Autor Wątek: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii  (Przeczytany 100160 razy)

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 898
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #315 dnia: Wrzesień 27, 2017, 15:34:55 »
Jak coś, to bym się prędzej bawił w jakieś gniazda znaczeniowe i uwzględnienie najczęstszych afiksów, ale konkretny rozbiór na części pierwsze, gdy niektóre morfemy się już zespoliły - fajna zabawa, ale dla lingwisty :)

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 790
  • Pochwalisze: 368 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #316 dnia: Marzec 31, 2018, 17:36:05 »
Znacie na pewno moją kultową polską cyrylicę, czyli Dynocyryla.
Postanowiłem dorobić doń siostrzany system, a mianowicie Dynogłagol - polski w głagolicy!

Oto litery:

Ⰰ = A
Ⰱ = B
Ⰲ = W
Ⰳ = G
Ⰴ = D (zmiękczone: Dź)
Ⰵ = Je, 'e
Ⰶ = Ż (zawsze twarde)
Ⰷ = Dz (zawsze twarde)
Ⰸ = Z (zmiękczone: Ź)
Ⰺ = I
Ⰹ = J
Ⰻ = Odpowiednik dynocyrylowego І (niezmiękczające "i" dla zapożyczeń + jota w słowach typu "Marja")*
Ⰼ = Dż (zawsze twarde)
Ⰽ = K
Ⰾ = Ł (zmiękczone: L)
Ⰿ = M
Ⱀ = N (zmiękczone: Ń)
Ⱁ = O
Ⱆ = Ó
Ⱂ = P
Ⱃ = R (zmiękczone: Rz)
Ⱄ = S (zmiękczone: Ś)
Ⱅ = T (zmiękczone: Ć)
Ⱛ = Y
Ⱇ = F
Ⱈ = Ch
Ⱒ = H
Ⱉ = U
Ⱌ = C (zawsze twarde)
Ⱍ = Cz (zawsze twarde)
Ⱎ = Sz (zawsze twarde)
Ⱋ = Szcz (zawsze twarde)
Ⱏ = E
Ⱜ = Miękki znak
Ⱑ = Ja, 'a
Ⱖ = Jo, 'o
ⰦⰫ = Jó, 'ó**
Ⱓ = Ju
Ⱔ = Ę
Ⱗ = Ję, 'e
Ⱘ = Ą
Ⱙ = Ją, 'ą

*Trochę z braku laku, Ⰻ pełni również funkcję dynocyrylowego pajerka/apostrofu (czy też rosyjskiego twardego znaku), a więc oddziela przedrostek od rdzenia w słowach typu rozjechać (ⱃⱁⰸⰻⰵⱈⰰⱅⱜ = dynocyr. розꙿехать).
**Z założenia ⰦⰫ ma być ligaturą (Jo + iżyca), analogiczną do Ⱆ (uproszczone O + iżyca), ale z racji braku takiego znaku trzeba to zapisywać tak.

W porównaniu do innych głagolic zastosowałem następujące innowacje:
-Funkcję litery "u" spełnia "ot" (Ⱉ), czyli z założenia odpowiednik omegi. Z kolei Ⱆ (Uk) zastosowałem jako "Ó" ze względu na jego dyftongiczną budowę (co mi bardziej pasowało) i możliwość utworzenia analogicznej ligatury dla "jó".
-Ⰺ i Ⰹ odróżniłem jako "i" oraz "j" (trochę z braku laku) - to pierwsze występowało na początku wyrazu, więc bardziej mi pasowało do pełnej samogłoski, zaś to drugie (łudząco podobne, ale nieco bardziej "rachityczne") bardziej do jej półsamogłoskowego odpowiednika. To graficzne podobieństwo może być zdradliwe, ale przynajmniej jest spójne (i nawiązuje do tradycji, gdzie "I" oraz "J" nie bardzo rozróżniano).
-Jako "y" użyłem iżycy (Ⱛ) - trochę nie widzę powodu, aby w języku polskim zapisywać tę głoskę dyftongiem, a iżyca jako odpowiednik ypsilonu mi pasowała.
-Jako miękkiego jeru użyłem t.zw. sztapicia (Ⱜ) czyli jego uproszczonej wersji, używanej (chyba?) w Chorwacji. Po pierwsze dlatego, żeby się nie pieprzyło za bardzo z twardym jerem (który jest tutaj zwykłym niezmiękczającym "e", chyba nie muszę tłumaczyć dlaczego), a także dlatego, że w tym zapisie nie ma on wartości samogłoskowej (jest tylko miękkim znakiem), więc taki uproszczony znak wydawał mi się tu uzasadniony.

