Witam, chcę Wam dzisiaj pokazać język, nad którym pracuje już jakieś dwa miesiące. Język nazywa się lenégański. Nazwa pochodzi od lenégańskiego słowa "lenégu" (czyt. [lɛɲgu]), które znaczy "język". Język jest tworzony na podstawie wielu języków, głównie polskiego i włoskiego. Starałem się też dodać kilka własnych pomysłów. Jest to pierwszy poważny język sztuczny jaki stworzyłem i pierwszy, który opisuje na tym forum, dlatego proszę o wskazanie mi ewentualnych błędów, jakie popełniłem. Ale dość gadania, czas się zająć językiem:
AlfabetAlfabet lenégański jest w dużej mierze oparty na łacińskim i greckim. Łącznie alfabet ma 30 znaków. To cały alfabet:
majuskuły | A | B | C | Γ | D | Δ | E | É | F | G | H | ʯ | I | J | L | Ł | Λ | M | N | O | P | R | S | Ʃ | T | U | V | X | Y | Z |minuskuły | a | b | c | ɣ | d | δ | e | é | f | g | h | ʮ | i | j | l | ł | λ | m | n | o | p | r | s | ſ | t | u | v | x | y | z | A teraz omówię wymowę każdej litery po kolei(w nawiasach podano nazwę litery i wymowę tej nazwy):
Spoiler
Aa (a [a]):
Przeważnie wymawia się ją /a/. Jeśli znajduje się po niej inna samogłoska(oprócz "u"), przedłuża się ją ([aː]).
Bb (be [bɛ]):
Wymawiane przeważnie /b/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /bʲ/.
Cc (ke [kɛ]):
Wymawiane przeważnie /k/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /kʲ/.
Γɣ (ɣe [ʧɛ]):
Zawsze wymawiana /ʧ/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é.
Dd (de [d̪ɛ]):
Wymawiane przeważnie /d̪/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /d̪ʲ/.
Δδ (δe [ʣɛ]):
Wymawiana przeważnie /ʣ/, chyba że znajduje się przed é, wtedy wymawia się ją /ʥ/
Ee (e [ɛ]):
Przeważnie wymawia się ją /ɛ/. Jeśli znajduje się po niej inna samogłoska(oprócz "u"), przedłuża się ją (/ɛː/).
Éé (zméekɣajzy znac [zmʲɛkʧajʦɪ̈ ʦnak]):
Nie wymawiana. Służy tylko do tworzenia dwuznaków. Uwaga! É nie jest uznawane za samogłoskę i znajdujących się przed nią samogłosek nie przedłuża się.
Ff (ef [ɛf]):
Wymawiana przeważnie /f/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /fʲ/.
Gg (eg [ɛg]):
Wymawiana przeważnie /g/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /gʲ/.
Hh (ha [xa]):
Wymawiana przeważnie /x/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /xʲ/.
ʯʮ (ʮa néeme [a ɲɛmɛ]):
Nie wymawiana.
Ii (i [i ]):
Przeważnie wymawia się ją /i/. Jeśli znajduje się po niej inna samogłoska(oprócz "u"), przedłuża się ją (/iː/).
Jj (i lunégo [i luɲgɔ]):
Zawsze wymawiana /j/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Ll (el [ɛl]):
Przeważnie wymawia się /l/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /lʲ/.
Łł (eł [ɛw]):
Zawsze wymawia się /w/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Λλ (λot [ljɔt]):
Wymawia jako /lj/ między samogłoskami lub, w pozostałych przypadkach, jak /ʎ/.
Mm (em [ɛm]):
Przeważnie wymawia się ją /m/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /mʲ/.
Nn (en [ɛn]):
Przeważnie wymawia się ją /n/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /ɲ/.
Oo (o [ɔ]):
Przeważnie wymawia się ją /ɔ/. Jeśli znajduje się po niej inna samogłoska(oprócz "u"), przedłuża się ją (/ɔː/).
Pp (pe [pɛ]):
Przeważnie wymawia się ją /p/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /pʲ/.
Rr (er [ɛr]):
Zawsze wymawia się ją /r/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Ss (es [ɛs]):
Przeważnie wymawia się ją /s/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /ɕ/
Ʃſ (eſ [ɛʃ]):
Zawsze wymawia się ją /ʃ/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Tt (te [tɛ]):
Przeważnie wymawia się ją /t/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /tʲ/.
