Językoznawstwo > Nauka natlangów

Język macedoński

<< < (14/14)

Úlfurinn:
МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК
Лекција 14 -  Заповедниот начин и глаголскиот прилог со нивниот ред на клитиките во македонскиот јазикПоследно имав кажано за редот на клитиките во македонскиот јазик, денес ќе напишам нешто за ситуацијата, кога клитиките не се пред глаголот, туку во друга позиција
Заповедниот начин
Слично, како на полскиот јазик, на македонски имаме директна и индиректна форма на заповедниот начин. Начинот го користиме за давање заповед, наредба или забрана. На македонскиот јазик имаме неколку повеќе можности да го изразиме него на полскиот. Што е важно за начинот, во него клитиките можат и мораат да одат после глаголот, например Напиши го писмото.

Образување на директната форма
Изгледа слично како и на другите словенски јазици. Иако на македонскито јазик знаме три групи на глаголите, начини на форминање на заповедниот начин се неколку подруги и ги има два - првата група се глаголи од глаголската а-група (гледа, има, сака) и глаголите од е-групата и и-групата коишто имат два или повеќе самогласки на крајот (например пие, пцуе, стои). За таа група формирање на заповедниот начин е -ј. За глаголската а-група се додава -ј после а (например гледај, имај, сакај), а за глаголите од е- и и-групата се променува последната самогласка на -ј (например пиј, пцуј, стој). Формирањето секогаш е регуларно. Тоа е образување на заповедниот начин за 2. лице од еднината, за множината се додава уште -те до формата на 2. лите (тоа е например гледајте, сакајте, пијте, стојте). Втората група е многу слична, на групата припаѓаат глаголите од глаголската е-група или и-група коишто имаат само една самогласка на крајот (например јаде, молчи, кажи). Овде образовањето исто е регуларно. За 2. лице еднина ја променуваме последната самогласка на -и (например јади, молчи, кажи), а за множината на -ете (па има јадете, молчете, кажете). Сето е секогаш регуларно, за глаголот сум формите се буди, будете.




Образување на индиректната форма
Овде имаме повеќе можности него само на полски јазик, во којшто се користи всушност само niech, на македонскиот јазик имаме повеќе можности исто за негативната форма:
1. нека за трето лице, се користи исто, како на полски, например: Нека тој си иде дома! Нека ми одговараат на мене најбрзо како можат!
2. да пред се за 1. лице множина, ама се користи за секоето, во такви реченици да го има секогаш на почеток на реченицата: Да одиме денес со комшиите! Да имаш добар ден! Да сте среќни засекогаш!
3. ајде (да), слично како претходното, ама се користи почесто и има посилно значење, например: Ајде пиеме кафе! (така се изразува кога сакаме да се напиеме ракија со некого, никогаш не значи дека сакаме да пиеме кафе!), Ајде да возиме утре во Охрид!
4. немој(те) (да) е негација на заповедниот начин: Немој да седиш предолго овде! Немојте да славите празник без мене!
5. не е втор начин за негацијата: Не пијте го кафето од шиптар! Не чекајте за мене, ќе дојдам подоцна!


Глаголскиот начин
Глаголскиот начин е неменлива форма на глаголот, означува парарелно дејство, како и во полскиот јазик. Формирање е многу лесно и регуларно, за глаголите од а-групата додаваме -јќи (например, има - имајќи, сака - сакајќи, чита - читајќи), за глаголите од е-групата и и-групата се користи -ејќи (например, јаде - јадејќи, оди - одејќи, стои - стоејќи, пие - пиејќи). Например:
Одејќи до пријател на кафе, се гледав со комшијата;
Имајќи ги новата кола Јанко секој месец си оди за два дена во Охрид;
Помагајќи ѝ на мајката во кујната Дафина научи како се прави тавче гравче.



Напомнувам за речниците:
http://www.recnik.net.mk/ - полско-македонски и македонско-полски речник, има неколку празнини ама тоа е единствен таков извор; полско-македонската верзија е подобро направена;
https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page - англискиот викиречник;
https://recnik.off.net.mk/ - многу опширен извор, речникот има преводи во двете страни од македонски на англиски, германски, шиптарски, службениот јазик на Република Поранешни Отомански Покраини Мореа и Солун, француски, словенечки, турски, српскохрватски и руски, сите јазични верзии имаат многу висок квалитет;
http://www.makedonski.info/ - еднојазичниот речник на македонскиот јазик со велика база на лексиката и примери на користење.

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości

[*] Poprzednia strona

Nie udało się pochwalić
Pochwalanie...
Idź do wersji pełnej