Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 252971 razy)

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2115 dnia: Marzec 07, 2021, 20:24:12 »
Moje z politologii:
minister - działej (bo zajmuje się poszczególnym działem państwa)
ministrowa - działejka
ministerstwo - działejstwo
ministerski - działejski
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2116 dnia: Marzec 08, 2021, 19:15:47 »
Moje:
błożko! – dzięki! (podpatrzone w łużyckim gdzie oznacza na szczęście!); błożyć błożę – dziękować dziękuję (stp. chwalić); błożenie – dziękowanie; pobłożenie – podziękowanie; pobłoga – podzięka; przebłożny – wdzięczny, przebłoga – wdzięczność (chyba lepsze niż wcześniej podawane darzę itd.)
kłębucha (od kłąb) – kapusta (a jeszcze jedno słowo obok obłucha, aby pokazać, że da się coś wymyślić)
narzyn (wywodnia wsteczna od narzynać) – gwint; narzynacz – gwintownik
nawała (stp. wielka wała) – tsunami
pkielnik (od pkielny) – tygiel (piekło i piekielny pono ze stcz.)
pniwo (od piąć pnę) – zdrewniałe pnącze, liana
prażucha – kawa
prześwitka – welon
rodzajowanie – typologia (zmiana znaczenia, bo okazuje się, że istnieje polski odpowiednik klasyfikacji)
torówka – tramwaj (okazuje się, że nazywane są tak jednoślady do wyścigów na torze)
wąwód (od wwieść < wieść wiodę) – teza

Wyczytane:
boj – trema
jakościowanie – klasyfikacja; jakościować – klasyfikować (wymyśliłem sam, ale że już istnieje, to podaję tutaj)
oblik – sztuka (u Mostowiaka pod lik)
powonka – pachnidło, perfumy (przedkładałem powabka, powabki)
 
Pochwalili: Ainigmos, Siemoród

Offline Spacepunker

  • Wiadomości: 83
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2117 dnia: Marzec 08, 2021, 23:19:29 »
Przecież większość tych nazw to albo błędne rekonstrukcje albo nie wysokopolskie nazwy.
Czego ty oczekujesz po Kuboku :I

Ale ogółem to chciałbym zaprezentować nazwy poglądów politycznych:
Wspólnizm - komunizm
Wspólnotyzm - socjalizm
Wiązkizm - faszyzm
Narodzony wspólnotyzm - nazizm
Narodowizm - nacjonalizm
Wolnościowizm - liberalizm
Wolnizm - libertarianizm
Pozwólczynizm - leseferyzm
Bezwładyzm - anarchizm
Bezwładopozwólczynizm - anarchokapitalizm
Nowowiązkizm - neofaszyzm
Bezwładoprostotyzm - anarchoprymitywizm
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2118 dnia: Marzec 09, 2021, 08:27:45 »
Ale ogółem to chciałbym zaprezentować nazwy poglądów politycznych:
Wspólnizm - komunizm
Wspólnotyzm - socjalizm
Wiązkizm - faszyzm
Narodzony wspólnotyzm - nazizm
Narodowizm - nacjonalizm
Wolnościowizm - liberalizm
Wolnizm - libertarianizm
Pozwólczynizm - leseferyzm
Bezwładyzm - anarchizm
Bezwładopozwólczynizm - anarchokapitalizm
Nowowiązkizm - neofaszyzm
Bezwładoprostotyzm - anarchoprymitywizm
No tak, jak te hybrydy polsko-greckie z odgreckim przyrostkiem -i/yzm mają uchodzić za wysokopolskie wyrazy? xD
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2119 dnia: Marzec 09, 2021, 10:53:15 »
Padały takie pomysły:
narodowiectwo – nacjonalizm
społecznictwo, społectwo – socjalizm
wspólnoctwo – komunizm
 