W ortografji dynogłagolickiej obowiązują następujące zasady z Dynocyryla:
-Zapis miękkich Ⰵ, Ⰺ po zawsze twardych dla dźwięku "e", "y" (zamiast Ⱏ, Ⱛ)
-Zasada "oszczędnego gospodarowania" miękkim znakiem (jeden miękki znak/jotowaniec dla całej grupy spółgłoskowej, a nie po każdej spółgłosce miękkiej)
-"Steenbergenowa" pisownia wyrazów z śr-, źr- (n.p. ⱄⱃⱖⰴⰰ = dynocyr. срёда [środa]; ⰸⱃⰵⰱⱔ = dynocyr. зребя [źrebię])
-Brak zapisywania ułacnień grup spółgłoskowych (przynajmniej tam, gdzie widać pełną grupę w innej formie wyrazu (n.p. wszyscy = ⰲⱎⰺⱄⱌⰺ, dynocyr. вшистци)
-Zapis miękkiego jera (Ⱜ) dla oznaczenia rzeczowników miękkotematowych, żenskich, a także trybu rozkazującego (n.p. mysz, gołąb, zrób = ⰿⱛⱎⱜ, ⰳⱁⰾⱘⰱⱜ, ⰸⱃⱆⰱⱜ = dynocyr. мышь, голѫ́бь, зро́бь)
-Wszelkie "przedreformowe" zapisy (n.p. konsekwentne wz-, -zki/-ski, żórawie i pasorzyty it.p.)

Za to brak w nim (w porównaniu z Dynocyrylem) następujących zasad:
-Brak pseudoetymologicznego rozróżnienia typu Э/Ъ (w przypadku twardego "e"), obu tym dynocyrylowym znakom odpowiada jeden - Ⱏ (jor).
-Brak obostrzeń, co do zapisu "jo", "jó" w wyrazach obcego pochodzenia - piszemy zawsze bez żenady Ⱖ, ⰦⰫ (n.p. ⰦⰫⰸⱏⱇ = dynocyr. Іо́зэф [Józef])
-Brak pisowni jotowanych nosówek oraz jo/jó (dynocyr. я, я́, ё, е̋) po zawsze twardych - piszemy bez żenady Ⱔ, Ⱘ, Ⱁ, Ⱆ (n.p. ⰶⰾⱅⱛ = dynocyr. жёлты [żółty]; ⰶⰴⰰⱅⱜ = dynocyr. жя́дать [żądać])
-Brak odpowiednika dynocyrylowego L z łuczkiem palatalizacyjnym (л҄) do wyrazów obcych - zamiast tego piszemy bez  wstydu jotowańce (n.p. ⰱⰾⰳ = dynocyr. бл҄ог [blog]; ⰾⰱⰺⱃⱛⱀⱅ = dynocyr. л҄абирынт [labirynt])
-Brak krótkiego "u" w słowach typu "auto" (dynocyr. аўто) - zapisujemy tam zwykłe Ⱉ (co jest wadą, ale niestety nie ma w głagolicy na to sensownej litery).

Pewnie znalazłoby się jeszcze kilka reguł, z którymi jeszcze nie pomyślałem, co zrobić (będę sukcesywnie dopisywał). Ale summa summarum, jest to ortografja prostsza niż dynocyryl (choć nie wygląda, bo głagolica sama z siebie wygląda skomplikowanie i "przerażająco"), mająca zdecydowanie mniej "kruczków" różnego rodzaju.

A teraz próbka tekstu.

