Autor Wątek: Pytania o etymologie w językach różnych  (Przeczytany 127239 razy)

Offline Spodnie

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #675 dnia: Listopad 07, 2022, 21:55:31 »
Cytuj
najmä ‚predovšetkým’ (od 18. stor.) • Z pôvodného *na jmä < *na jьmę, doslova ‚na meno’, od psl. *jьmę (⇗ meno) – význam sa ďalej posunul v smere ‚na meno’ > ‚menovite, špeciálne, zvlášť ap.’ > ‚predovšetkým’; porov. i čes. zejména ‚najmä’ < ze jména ‚z mena’.

Cytuj
zvlášť, staršie i zvlášte (od 15. stor.) • Z čes. zvláště (novšie zvlášť), ktoré vzniklo na základe stčes. zvláščě < z vláščě, doslova asi ‚z ojedinela’ (z toho ‚oddelene, osobitne ap.’), od stčes. vlášč(í), ‚vlastný; ojedinelý, jedinečný’ (*volst-j-; od rovnakého koreňa ako ⇗ vlasť). Z odvodenín: zvlášt-ny, ob-zvlášť a i.

Interesuje Cię słowacki? Znam go dobrze, używam go na co dzień w pracy.
ChWDChRL
 
Pochwalili: dziablonk

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #676 dnia: Listopad 08, 2022, 07:09:51 »
Tak, nawet byłem tam 2 razy na wakacjach w Bańskiej Bystrzycy i na kilka godzin przejazdem w Bratysławie. Pamiętam, że dostałem tam w bibliotece książkę (ale niestety zdekompletowaną :( ) "Potulky po východnej Afrike". Może znasz jakieś ciekawe książki po słowacku (kryminały, sf, historyczne, podróżnicze), które możesz polecić?
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline Spodnie

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #677 dnia: Listopad 08, 2022, 11:41:25 »
Niestety nie, nie interesowałem się nigdy za bardzo literaturą, a żałuję, bo to by mi dało więcej styczności z tym językiem.
ChWDChRL
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 830
  • Pochwalisze: 432 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #678 dnia: Listopad 12, 2022, 16:26:43 »
Zkąd wziął się ten popularny w literaturze slawistycznej (szczególnie poganoznawczej) pogląd, że wit, wito- w słowiańskich imionach dwuczłonowych oznacza "pan"? Nie kojarzę żadnego leksemu, który by na takie znaczenie wzkazywał. Czyżby jakieś powiązanie na poziomie ponadsłowiańskim? A może to po prostu było tak, że jakiś wielki "ałtorytet" rzucił takie stwierdzenie (bo mu pasowało do jakiejś tezy, n.p. że Świętowit to "święty pan", albo że Siemiwit to "głowa rodziny") i kolejni bezmyślnie kopjowali? Bo jakiś totalnie z dupy jest dla mnie ten wywód.

Brü wiązał wita z "witaniem" (co pierwotnie znaczyło "przebywać" - to czyniłoby -wita znaczeniowym ekwiwalentem -bąda, a stara słowiańszczyzna lubiła takie pokrewieństwa - Więce-, Bole- i Pacze- znaczą zasadniczo to samo i wszystkie fungowały w imiennictwie), co o wiele bardziej mi pasuje do "poetyki" starosłowiańskich imion, niż ten nieszczęsny "pan".
СЛАВА РОССІИ! ГЕРОЯМЪ СЛАВА!
 