Offline Spacepunker

  • Wiadomości: 83
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2120 dnia: Marzec 09, 2021, 12:16:55 »
Padały takie pomysły:
narodowiectwo – nacjonalizm
społecznictwo, społectwo – socjalizm
wspólnoctwo – komunizm
Końcówką -ctwo można zakończyć większość tych słów
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2121 dnia: Marzec 22, 2021, 10:56:54 »
Del
« Ostatnia zmiana: Marzec 22, 2021, 11:08:06 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2122 dnia: Marzec 22, 2021, 18:46:37 »
prażucha – kawa
Mój podobnie:
herbata - parzucha
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2123 dnia: Marzec 28, 2021, 20:36:39 »
Mój:
karykatura - przejaskrawnia (od przejaskrawiać)
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2124 dnia: Kwiecień 07, 2021, 15:02:20 »
Brakowało mi ostatnio polskiego słowa na hijack, szczególnie w kontekście ideologii.
No to może uwód (od uwodzić).
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 07, 2021, 16:15:21 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2125 dnia: Kwiecień 07, 2021, 21:54:43 »


Myślę że uwieźć nadaje się dostatecznie dobrze, ma podobne znaczenie, nie jest zbyt często używane, więc to znaczenie tez się "zmieści".

Do znaczenia politycznego faktycznie chyba by się przydało coś nowego.

Uwieść czy uwodzić nie mają z hijack wspólnych znaczeń, ewentualnie nadawałoby się to na to znaczenie polityczne.
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2126 dnia: Maj 02, 2021, 12:16:09 »
Nie ma również głupiego, z czym tęczowe lewactwo nie wyskoczyłoby, czym nie zbłaźniłoby się, więc jednym słowem: clown world - głupisko.
« Ostatnia zmiana: Maj 02, 2021, 13:21:03 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2127 dnia: Maj 11, 2021, 20:40:24 »
Moje:
chociejka (od *chocieja < chocieć chocę) – afrodyzjak
dłuża – linia (np. dłuża kolejowa); dłużka – linijka (np. dłużka pisma, zeszyt w dłużkę)
garbuła (od garb) – muszla; garbułka – muszelka
głębinówka (od mała łódź głębinowa) – batyskaf (głębinowiec, który mi się nasunął jako pierwszy, nadałby się na jednowyrazową nazwę łodzi podwodnej)
kołówka – rower (r. ż. brzmi lepiej, jakoś tak lżej i ruchliwiej, od podawanych wcześniej kołowiec czy kołownik)
kołowiec – motór cruiser (tęgość wyrazu dobrze oddaje ciężkość i moc takich silnikówek)
krasota – koloryt
króta (urzeczownikowiony przymiotnik, ob. krótki) – kurtka
mać – materia (np. obieg maci i przepływ żaży w przyrodzie); maciowy (jak gaciowy od gać) – materialny; macina – materiał; macinowy – materiałowy; macić (jak gacić od gać)
narodowy – publiczny (np. prawo narodowe, sprawy narodowe)
następ – faza
obmyślać – teoretyzować; obmyślca – teoretyk (do wcześniej podawanego obmysł – teoria; od razu samo się nasuwa wykonawca – praktyk)
obrazownik – obrazowe przedstawienie danych, wykres (np. obrazownik dla danych jakościowych)
pchadło – pompa; pchadełko – pompka (np. pchadełko do kołówki; na początku wcale nie uwzględniałem tego -dło, ponieważ wydawało mi się jakieś takie stukająco-pukająco niedzisiejsze, ale chyba po 2 latach zabawy w wymyślanie słów zaczynam oswajać się z polszczyzną)
pocierka (od pocierać) – pasta (np. pocierka do zębów)
podskocznia (od siatka podskoczna) – trampolina
przedłoga (od przedłożyć) – oferta
przedmiar (od przedmierzyć) – projekt (słowo istnieje); przedmierzać – projektować; przedmierca i przedmierczyni – projektant i projektantka; przedmiernia – biuro projektowe
przedzór (od przedźrzeć) – plan (np. przedzór działania; przedzór miasta); przedzierać (przed-zierać rzecz jasna) – planować; przedzieranie – planowanie; przedzorny – planowy; przedzornie – planowo
przecz (ob. poprzek; chyba nie przeka?) – krata; przeczka – kratka (np. zeszyt w przeczkę)
przełaz – korytarz (słowo istnieje)
przerabianie a. przerób – proces
przezierać (od przeźrzeć) – redagować; przezierca i przezierczyni – redaktor i redaktorka; przeziernia – redakcja (podane wcześniej źrzeciel, źrzecielnia, źrzecielny, źrzecielnie nie są chyba w ogóle możliwe – przyrostek -ciel łączy się w polszczyźnie z czasownikami na -ać, -ić, -yć; dawniej używano słów przezorny, przezornie w znaczeniu zapożyczonych z cz. rzetelny, rzetelnie)
przezor (od przeźrzeć) – szyba
przystęp – peron
rozszerznia – katachreza (na wzór przenośnia)
silnikówka (od kołówka silnikowa) – motocykl; a także (od mała łódź silnikowa) – motorówka (tak odmienne użycie, że nazwa mogłaby służyć dwóm urządzeniom)
sprzecznia – oksymoron (na wzór przenośnia)
stęp – takt
uczasawiający (od uczasawiać) – temporalny (np. użycia uczasawiające przymiotników)
uczasowienie – chronologizacja
umiejscawiający (od umiejscawiać) – lokatywny (np. użycia umiejscawiające przymiotników)
uwid – aspekt
wycieczkówka – kamper (na wzór ciężarówka czy osobówka, które zdają się być utworzone bez podstawy słowotwórczej)
wylotnica (od uleja wylotna) – lufa
wyzroczko (od *wyzrocze < *wyzrok < wyźrzeć) – judasz
wzorzyć wzorzę (od wzór, jak darzyć darzę od dar) – rysować/szkicować; wzorzenie – rysowanie/szkicowanie; wzorzyna (jak rycina) a. wzorzba (jak kraśba i rzeźba) – rysunek; wzorzynowy (od wzorzyna) a. wzorzbowy (od wzorzba) – rysunkowy; wzorzyk – rysik; wzorznik – szkicownik; wzorznica – rysownica; wzorzyciel i wzorzycielka a. wzorzbiarz i wzorzbiarka – rysownik i rysowniczka; wzorzywo (jak tworzywo) – środek wzorzenia, kreda?; wzorzywko – kredka
zagrzewca (od zagrzewać) – kibic; zagrzewka – doping
zapobiegawczość (od zapobiegawczy) – profilaktyka (słowo istnieje, ale nie jest używane w tym znaczeniu)
zapobiegliwiec – tzw. prepers (co to za -s w tym śmiesznym słowie?)
« Ostatnia zmiana: Maj 12, 2021, 06:52:16 wysłana przez JasiekChrusty »
 