Ⰳⰴⰵ ⱄⱔ ⱂⱁⰴⱑⰾⱛ ⱅⰰⰿⱅⱏ ⱁⰱⱁⰸⱛ ⱀⰵⰸⰰⱂⱁⰿⱀⱑⱀⱏ,
Ⰰⱉⱎⰲⰺⱌ, Ⰿⰰⰹⰴⰰⱀⱏⰽ, Ⰳⱃⱁⱄⱄ-Ⱃⱁⰸⱏⱀ, Ⱎⱅⱉⱅⱅⱒⱁⱇ ⰰⰾⱜⰱⱁ Ⰴⰰⱈⰰⱉ?
Ⱂⱁⰴ ⱃⱔⰽⱘ Ⱎⰿⰰⰹⱄⱏⱃ, ⰰ ⰲ ⰳⱔⰱⰵ ⱎⰾⱓⰳⰺ, ⰲⰵⱍⱆⱃ, ⱄⱅⱃⰰⰶⱀⰺⱌⰰ, ⰲ ⱀⰵⰹ ⰿⱛ,
Ⱄⰰⰿⱏ ⱂⱃⰵⰱⱁⰵ Ⰿⰰⱃⰾⰵⱀⱛ Ⰴⰻⱅⱃⰻⱈ, ⱅⰰⰽ ⰱⰰⱃⰷⱁ ⱈⱅⱑⰾⱁ ⱄⱗ ⰶⰺⱅⱜ.


(kopiowałem każdy znak, doceńcie to xDDDDDDDDDDDD)

Dla porównania to samo w Dynocyrylu:

Где ся подѣлы тамтэ обозы незапомнѣнэ,
Аўшвиц, Майданък, Гросс-Розэн, Штуттһоф, альбо Дахаў?
Под рѫкѫ́ Шмайсер, а в гѫбе шлюги, вече̋р, стражница, в ней мы,
Самэ пребое Марлены Дітріх, так барѕё хтѣло ся жить.
« Ostatnia zmiana: Marzec 31, 2018, 20:26:49 wysłana przez Dynozaur »
Brakuje mi weny. Podrzucajcie sugestje nowej sygnatury. Ma być prowokująca, ale żeby Bukasz nie miał się do czego przypieprzyć.
 
Pochwalili: Torkan, Kazimierz

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 898
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #317 dnia: Marzec 31, 2018, 18:50:16 »
Ciekawie, ale iżyca to jak dla mnie herezja.

Offline Icefał

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #318 dnia: Październik 31, 2018, 15:59:21 »
P o m y s ł : p i s z  e  m y b e z o d s t ę p ó w m i ę d z y w y r a z o w y c h , a l e z a z n a c z a m y k a ż d ą s y l a b ę a k c e n t o  w a n ą.
« Ostatnia zmiana: Październik 31, 2018, 22:13:55 wysłana przez Maorycy »
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 898
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #319 dnia: Październik 31, 2018, 16:40:28 »
Gratulacje! Wymyśliłeś sam nie wiem co!

Offline Todsmer

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #320 dnia: Październik 31, 2018, 22:00:15 »
Po co podkresleniem? :P Akut albo grawis!
 

Offline 커래얟쓰

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #321 dnia: Październik 31, 2018, 23:01:10 »
zakáżdymràzemużywạmyinnẽgodiakrytỷkaơrazniestawiămyprzecînkow๛ bopaskǔdnietowygląda๛
 

Offline Norris

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #322 dnia: Lipiec 14, 2020, 13:53:31 »
Nowy pomysł:
- Dodanie konsekwentnego użycia litery X, jak kiedyś, np. xiążka, xiężyc.
- Wprowadzenie haczków, tj. Š, Č, Ř, Ž.
- Wprowadzenie zapisu połączenia ksz- jako X̌, np. w wyrazach x̌tałt, więx̌y (może u was wejdzie, wiecie, o co chodzi).
Jeśli nie wchodzi, to wygląd litery jest tu.
https://en.wikipedia.org/wiki/Caron
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 898
  • Pochwalisze: 220 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #323 dnia: Lipiec 14, 2020, 14:54:40 »
Nach, tak w sumie? Za wyjątkiem eksperymentu.

Offline Norris

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #324 dnia: Wrzesień 04, 2021, 00:06:40 »
Pomysł althistoryczny:
Analogicznie jak w cyrylicy i z uwagi na współżycie z liczną mniejszością żydowską, w języku polskim do zapisu głoski [ʃ] jest wykorzystywany hebrajski szin, który tak samo się przekształca w „ш”. Do zapisu [ts] wykorzystywane jest cade, które tak samo przekształca się w „ц”, zastosowanie litery „c” ograniczone do dwuznaku „ch” i zapożyczeń, niemal identycznie jak w języku niemieckim, gdzie [ts] to jest „z”. Z kolei [tʃ] jest zapisywane jako „tш”. Obie litery zachowują się do dziś i zajmują pozycję w alfabecie po „z”.

