Polskie Forum Językowe

Językoznawstwo => Polszczyzna => Wątek zaczęty przez: Gal w Kwiecień 25, 2021, 04:05:40

Tytuł: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Gal w Kwiecień 25, 2021, 04:05:40
Zastanawia mnie jak zdobyć wiedzę o języku polskim - jakie są godne uwagi książki o języku itd. Oczywiście wiem czym jest deklinacja, a czym koniugacja  ;) ale zastanawia mnie jak zdobyć wiedzę na poziomie bardziej akademickim. Różne sylabusy czy programy często są przepełnione mnogością starych tytułów, które w praktyce są zbędne i żaden student ich nie czyta. Dalej, pewne książki są nieprzystępne, trudno dostępne lub po prostu pełne błędów. Byłoby dobrze wiedzieć coś w rodzaju ,,fonetykę najlepiej objaśnia podręcznik X, zaś morfologię - strona Y".
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: ⰗⰎⰀⰂⰋⰖⰞ w Kwiecień 25, 2021, 09:03:57
Chodzi ci o synchronikę czy djachronikę? Ja z synchroniką nie mam najmniejszego problemu i mojim zdaniem nie potrzeba żadnego uczenia się w końcu to język ojczysty. <del>Fonologję dość dobrze chyba prezentuje angielska Wikipedja.</del> [offtop]mam na telefonie półpauzę a na komputerze nie[/offtop]
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Kwiecień 25, 2021, 11:02:31
Jeśli interesuje cię djachronja, to polecam ‚‚Historię języka polskiego’’ Klemensiewicza.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Toivo w Kwiecień 25, 2021, 14:29:58
Ja miałem kiedyś "Gramatykę historyczną języka polskiego" (tą (https://www.empik.com/gramatyka-historyczna-jezyka-polskiego-dlugosz-kurczabowa-krystyna-dubisz-stanislaw,prod3300074,ksiazka-p)). Nie mam porównania z innymi tego typu pozycjami, ale była całkiem solidna i zaspokoiła moją ciekawość w tym temacie. (12 zł za pdfa!)
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: ⰗⰎⰀⰂⰋⰖⰞ w Kwiecień 25, 2021, 16:24:55
Rosponda jest chyba lepsza choć dużo mniejsza :)
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Gal w Kwiecień 25, 2021, 19:52:52
Bardzo dziękuję za propozycje literatury :D Dalej zapytam - czy nie lepiej przed gramatyką historyczną języka polskiego poznać SCS? Z czego najlepiej się go uczyć?

Dalej kwestia synchroniki. Niby umiem dobrze korzystać z polskiego, ale w sposób jakby nieświadomy i bezmyślny. Łacinę znam słabiej niż polski, ale wiem jakie wyróżnia typy deklinacji i koniugacji itd. W polskim nie umiem przyporządkować rzeczownikom odpowiednich deklinacji.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: ⰗⰎⰀⰂⰋⰖⰞ w Kwiecień 25, 2021, 20:48:55
U Rosponda i Klemenśeviča jest pokazane jakie były prasłowiańskie deklinacje/końjugacje i jak vyevoluovały do polskiego, np. o povstańu tzv. "Novéj Polskiéj Końjugacji Atematycznéj" takiéj jak "słuham, słuhaš" itp., o přemiešańu "-a -u" i "-u -ovi" i o innyh ğistoryčnyh procesah gramatyčnyh v polskim.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Kwiecień 26, 2021, 01:08:15
Bardzo dziękuję za propozycje literatury :D Dalej zapytam - czy nie lepiej przed gramatyką historyczną języka polskiego poznać SCS? Z czego najlepiej się go uczyć?
Można, polecam Moszyńskiego, ewentualnie Bartulę. Obydwa do znalezienia w internecie.

Dalej kwestia synchroniki. Niby umiem dobrze korzystać z polskiego, ale w sposób jakby nieświadomy i bezmyślny. Łacinę znam słabiej niż polski, ale wiem jakie wyróżnia typy deklinacji i koniugacji itd. W polskim nie umiem przyporządkować rzeczownikom odpowiednich deklinacji.
W polskim w zasadzie każdy autor inaczej wydziela te typy i liczba konjugacyj waha się od czterech do ponad stu xD

Bardziej wartościowym będzie, jeśli będziesz umiał po prostu powiązać odmianę polskiego czasownika z odmianą prasłowiańską, a dla niego już jak najbardziej wydziela się takie konjugacje i deklinacje i tu różni autorzy są raczej zgodni.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Gal w Kwiecień 26, 2021, 16:10:13
Podręcznik Bartuli już mam, wydaje się wprawdzie wiarygodny, ale mało przystępny (chociażby zastosowana czcionka jest niezbyt czytelna). Moszyńskiego zamówiłem.

Dalej z synchronicznym to jest szeroki temat ,,poprawnej polszczyzny", ,,kultury języka polskiego" itd. Nie widzę zasadniczo jakiejś bardzo wielkiej wartości w ścisłym przestrzeganiu preskryptywistycznych reguł; byłoby jednak ciekawie poznać i przeanalizować te reguły. Co w tym temacie jest godne uwagi? Mam z tego typu literatury ,,Słownik wyrazów kłopotliwych" i to jest dobra książka, ale jednak lepiej nie być człowiekiem jednej książki  :)
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Kwiecień 26, 2021, 18:18:22
Wydaje mi się, że przestudiowanie historii języka polskiego da ci rozeznanie i pozwoli samemu wyrobić opinję, które reguły narzucane przez preskryptywistów są rzeczywiście sensowne, a które są całkowicie arbitralne.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Gal w Kwiecień 26, 2021, 18:24:53
Chodzi mi jednak też o taki jakby zbiór reguł preskryptywistycznych.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Toivo w Kwiecień 26, 2021, 21:16:21
Ogólnie to, czego szukasz, nazywa się "gramatyka opisowa". Na studiach filologicznych jest taki przedmiot i pod tym hasłem znajdziesz w necie listy tytułów podręczników. Do polskiego nie jestem w stanie żadnego polecić, bo nie znam.
Tytuł: Odp: Jak zdobyć wiedzę o języku polskim
Wiadomość wysłana przez: Gal w Kwiecień 28, 2021, 02:40:52
Wydaje mi się, że obok typowych podręczników gramatyki opisowej pewne miejsce mają też różne poradniki językowe itd. Coś z tego typu literatury polecicie?