Pochwalili: Ainigmos, Terrus

Offline Onoma

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2128 dnia: Maj 11, 2021, 22:25:56 »
Hijack to po prostu przejęcie albo zawłaszczenie - nie ma tu potrzeby tworzenia kolejnego koślawego słowa.
Natomiast czy na herbatę nie pasowałby napar?
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2129 dnia: Maj 12, 2021, 00:01:31 »
narodowy – publiczny (np. prawo narodowe, sprawy narodowe)
Troszkę niebezpieczne, bo „toaleta narodowa” (czy tam „ustęp narodowy”) brzmi niezręcznie – słówko „narodowy” ma nieco inne znaczenie i rzadko pasuje do zastępowania
Nie ma jednego rodzimego odpowiednika dla słowa „publiczny”. W ścisłym znaczeniu takim odpowiednikiem będzie „pospolity” (por. rzeczpospolita – republika), ale dla niektórych rzeczy lepsze byłyby: powszechny (np. prawo), społeczny (np. sprawy), państwowy, ogólnodostępny (tu pasuje toaleta) czy ludowy (któremu znaczeniowo bliżej do „narodowego”, ale już bez jakiejś wzniosłości).
Któreś z tych sześciu określeń zawsze będzie pasować do użycia jako odpowiednik słowa „publiczny”, w przeciwieństwie do użycia „narodowy” jako odpowiednika.
« Ostatnia zmiana: Maj 12, 2021, 00:05:56 wysłana przez Mariusz W. »