Uu (ʮuł [uw]):
Zwykle wymawiane /u/. Jeśli znajduje się na końcu wyrazu lub obok samogłoski wymawia się ją /w/.
Vv (vu [vu]):
Przeważnie wymawia się ją /v/, chyba że występuje przed é, wtedy wymawia się ją /vʲ/.
Xx (ix [iks]):
Zawsze wymawia się ją /ks/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Yy (i grecce [i grɛkːɛ]):
Zawsze wymawia się ją /ɪ̈/.
Zz (zed [zɛd]):
Zawsze wymawia się ją /ʦ/. To jedna z kilku liter, które nie podlegają zmiękczaniu przed é
Dwuznaki:
W języku lenégańskim jest osiemnaście dwuznaków:
Bé, Cé, Dé, Δé, Fé, Gé, Hé, Lé, Mé, Né, Pé, Sé, Té, Vé:
Dwuznaki utworzone ze spółgłoski i litery é. Oznaczają zmiękczone wersje danych liter. Odpowiednio: /bʲ/, /kʲ/, /dʲ/, /ʥ/, /fʲ/, /gʲ/, /xʲ/, /lʲ/, /mʲ/, /ɲ/, /pʲ/, /ɕ/, /tʲ/, /vʲ/.
Ss:
Dwuznak złożony z dwóch liter "s". Na końcu wyrazu oznacza dźwięk /z/. W innych pozycjach czytany jest /sː/.
Cz, Dz, Lj, Sz:
Dwuznaki używane w zastępstwie liter Γ, Δ, Λ i Ʃ w przypadku braku odpowiednich czcionek. Jeśli jednak posiada się te czcionki zalecane jest używanie znaków alfabetu lenégańskiego.
GramatykaW języku lenégańskim są dwie liczby: pojedyncza i mnoga. Są dwa rodzaje: męski i żeński.
Osoby W języku lenégańskim jest 8 osób. Najpierw podano polski odpowiednik, później tłumaczenie na lenégański, a w nawiasie wymowę.
Liczba pojedyncza:
Ja - Ia [iːa]
Ty - Jo [jɔ]
On - Lom [lɔm]
Ona - Lome [lɔmɛ]
Ono - {nie występuje}
Liczba mnoga:
My - Nuſ [nuʃ]
Wy - Vuſ [vuʃ]
Oni - Lomy [lɔmɪ̈]
One - Lomye [lɔmɪ̈ːɛ]
Przypadki W języku lenégańskim jest 7 przypadków. Poniżej najpierw została podana nazwa polska, w nawiasie pytania na które przypadek odpowiada, później nazwa lenégańska, a w nawiasie kwadratowym wymowa.
Mianownik(kto? co?) - Nomynatyv [nɔmɪ̈natɪ̈v]
Dopełniacz(kogo? czego?) - Genetyv [gɛnɛtɪ̈v]
Celownik(komu? czemu?) - Dattyv [datːɪ̈v]
Biernik(kogo? co?) - Accusatyv [akːusatɪ̈v]
Narzędnik(z kim? z czym?) - Instrumentyv [instrumɛntɪ̈v]
Miejscownik(o kim? o czym?) - Loccatyv [lɔkːatɪ̈v]
Wołacz(o, mój...) - Voccatyv [vɔkːatɪ̈v]
Czasy W języku lenégańskim jest 8 czasów. Poniżej najpierw podano polską nazwę(lub jak nazywałby się gdyby był w polskim), później nazwa lenégańska, a w nawiasie wymowa.
Czasy teraźniejsze:
Czas teraźniejszy prosty - Tepo abacco semplo [tɛpɔ abakːɔ sɛmplɔ]
Czas teraźniejszy ciągły - Tepo abacco occubeco [tɛpɔ abakːɔ ɔkːubekɔ]
Czasy przeszłe:
Czas przeszły prosty - Tepo passedo semplo [tɛpɔ pasːɛd̪ɔ sɛmplɔ]
Czas przeszły ciągły - Tepo passedo occubeco [tɛpɔ pasːɛd̪ɔ ɔkːubekɔ]
Czas zaprzeszły - Tepo zajpassedo [tɛpɔ zajpasːɛd̪ɔ]
Czasy przyszłe:
Czas przyszły prosty - Tepo pasizao semplo [tɛpɔ pasizaːɔ sɛmplɔ]
Czas przyszły ciągły - Tepo pasizao occubeco [tɛpɔ pasizaːɔ ɔkːubekɔ]
Czas zaprzyszły - Tepo zajpasizao [tɛpɔ zajpasizaːɔ]
Tryby W lenégańskim są 3 tryby. Poniżej najpierw podano polską nazwę, później nazwa lenégańska, a w nawiasie wymowa.
