało być już w ps. *somъ / sumъ, tyle że postać z -u- obecnie występuje tylko w zachodniosłowiańskich (stcz. sum, dziś sumec, w słowackim sóm, sum, šum) + gwarowo w ukraińskim: сум, сiм(!).
Moim zdaniem to odbicie dawnego staropolskiego pochylenia o (>ó) przed nosowymi, obecnego przecież jeszcze dziś w gwarach polskich (np. gw. kóń, por. cz kůň, sk kôň), ale równocześnie chyba świadomie unikanego w języku literackim. Wydaje mi się, że na utrwalenie się tej postaci z -u- mogły mieć wpływ podobne wyrazy jak suma czy sumienie.
Ciekawe, że odwrotny proces (u > o) zaszedł w przypadku nazwy innej ryby: okoń, z dawnego okuń ('oczasty'?  z ps. sufiksem -un-jь, por. sk okúň, ale cz okoun bez -). Tu pewnie przez skojarzenie z koń. :P
#7
Lingwistyka ogólna / Odp: Humor, ciekawostki i WTF ...
Ostatnia wiadomość przez dziablonk - Czerwiec 09, 2024, 07:31:33
Turniej tłumaczy 2015 "N.N. uprawia gimnastykę poranną" Barańczaka:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL8Hn328mNyeMQvyHhE6SbvWi4PZyBEAVe

"Pieśń o szczęściu" K. K. Baczyńskiego po chińsku:
https://www.youtube.com/watch?v=JrG8jj7fQ-k

Kaszubskie żarty:
https://www.youtube.com/watch?v=EQPvWrCk80U
#8
Polszczyzna / Odp: Etymologie w polskim
Ostatnia wiadomość przez SchwarzVogel - Czerwiec 08, 2024, 22:47:00
Cytat: dziablonk w Maj 20, 2024, 22:01:35Skąd "kuśtykać"?

Według Bańkowskiego zamiast "kusztykać", od "kusztyk" - "szczudło o kształcie wydrążonego z drewna kielicha, przyprawiane do nogi obciętej w kolanie". Od "kusztyk" - "rodzaj kielicha". (U Chryzostoma Paska)

Wywodzi to od niemieckiego kuf-stück albo kopf-stück. Tyle że obie te formy oznaczone jako hipotetyczne.


Z mojej strony, skąd "u" w sumie? Zamiast staropolskiego soma?

Jakiś wpływ czeskiego sumec, w którym "u" z "o" bodajże regularne?
#9
Conlangi: a posteriori / Odp: Narzecze wysokopolskie
Ostatnia wiadomość przez Ainigmos - Czerwiec 08, 2024, 21:20:35
Pewien wyraz przydatny w przyszłej Epoce Wielkich Odkryć Kosmograficznych:
terraformowanie "upodobnienie danej planety do Ziemii" - ziemiowacenie (< ziemiowaty "podobny do Ziemii")
#10
Conlangi: a posteriori / Odp: Narzecze wysokopolskie
Ostatnia wiadomość przez Łudomian - Czerwiec 08, 2024, 14:35:10
portfel – trzos; proste wzkrzeszenie i unowocześnienie stpol. słowa znaczącego ongiś 'sakiewka na pieniądze'