Językotwórstwo (conlanging) i światy > Conlangi: a posteriori

Język germański

(1/17) > >>

Obcy:
Język germański lub dla odróżnienia astralogermański - język urzędowy mówiony w Germanii. Silnie zróżnicowany dialektowo. Używany od ok. XI wieku. Zamysł powstał ok. 2005 roku i jest dalej rozwijany. Język ten charakteryzuje się głównie wpływami języka angielskiego, niemieckiego i niderlandzkiego, również szemierskiego, innego mojego języka (a priori). Na razie przedstawię najważniejsze fakty, ale będę je jeszcze uzupełniać.

Aktualizacja: będę stosować alfabet IPA, by wytłumaczyć wymowę w nieregularnych wypadkach.

Alfabet:
a  ä  b  d  ð  e  ë  ə  f  g  h  i  j  k  l  m  n  o  ø  p  r  s  š  t  θ  u  ü  v  ƨ  ƨ̌

Wymowę trudno wytłumaczyć, ponieważ często ortografia nie zgadza się z wymową i na odwrót. Tym bardziej trudno wytłumaczyć twardą, płynną melodię języka, z "przeciąganiem" dyftongów i długich samogłosek.

Wymowa w skrócie:
-- ä wymawia się jak nasze "e"
-- ë jak nasze "jo", czasem też jak "a"
-- ø, ü jak niemieckie "oh"(Lohn), "ü"(Lücke)
-- ə, ð, θ jak angielskie "er", "th"(mother), "th"(thing), a nawet bardziej ścieśnione prawie jak polskie "y"
-- ƨ jak nasze "z"
-- š, ƨ̌ jak angielskie "sh"(shy), "si"(vision)
-- r niestety raz języczkowe (francuski), raz drżące (polski); najczęściej to pierwsze
-- h wydechowo (angielski), ch przy podniebieniu (polski)
-- i jak angielskie "i"(sin)
-- e czasem "normalnie" jak nasze "e", czasem nieme, niewymawiane

Dyftongi:
-- äi na wiele sposobów :-(, ale najczęściej jak polskie "ej", tylko że bardziej ścieśnione, ale również jak niemieckie "eh"(lehren) i rzadko wspomniane "ə"
-- üi jak niemieckie "üh"(Sühne)
-- ou jak nasze "oł", tylko że bardziej ścieśnione
-- əu jak gdyby krótsza wersja angielskiego "er"(term)
-- äu jak gdyby powyższe "əu" + "j", coś pomiędzy niderlandzkim "ui" a polskim "yj"
-- än przed spółgłoską jak francuskie "in"(voisin)
-- är, er znowu różnie  :-(, na końcu jak polskie "er" lub krótko "a", w środku "normalnie" lub w razie trudności jak niemieckie "er"(der)
-- ij jak angielskie "ee"(see)

Najważniejsze słówka:
Mins näiment  /mɘs ˈnejmn̩t/ ...(M.), Bin ...(B.) (/bɘ/) -- Nazywam się ...
Mäunder ...(M.) jäiren /ˈmɘynda ... ˌjeːʀ̥n̩/ -- Mam ... lat.
Mins hërə ... /mɘs ˈçjɔʀɘ/ -- tutaj "h" jest miękkie -- Chcę ...
Mins näiden ...(M.) /mɘs ˈnejdn̩/ -- Potrzebuję ..., często też: Chcę + rzeczownik (B.)
Mins šoð ...  /mɘs ˈʃɔð/ -- Powinienem ..., czasem: Muszę ...
Šod ... /ʃɔd/ -- Muszę ..., częściej w 2 os. lp. i w l. mn., w 3. os. lp. nigdy nieużywane

Trochę tabelek.

Odmiana rodzajnika określonego ðer /ðɛʀ/, nieokreślonego nie ma :-P .
R. męski R. nijaki R. żeński M.ðerðesðeB.ðənðesðeD.ðesðesðesC.ðəmðəmðəmUwaga: rodzaj żeński posiada tylko kilka reliktowych rzeczowników oznaczających istoty żeńskie, a także pewne archaiczne wyrażenia.

Liczba mnoga:
R. męski R. nijaki i żeńskiM.ðene*ðene*B.ðenenðene*D.ðensðensC.ðənðənUwaga: w "ðens" wymowa "en" jak szwa (czyli będzie /ðɘs/). Poza tym zamiast formy ðene(*) często używa się formy skróconej
ðe.