Tryb oznajmujący - Modo indlelo [mɔd̪ɔ indlɛlɔ]
Tryb rozkazujący - Modo coccuniso [mɔd̪ɔ kɔkːunisɔ]
Tryb przypuszczający - Modo occucagelo [mɔd̪ɔ ɔkːukagɛlɔ]
Części mowy Czasownik Czasownik w języku lenégańskim dość łatwo poznać. To każde słowo zakończone na "-ore".
Odmiana Czasownik odmienia się przez czasy, osoby i tryby. Można wyróżnić czasowniki regularne i nieregularne.
Odmiana regularna czasownika ʮudore(jeść):
Spoiler
Bezokolicznik: ʮudore
Modo indlelo:
Tepo abacco semplo: | Ia ʮuda | Jo ʮudo | Lom, Lome ʮude | Nuſ ʮudar | Wuſ ʮudor | Lomy, Lomye ʮuder |
Tepo abacco occubeco: | Ia tro ʮuda | Jo tro ʮudo | Lom, Lome tro ʮude | Nuſ tro ʮudar | Wuſ tro ʮudor | Lomy, Lomye tro ʮuder |
Tepo passedo semplo: | Ia ʮudra | Jo ʮudro | Lom, Lome ʮudre | Nuſ ʮudrar | Wuſ ʮudror | Lomy, Lomye ʮudrer |
Tepo passedo occubeco: | Ia zudra | Jo zudro | Lom, Lome zudre | Nuſ zudrar | Wuſ zudror | Lomy, Lomye zudrer |
Tepo zajpassedo: | Ia zudras | Jo zudros | Lom, Lome zudres | Nuſ zudrars | Wuſ zudrors | Lomy, Lomye zudrers |
Tepo pasizao semplo: | Ia ʮudah | Jo ʮudoh | Lom, Lome ʮudeh | Nuſ ʮudarh | Wuſ ʮudorh | Lomy, Lomye ʮuderh |
Tepo pasizao occubeco: | Ia ludah | Jo ludoh | Lom, Lome ludeh | Nuſ ludarh | Wuſ ludorh | Lomy, Lomye luderh |
Tepo zajpasizao: | Ia ludahs | Jo ludohs | Lom, Lome ludehs | Nuſ ludarhs | Wuſ ludorhs | Lomy, Lomye luderhs |
Modo coccuniso:
Modo coccuniso: | Ia - | Jo ʮudot | Lom, Lome ʮudet | Nuſ ʮudart | Wuſ ʮudort | Lomy, Lomye ʮudert |
Modo occucagelo:
Modo occucagelo: | Ia ʮudaba | Jo ʮudobo | Lom, Lome ʮudebe | Nuſ ʮudarba | Wuſ ʮudorbo | Lomy, Lomye ʮuderbe |
Odmiana nieregularna czasownika eressore(być):
Spoiler
Bezokolicznik: eressore
Modo indlelo:
Tepo abacco semplo: | Ia estem | Jo este | Lom, Lome est| Nuſ estemy | Wuſ esteséce | Lomy, Lomye estr |
Tepo abacco occubeco: | Ia tro estem | Jo tro este | Lom, Lome tro est | Nuſ tro estemy | Wuſ tro esteséce | Lomy, Lomye tro estr |
Tepo passedo semplo: | Ia yłem | Jo yłe | Lom, Lome yło | Nuſ yłymy | Wuſ yłeséce | Lomy, Lomye yłor |
Tepo passedo occubeco: | Ia zyłem | Jo zyłe | Lom, Lome zyło | Nuſ zyłymy | Wuſ zyłeséce | Lomy, Lomye zyłor |
Tepo zajpassedo: | Ia zyłems | Jo zyłes | Lom, Lome zyłos | Nuſ zyłymys | Wuſ zyłeséces | Lomy, Lomye zyłors |
Tepo pasizao semplo: | Ia byłe | Jo było | Lom, Lome byt | Nuſ byłey | Wuſ byłosése | Lomy, Lomye bytr |
Tepo pasizao occubeco: | Ia byłed | Jo byłode | Lom, Lome byd | Nuſ byłedy | Wuſ byłodesése | Lomy, Lomye bydr |
Tepo zajpasizao: | Ia byłeds | Jo byłodes | Lom, Lome bydz | Nuſ byłedys | Wuſ byłodeséses | Lomy, Lomye bydrz |
Modo coccuniso:
Modo coccuniso: | Ia - | Jo estet | Lom, Lome esd | Nuſ estemyt | Wuſ estesécet | Lomy, Lomye esed |
Modo occucagelo:
Modo occucagelo: | Ia estemba | Jo estebo | Lom, Lome estebe | Nuſ estemyba | Wuſ estesécebo | Lomy, Lomye esetebe |
Każdy rzeczownik ma przypisany rodzaj. Te z rodzajem męskim kończą się przeważnie na spółgłoskę, a z te rodzajem żeńskim kończą się przeważnie na "-a". Rzeczowniki odmieniają się przez przypadki i przez liczby.
