Językoznawstwo > Polszczyzna

Semantyka polska

<< < (6/6)

Obcy:
Kolejne udziwnienie polskie. Plon jakimś cudem dziś oznacza wyłącznie "żniwo", a powinien oznaczać "łup" (czasem też "niewolę") jak u innych Słowian.

Wedyowisz:
Chyba doszedłem do tego, skąd się wziął samochód. Otóż podczas gdy obecnie oczywiste jest, że samochód jeździ, nie było to wcale oczywiste na początku poprzedniego wieku. Starsze pojazdy (które jechały) były napędzane przez zwierzęta (które szły). Automobil niejako połączył funkcje wozu i konia i początkowo nie było wcale oczywiste, którego czasownika użyć, a zatem pojazd ten mógł „iść” lub „jechać”. To wahanie przerzuciło się na purystyczne kalki, gdy postanowiono takie stworzyć: mówiono zarówno o samojazdach, jak i o samochodach. Następnie z jakiegoś niewiadomego powodu (tego nie umiem wyjaśnić) ustalił się czasownik jechać, ale rzeczownik samochód.

Przykłady z literatury:
„Z wielkim hałasem i dudnieniem szedł naprzeciw nas automobil ciężarowy i kasztanka, wychowanica wolnej wsi, protestowała przeciw takiemu monstrum.” (J. Piłsudski, 1925)
„Automobil szedł wolniutko, hucząc strasznie” (Z. Żurakowska, 1927)

ZBronk:

--- Cytat: Silmethúlë w Wrzesień 18, 2017, 22:28:09 ---
--- Cytat: Anielka w Wrzesień 18, 2017, 12:55:01 ---jeżeli chodzi o sklep i piwnice to wyraz piwnica w jęz. czeskim oznacza sklep

--- Koniec cytatu ---

E, nie.

Pivnice to ‘pub, pijalnia piwa’. ‘Sklep’ po czesku zwany jest obchodem. Natomiast słowo sklep oznacza ‘piwnicę’ (takie miejsce pod ziemią ze sklepieniem, gdzie się przetwory albo nieużywane rowery trzyma), i to samo oznaczało niegdyś w polskim (jeśli wierzyć Wiktionary, to wciąż to oznacza w kaszubskim).

Przesuwka semantyczna w polskim wg WSJP: Współczesne znaczenie ‘punkt sprzedaży’ < ‘pomieszczenie ze sklepieniem, piwnica, gdzie dawniej m. in. sprzedawano towary'.

--- Koniec cytatu ---
W wypadku sklepu w kaszubskim można wierzyć Wikipedii. Przed 40 laty na "punkt sprzedaży detalicznej" mówiło się w mojej kaszubskiej wsi spółdzielnia (bo były sklepy GS-owskie).

Nawigacja

[0] Indeks wiadomości

[*] Poprzednia strona

Nie udało się pochwalić
Pochwalanie...
Idź do wersji pełnej