Pochwalili: spitygniew

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #679 dnia: Listopad 22, 2022, 11:00:38 »
Może wit w znaczeniu 'pana, gospodarza', czyli 'tego, co wita gości'?  ::)
« Ostatnia zmiana: Listopad 22, 2022, 11:03:27 wysłana przez dziablonk »
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #680 dnia: Grudzień 09, 2022, 14:54:22 »
"American" to sztuczne słowo, za łaciny Ameryki nie znano, gdyby znano, pewnie by mówiono *americanensis, bo z tego co widzę w źródłach, -anus odnosiło się raczej do miast (cf. Romanus).
Afryka to też nie miasto, a mieli przecież Scipio Africanus Maior?  ;D
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #681 dnia: Grudzień 09, 2022, 15:01:10 »
dlaczego z niemieckiego Elbing zrobiono we Wrocławiu Ołbin, a w Elblągu... no, Elbląg?
Na wikipedii piszą, że mógł pójść od Olba czyli Albina, no ale może chcieli, żeby brzmiał mniej niemiecko, za to bardziej prasłowiańsko?
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #682 dnia: Grudzień 09, 2022, 15:03:43 »
W "częstowaniu" nosówka też jest fałszywa zresztą.
Za to w uczestniku jej brakuje. :D
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #683 dnia: Grudzień 10, 2022, 11:50:42 »
Ukraińskie роздягати — skunto? Od дяга „rzemień”?
Chyba z tego samego co polskie rozdziewać, w -> γ (hiatus?), być może wtórnie skojarzone z 'rzemieniem' (por. też розпрягати 'rozprzęgać') :P
« Ostatnia zmiana: Grudzień 10, 2022, 11:54:41 wysłana przez dziablonk »
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #684 dnia: Grudzień 19, 2022, 08:57:02 »
Skąd niem. Staat przez dwa a?
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Offline dziablonk

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #685 dnia: Grudzień 26, 2022, 12:29:14 »
Skąd francuskie Noel na Boże Narodzenie?
Dziwno wam, iżem ja to tako pomieszany?
Jak ciećwierz przyszedłem w płatczyska ubrany.
 

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #686 dnia: Styczeń 03, 2023, 09:57:44 »
Cytuj
Skąd niem. Staat przez dwa a?
To po prostu jeden z (niekonsekwentnych) sposobów zapisu długości w niemieckim, np. Saal, pojawia się też w rdzennych wyrazach (Waage, Moor, See). Staat jest akurat z łaciny za pośrednictwem dolnoniemieckim i niderlandzkim.

Cytuj
Skąd francuskie Noel na Boże Narodzenie?
Jak większość romańskich, jakiś derywat od natus - tu natalis z elizją /t/ i rozpodobnieniem /a/.
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Online Siemoród

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #687 dnia: Styczeń 03, 2023, 12:32:05 »
Cytuj
Skąd niem. Staat przez dwa a?
To po prostu jeden z (niekonsekwentnych) sposobów zapisu długości w niemieckim, np. Saal, pojawia się też w rdzennych wyrazach (Waage, Moor, See). Staat jest akurat z łaciny za pośrednictwem dolnoniemieckim i niderlandzkim.

Cytuj
Skąd francuskie Noel na Boże Narodzenie?
Jak większość romańskich, jakiś derywat od natus - tu natalis z elizją /t/ i rozpodobnieniem /a/.
Akurat Waage to ciekawy przykład, bo w reformie na początku XX wieku (tej samej od CentrumZentrum czy thuntun) zarzucono pisownię z podwojoną samogłoską, ale po paru dekadach wrócono do niej, bo pozwoliła na odróżnianie Wagen- (pojazdowy) od Waagen- (wagowy) w złożeniach. Niemiecka ortografja lubi tego typu rozróżnienia, por. Stadt i Statt (to drugie szczególnie w złożeniach) albo säen (zam. sähen jak nähen, mähen) dla odróżnienia od sähen (forma czasownika sehen).

Ogólnie te podwójne samogłoski są strasznie z dupy i nie da się ich w większości przypadków wytłumaczyć inaczej niż tradycją wzmocnioną pisownią dolnoniemiecką i niderlandzką, bo czemu zarzucono baar na rzecz bar, zostawiając przytem leer, czy też czemu zdrobnienie od łodzi (Boot) to Bötchen, a nie Böötchen xD

Większy burdel, też u rzekomo lubiących porządek Niemców, jest tylko w niemieckich toponimach i nazwiskach. Na rozgrzewkę proponuję znalezienie wszystkich form (często homofonicznych!) nazwiska Schmidt xD
Niech żyje Wolny Syjam!