Odmiana rzeczownik rodzaju męskiego gat(kot):
Spoiler
|Liczba pojedyncza | Liczba mnoga
Nomynatyv | gat | gattes
Genetyv | gatta | gattov
Dattyv | gatu | gatom
Accusatyv | gata | gaty
Instrumentyv| gatem | gatami
Loccatyv | gatée | gatah
Voccatyv | gatto | gattos
Odmiana rzeczownika rodzaju żeńskiego scapa(but):
Spoiler
|Liczba pojedyncza | Liczba mnoga
Nomynatyv | scapa | scapas
Genetyv | scappy | scapov
Dattyv | scapu | scapom
Accusatyv | scape | scapy
Instrumentyv| scapem | scapamy
Loccatyv | scapée | scapah
Voccatyv | scappo | scappos
Przymiotnik określa jakąś cechę rzeczownika. Zawsze ma ten przypadek, liczbę i rodzaj co opisywany rzeczownik. Przymiotnik tworzy się od jakiegoś rzeczownika. Na przykład kiedy weźmiemy rzeczownik abacca(teraźniejszość) i "-a" zamienimy na "-o", to otrzymamy przymiotnik abacco(teraźniejszy). Przymiotniki stopniuje się przez dodanie przed nie "pio"(więcej) lub "mne"(mniej) dla stopnia wyższego, albo "nepio"(najwięcej) lub "nemne"(najmniej) dla stopnia najwyższego. Porównuje się je przez słowa "ard"(bardziej) i "mad"(mniej).
Odmiana przymiotnika verto(zielony):
Spoiler
Rodzaj męski:
|Liczba pojedyncza | Liczba mnoga
Nomynatyv | verto | vertos
Genetyv | vertta | verttov
Dattyv | vertu | vertom
Accusatyv | verta | verty
Instrumentyv| vertem | vertami
Loccatyv | vertée | vertah
Voccatyv | vertto | verttos
Rodzaj żeński:
Nomynatyv | vertae | vertaes
Genetyv | vertty | vertov
Dattyv | vertu | vertom
Accusatyv | verte | verty
Instrumentyv| vertem | vertamy
Loccatyv | vertée | vertah
Voccatyv | vertto | verttos
Przysłówek określa sposób w jaki wykonano daną czynność. Jest nieodmienny. Tworzy się go od przymiotnika zamieniając ostatnią literę na "-e". Jeśli przymiotnik kończy się na "-e", to zamienia się je na é i po nim dodaje się e.
Liczebnik Liczebnik określa ilość lub liczbę. Jest nieodmienny. Liczebniki dzielą się na:
Główne - Mano [manɔ]
Porządkowe - Occesingo [ɔkːɛsingɔ]
Ułamkowe - Fractio [fraktiːɔ]
Mnożne - Multiplicco [multiplikːɔ]
Nieokreślone - Indefinito [ind̪ɛfinitɔ]
Wielokrotne - Multiplo [multiplɔ]
Spójnik Spójniki łączą zdania lub wyrażenia. Są nieodmienne. Spis spójników:
Spoiler
i - e [ɛ]
oraz - er [ɛr]
albo - abo [abɔ]
przecież - ady [ad̪ɪ̈]
ani - nom [nɔm]
ale, jednak - me [mɛ]
bo - perc [pɛrk]
ponieważ - pertoc [pɛrtɔk]
czyli - noma [nɔma]
dlatego - néoba [ɲɔba]
że - ſa [ʃa]
żeby - ſaby [ʃabɪ̈]
Szyk zdania to SVO(podmiot, orzeczenie, dopełnienie), czyli taki jak w polskim, więc nie powinno być specjalnych problemów. Zdania można podzielić na oznajmujące, pytające i wykrzyknikowe.
