Językoznawstwo > Lingwistyka ogólna

Etymologye extraordynaryyne w ięzykach omnum partum mundi

<< < (12/13) > >>

Toivo:
Fińskie "z życia wzięte" etymologie nie przestają mnie zaskakiwać. Tym razem słowo riittää "wystarczać":


--- Cytat: https://en.wiktionary.org/wiki/riitt%C3%A4%C3%A4 ---The original meaning was "to cover with (thin) ice" (whence riite), from which "to cover" and abstractly "to suffice".
--- Koniec cytatu ---

Toivo:
Fińskie keksiä "wymyślić" < keksi "bosak, długi kij (używany przy spławianiu drewna)" (~ szw. käxe).

Rozwój znaczenia być może jakoś tak: "trącać bosakiem" (drewno spławiane rzeką, żeby nie tworzyło zatorów) > "uważnie obserwować" > "zauważyć" > "wymyślić".

Inna możliwość: mój słownik etymologiczny podaje, że keksi jest też zaświadczone w znaczeniu "motyka", więc może "wymyślić" < "wyorać, wygrzebać z ziemi"?

Toivo:
Wybaczcie nabijactwo, ale pora na kolejną.

ukkonen "piorun, burza" < ukko "dziadek, staruszek"

Powiązanie przez boga piorunów, a prywatnie dziadka z brodą o imieniu Ukko. O ile o nim już trochę zapomniano, to oba powyższe są w powszechnym użyciu i derywacja ciągle jest widoczna.

Siemoród:
Wiele perskich t.zw. czasowników złożonych (czyli na ogół par rzeczownik+czasownik typu 'robić', 'stać się', 'dać', 'wziąć', 'mieć') jest wyszukanymi frazeologizmami, ale jeden mnie szczególnie zauroczył.

W języku perskim 'przysięgać' to قسم خوردن qas[ѕ]am xordan, czyli 'przysięga (arab.)' + 'jeść' i ten nietypowy jak na perskie czasowniki złożone czasownik (bardziej typowym byłby دادن dâdan 'dać' lub کردن kardan 'robić') wynika z tego, że arabizm zastąpił starsze wyrażenie سوگند خوردن sowgand xordan, gdzie سوگند ma się wywodzić z awestyjskiego słowa na siarkę. To z kolei wynika ze zwyczaju panującego za czasów Sasanidów, kiedy podczas wypowiadania przysięgi należało wypić napój zawierający siarkę, gdyż miała ona uniemożliwić krzywoprzysięztwo.

Swoją drogą jeden z wielu przykładów na to, jak wiele słów mogłoby mieć niewyjaśnione etymologje, gdyby nie to, że historja piśmiennictwa irańskiego liczy kilka tysięcy lat.

dziablonk:

--- Cytat: Siemoród w Sierpień 23, 2020, 02:48:56 --- Bardzo ciekawe jest to, że wszelkie terminy pogodowe podlegają takim bardzo łatwym zmianom znaczeniowym. Bardziej odosobnione przykłady:

pol. niebo, lit. debesis (chmura), łac. nebula (mgła)
--- Koniec cytatu ---
gr. νέφος 'chmura', sanskr. nábhas 'niebo', łot. debesis 'niebo'; zastanawia mnie łac. nubes / nubis 'chmura', może przestawka samogłosek?
Z kolei lit. dangus 'niebo' łączą ze stpol. dęga 'tęcza', hr. duga 'tęcza', ros. дуга 'łuk'.


--- Cytuj ---kasz. wiodro (pogoda), cz. vedro (upał), płb. vedrü (pogoda, słońce)
--- Koniec cytatu ---
Chyba kojarzę wiadro 'pogoda' z Wielkopolski, może to jakiś dolnoniemiecki kognat (niem. Wetter, ang. weather)?

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości

[#] Następna strona

[*] Poprzednia strona

Nie udało się pochwalić
Pochwalanie...
Idź do wersji pełnej