Nie będę się rozpisywał na temat deklinacji rzeczowników, bo są niestety dość trudne w deklinacji  :-(  :-( .

Koniugacja czasowników w czasie teraźniejszym na przykładzie czasownika "liken" /lɪkn̩/, lubić. W dodatku podano wymowę końcówek.
L. poj.L. mnoga1.liklikən /ɘn/2.likst /s/liket /ɛ/3.likt* /t/liken /ɛn/Uwaga: W 3. os. lp. (*) jeśli rdzeń kończy się na "d" lub "t", to tylko zachodzi wymiana d : ð, t : θ. Może też być końcówka zerowa, szczególnie w utartych wyrażeniach.
O czasie przeszłym szkoda się rozpisywać, jest strasznie dużo czasowników nieregularnych i ich rodzajów :'-( .

Odmiana zaimków osobowych "ichs" /iks/ - ja, "θu" /θu/ - ty, "ër" /aʀ/ - on, "ërne" /ˈaʀnɛ/ - ona. Podam też wyjątki w wymowie i tzw. formę długą celownika.
M.ichsθuërërneB.mindächhin /çjɛn/ërneC.mindächhim /çjɛm/ërnəC. dł.mins /mɘs/dächs /dɛks/hins /çjɛns/ërnəsD.mines /ˈmɛnɜs/däches /ˈdɛxɜs/hines /ˈçjɛnɜs/ërnes
I jeszcze ciekawostka: nie ma form mianownika dla germańskich zaimków "my" i "wy".

Toivo:
Jak na pierwszy zaprezentowany końlang, to wygląda całkiem porządnie.

Lukas:

--- Cytat: Obcy w Maj 31, 2015, 20:13:10 ---Nie będę się rozpisywał na temat deklinacji rzeczowników, bo są niestety dość trudne w deklinacji  :-(  :-( .

--- Koniec cytatu ---
Dość trudne nie znaczy nie możliwe do zaprezentowania chętnie zobaczylibyśmy je wszyscy.

Obcy:
Uzupełniam fakty o deklinację.

Aby poprawnie odmieniać, trzeba przede wszystkim uczyć się form dopełniacza (czasem też celownika) i mianownika liczby mnogiej,

Ważna uwaga dotycząca wymowy "en": w liczbie pojedynczej nie wymawiamy "e", natomiast w mian. liczby mnogiej mamy tzw. pełne "e", czyli je wymawiamy, natomiast w dop. lm. całe "en" czytamy jak szwę "ə".
I jeszcze jedna uwaga: często końcówka "-ə" zanika wraz z użyciem rodzajnika określonego. To samo się dzieje często z końcówką "-en" biernika lp. rodz. męskiego.

Wzory deklinacyjne dla rodzaju męskiego na kilku przykładach.
mën /mʲjɔn/ - mężczyzna, klaud /klaw/ - chmura (uwaga, "d" wymawiane przed samogłoską), fis /fis/ - ryba, näim /nejm/ - imię, fai /faɪ/ - ogień, fouränser /ˈfɔuʀɛnsɛɾ/ - telefon
M. lp.mënklaudfisnäimfaifouränserD. lp.mënsklaudsfis(s)esnäimensfaienfouränsenC. lp.mënklaudfisnäimenfaiəfouränsəmB. lp.mënenklaudenfisennäimenfaienfouränsenM. lm.mënenkläuder /ˈklɘyda/fiser /ˈfisɛɾ/näimenfaienfouränsneD. lm.mënenskläuders /...das/fisers /...ɾs/näimensfaiensfouränsensC. lm.mënənkläudern /...dan/fiserən /...ɾɘn/näimənfaiənfouränsənB. lm.mënənkläuden /...dn̩/fiseren /...ɾɛn/näimənfaiənfouränsen
To teraz czas na rodzaj żeński i nijaki.
Odmieńmy rzeczowniki: sal "sal" - dźwięk, hälθ - pomoc /hɛθ/ lub połowa /hæθ/, säichdom /ˈsejxdɔm/ - choroba, paund /pawn/ (przed samogł. "d" wymawiane) - dzwon, säin /sn̩/ (przed samogł. "äi" wymawiamy normalnie jak /ej/) - rzecz lub zdjęcie, hënel /ˈhanɛl/ - koń.