Alfabet polski wygląda tak:
AĄBCDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŹŻЦЦ́Ш

Próbka – alfabetyczna lista 49 dawnych wojewódzkich miast:

Biała Podlaska
Białystok
Bielsko Biała
Bydgoшtш
Chełm
Elbląg
Gdańsk
Gorzów Wielkopolski
Jelenia Góra
Kaliш
Katowiцe
Kielцe
Konin
Koшalin
Kraków
Krosno
Legniцa
Leшno
Lublin
Łomża
Łódź
Nowy Sątш
Olшtyn
Opole
Ostrołęka
Piła
Piotrków Trybunalski
Płoцk
Poznań
Przemyśl
Radom
Rzeшów
Siedlцe
Sieradz
Skierniewiцe
Słupsk
Suwałki
Tarnobrzeg
Tarnów
Toruń
Tшęstochowa
Wałbrzych
Warшawa
Włoцławek
Wroцław
Zamośц́
Zielona Góra
Цiechanów
Шtшeцin
« Ostatnia zmiana: Wrzesień 04, 2021, 00:49:54 wysłana przez Norris »
 

Offline Norris

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #325 dnia: Wrzesień 07, 2021, 20:04:31 »
Myślę też, że można wrócić do starego pomysłu pełnego używania alfabetu polskiego sprzed kilku lat, tym razem w proteście przeciw starej i nadal niezmienionej decyzji RJP, która odrzuca litery Q, V i X jako litery polskiego alfabetu.
Wobec tego, tak samo:
• Qu wchodzi wszędzie w miejsce kw,
• X wchodzi wszędzie w miejsce ks (wyjątek – ksz) i egz-,
• V wchodzi selektywnie: w miejsce przyimka „v” oraz przedrostków „v-”, „ve-” i „vy-”, wzorem rozróżnienia F i V w języku niemieckim (von, vor, ver-, vor-). Inną inspiracją jest często stosowany wyraz „vlepka”. Reguła nieco uproszczona, w wyrazach obcego pochodzenia zostaje „w”, tu podobnie mają niemieckie C i K („c” jest tylko w połączeniach typu ch, sch i tsch, a w „k” pozostałych wyrazach, w tym obcych, typu „kontrollieren”, „c” jest w bardzo nielicznych wyrazach obcych).

Poniżej próbka pisowni: I księga „Pana Tadeusza”
https://www.easypaste.org/file/ei3GScz7/PT1.docx?lang=pl

W tym tekście (34 956 znaków):
Q stanowi 0,04%
V stanowi 0,99%
X stanowi 0,02%

Dla porównania w języku niemieckim:
Q stanowi 0,02%
V stanowi 0,84%
X stanowi 0,05%

Jak widać, wartości bardzo podobne.

Tabela z częstością znaków w próbce:
https://www.easypaste.org/file/HE6KSzBV/PT1.xlsx?lang=pl
« Ostatnia zmiana: Październik 20, 2021, 21:01:21 wysłana przez Norris »
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 790
  • Pochwalisze: 368 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #326 dnia: Wrzesień 11, 2021, 10:07:11 »
xD
Brakuje mi weny. Podrzucajcie sugestje nowej sygnatury. Ma być prowokująca, ale żeby Bukasz nie miał się do czego przypieprzyć.
 

Offline Norris

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #327 dnia: Wrzesień 13, 2021, 13:12:02 »
Chyba ksD, u nas nie ma X!!!
 

Offline Norris

Odp: Alternatywne sposoby zapisu języka polskiego - temat własnych ortografii
« Odpowiedź #328 dnia: Wrzesień 26, 2021, 11:39:29 »
Inna możliwość wykorzystania litery „v” w języku polskim:

Wprowadzenie jej do końcówki „-stwo”, w której litera „w” z uwagi na fakt, że się nijak nie udźwięcznia (wzorem lew – lwa) i jest zawsze czytana jako /f/, czyli niemieckie „v”, nie jest zbytnio uzasadniona. Podobnie z wyrazami „Twój”, „zawsze”.