Językoznawstwo > Nauka natlangów

Magyar

<< < (3/3)

Wedyowisz:
Dzięki, rozjaśniłeś mi pewne kwestie interakcji osoby z liczbą. Ciekawe, że „widzę nas” (bardzo często używane wyrażenie, no ale można sobie wyobrazić taki kontekst) jest wyrażane zwrotnie. Przywodzi mi to na myśl moją odjechaną ideę strony półzwrotnej na potrzeby jednego konlangu.

Spodnie:
Zrobię lekcję o odmianie czasowników w cz. teraźniejszym.

Najpierw o kilku czasownikach nieregularnych:

menni - iść:

megyekmegyünkmészmentekmegymennek
Rzecz jasna, jest to czasownik nieprzechodni, zatem nie można go odmieniać poprzez formy koniugacji przedmiotowej.

jön - przychodzić

jövökjövünkjösszjöttökjönjönnek
Czasowniki zakończone na s, sz, z lub dz:

olvasokolvasunkolvasololvastokolvasolvasnak
Różnica polega na tym, że w 2. os. l. poj. czasownik otrzymuje końcówkę -ol, -el albo -öl (w zależności od harmonii wokalicznej).

Czasowniki z -ik

Czasowniki z -ik w 3. os. l. poj. odmieniają się inaczej, niż reszta:

lakomlakunklakszlaktoklakiklaknak
Jak widać, -ik występuje tylko w 3. os. l. poj., a 1. os. l. poj. otrzymuje końcówkę -om, -em albo -öm.

Czasami występują czasowniki, które wymagają zastosowania obu powyższych wzorów odmiany jednocześnie. Np.: dolgozik ("pracować").

dolgozomdolgozunkdolgozoldolgoztokdolgozikdolgoznak
Czasowniki z -ít albo z dwiema spółgłoskami na końcu:

értekértünkérteszértetekértértenek
W tej odmianie chodzi o to, że przed końcówką 2. os. l. poj. i mn. oraz 3. os. l. mn. dodaje się spójkę a albo e. Jeżeli w temacie czasownika ostatnią samogłoską jest ö, ő, ü lub ű, wówczas w 2. os. l. mn. spójką tą jest ö (ale tylko wtedy).

Końcówka -lak/-lek:

Końcówkę -lak/-lek dodaje się do tematu czasownika, kiedy jego podmiotem jest ja, a dopełnieniem - ty. Używa się jej w kontaktach nieoficjalnych.

Dodaje się ją bezpośrednio do tematu czasownika (np. látlak - "widzę cię"), chyba, że jest zakończony na -ít albo dwie spółgłoski (np. tanítalak - "uczę cię").

Hapana Mtu napisał wcześniej parę innych rzeczy dot. -lak/-lek, więc nie będę powtarzał.

Wymieniłem chyba wszystkie nieregularności

Spodnie:
Następna lekcja - konstruowanie zdań.

Jak już wiemy, szyk zdania w węgierskim to SVO. Z reguły ulega on większym lub mniejszym zmianom. Jednak zdanie to nie tylko podmiot, orzeczenie i dopełnienie.

Język węgierski ma np. takie coś, jak bezokolicznik z końcówkami dzierżawczymi. Służy on do wskazania, kogo dotyczy zdanie.

Tworzy się go tak:

temat czasownika + n/ni + końcówka dzierżawcza

Końcówki dzierżawcze dla bezokolicznika to:

tudnomérdekelnemfőznömtudnodérdekelnedfőznödtudniaérdekelniefőznietudnunkérdekelnünkfőznünktudnotokérdekelnetekfőznötöktudniukérdekelniükfőzniük
Bezokolicznika z końcówkami dzierżawczymi używa się w zdaniu z takimi wyrażeniami, jak:

érdemes - warto
sikerül - uda się
kell - trzeba
szabad - wolno
lehet - można
tilos - nie wolno
muszáj - trzeba (bardziej "musieć")

Nem sikerül a házat rendbe hoznom. - Nie uda mi się wyremontować domu (dosł. "nie uda mi się domu do porządku dać")

Poprawne są też zdania bez użytej dzierżawczości bezokolicznika.

Itt nem szabad dohányozni. - Tu nie wolno palić.

Na następnej lekcji napiszę m.in., jak robi się zdania z wyrażeniami przyimkowymi (czy jak to się nazywa).

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości

[*] Poprzednia strona

Nie udało się pochwalić
Pochwalanie...
Idź do wersji pełnej