Tym razem ze względu na obecność rzeczowników niepoliczalnych pokażę dwie tabelki.
M. lp. = B. lp.salhälθ (pomoc)hälθ (połowa)säichdompaundsäin (rzecz)säin (zdjęcie)hënelD. lp.salenhälθenshälθensäichdomspaundssäinssäinshënelsC. lp.salənhälθenhälθənsäichdompaundsäinsäinəhënelə
Liczba mnoga:
M. lp. = B. lp.hälθen (połowy)säichdomer /...ˈdɔmɛɾ/päunder /...da/ säinen (rzeczy)säiner /...na/(zdjęcia)hänel "henel"D. lp.hälθenssäichdomerspäunderssäinenssäinershänelsC. lp.hälθənsäichdomerənpäundernsäinənsäinernhänel(ə)n
Jeszcze powiem o czasownikach przeszłych. Odmieniają się podobnie jak w czasie teraźniejszym, tylko delikatne "wariacje" zachodzą dla 3. os. lp. Tych form trzeba się zwyczajnie nauczyć z każdym czasownikiem. Oprócz tego do zapamiętania jest forma imiesłowu. Formy te dla ważniejszych czasowników zaprezentuję w tabelce: tzw. pełny bezokolicznik - z końcówką -ən lub -en (1), 1. os. lp. czasu przeszłego (2), 3. os. lp. czasu przeszłego (3), imiesłów przymiotnikowy bierny (4), tłumaczenie polskie (5). Wymowę będę omawiać, tylko jeżeli jest nieregularna, zaznaczę też miejsce akcentu, jeśli nie jest inicjalny. I jeszcze dodam, że tu "en" będzie wymawiane "niepełno", czyli z niemym "e".

(1)(2)(3)(4)(5)denkendächtdächtdächtenmyślećëšen /ˈjɔʃn̩/ëuš /ˈjɔwʃ/ëuštëušenjeśćfaienfoufoutfijchtenwalczyćhäðen /ˈhæðn̩/häðt /hæ.../häðt /hɘθt/häðten /ˈhæ.../mieć - uwaga: "ä" trzeba koniecznie wymawiać dźwięk jak "a" w angielskim "cat", poza tym dźwięczna przed bezdźwięczną staje się bezdźwięczna  :-) häienhaihaithaieniść, jako czasownik przechodni: dostawaćhäiren /ˈheːʀ̥n̩/härdhärðhärden ~ hourensłyszeć; forma "houren" pojawia się tylko w utartych wyrażeniach i złożeniachhoulden /ˈhowdn̩/ houlðhoulðthølden /ˈhoːdn̩/zatrzymywaćhlendenhluchthluchthluchtenpatrzećimpräisenimproug /imˈpʀow/improugt /imˈpʀouwt/improugenwywierać wrażeniemäinenmint /mʲjɛnt/minθ /mʲjɛnθ/minten /ˈmʲjɛntn̩/znaczyćmuənməuməutməuenmuczeć (nawet i to jest nieregularne  ;-D )nëmen /ˈɲjɔmn̩/nëum /ˈɲjɔwm/nëumtnëumenbraćsäien /seːn/suchsuchsuchen ~ sädenmówić; forma "säden" pojawia się tylko dialektalnie i w utartych wyrażeniachsiən /ˈsijɘn/sächsächsächenwidziećsläienslächslächtslächten ~ slochenspać; forma "slochen" pojawia się tylko w utartych wyrażeniach i złożeniachšrivenšrijvšrijvtšrijvenpisaćvurjen /ˈvuχʂn̩/rachtrachtrachtenpracować; "j" wymawiamy niemal jak rosyjskie "sz"
Jeszcze kilka uwag odnośnie do odmiany czasowników w czasie teraźniejszym. Niektóre formy będą miały nieregularną wymowę, zwłaszcza te w 3. os. lp. i też 2. os. lp., np.:
-- häðen: 2. os. lp. häðst /hɘðz/, 3. os. lp. häðt /hɘθ/ (końcowe "t" wymawiamy przed samogłoską, na zasadach jak francuskie "liaison")
-- siən: 2. os. lp. sist /siz/ (przy okazji 3. os. lp. to "si", bez "t")
-- häien: 2. os. lp. häist /hɘz/, 3. os. lp. häit /hɘt/
-- säien /se:n/: 2. os. lp. säist /sɛz/, 3. os. lp. säit /set/

Caraig:
Dla mnie konlang fajny, ale pozwolę się wypowiedzieć specjalistom. Nawiasem mówiąc, rad byłbym z wymowy w IPA :D

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości

[#] Następna strona

Nie udało się pochwalić
Pochwalanie...
Idź do wersji pełnej