- Zdanie pytające w piśmie tworzy się poprzez zastąpienie kropki znakiem zapytania, a w wypowiedzi przez intonację wznoszącą zdania.
- Zdanie wykrzyknikowe w piśmie tworzy się przez zastąpienie kropki wykrzyknikiem, a w wypowiedzi przez intonację opadającą zdania.
Przykłady zdań:
- Romek pije herbatę. - Romec beve erbata. [rɔmɛk bɛvɛ ɛrbata] (zdanie oznajmujące)
- Czy Romek pije herbatę? - Romec beve erbata? [rɔmɛk bɛvɛ ɛrbata] (zdanie pytające)
- Romek pije herbatę! - Romec beve erbata! [rɔmɛk bɛvɛ ɛrbata] (zdanie wykrzyknikowe)
Oczywiście w skład zdania mogą wchodzić również przymiotniki:
- Romek pije gorącą herbatę - Romec beve calda erbata [rɔmɛk bɛvɛ kald̪a ɛrbata]
Liczebniki:
- Romek pije drugą herbatę - Romec beve duagom erbeta [rɔmɛk bɛvɛ d̪wagɔm ɛrbata]
I spójniki:
- Romek pije herbatę z cukrem i miodem - Romec beve erbata co zucr e ʮuλu [rɔmɛk bɛvɛ ɛrbata kɔ ʦukr ɛ ulju]
Słownictwo Podstawowe czasowniki:
eressore [ɛrɛsːɔrɛ] - być
dore - robić
jybore [jɪ̈bɔrɛ] - mieć
vivore [vivɔrɛ] - żyć
amore [amɔrɛ] - kochać
habore [xabɔrɛ] - iść
ʮudore [udɔrɛ] - jeść
bevore [bɛvɔrɛ] - pić
cantore [kantɔrɛ] - śpiewać
dormore [d̪ɔrmɔrɛ] - spać
discusore [d̪iskusɔrɛ] - mówić, dyskutować
potore [pɔtɔrɛ] - móc
legore [lɛgɔrɛ] - czytać
mortore [mɔrtɔrɛ] - umierać
Zwierzęta:
mammifier [mamːifiːɛr] - ssak
gat [gat] - kot
can [kan] - pies
pesca [pɛska] - ryba
ʮuccelo [ukːɛlɔ] - ptak
pappag [papːag] - papuga
acuel [akwɛl] - orzeł
rettel [rɛtːɛl] - gad
amfibia [amfibiːa] - płaz
Jedzenia:
céibba [kʲibːa] - jedzenie
rotola [rɔtɔla] - bułka
passa [pasːa] - makaron
bev [bɛv] - picie
sog [sɔg] - sok
erbat [ɛrbat] - herbata
alcohol [alkɔxɔl] - alkohol
bir [bir] - piwo
Zwroty grzecznościowe:
dorgéor [d̪ɔrʥɔr] - dzień dobry
dornot [d̪ɔrnɔt] - dobranoc
coddi [kɔdːi] - z Bogiem (stosowane jak "do widzenia")
prass [praz] - proszę
déazie [dʲaʦiːɛ] - dziękuje
scuss [skuz] - przepraszam
Liczebniki 1 - 10:
huno [xunɔ] - jeden
dua [dwa] - dwa
ɣy [ʧɪ̈] - trzy
cuatr [kwatr] - cztery
piat [piːat] - pięć
seſ [sɛʃ] - sześć
sedme [sɛd̪mɛ] - siedem
oſm [ɔʃm] - osiem
dievia [d̪iːɛviːa] - dziewięć
diesé [diːɛɕ] - dziesięć
Jak na początek, całkiém normalnie. Oczywiście, przypadkowe mieszanié języków oraz alfabetau bez dobrego uzasadnienia nie wygląda za ładnie, ale przyznajmy się, większość tak właśnie zaczynała.
Kontynuuj konlangerstwo daléj!
Chciałbym się dowiedzieć jak tworzony jest czas przeszły ciągły i czas przyszły ciągły, gdyż przykład stwarza wątpliwości. Loccatyv liczby pojedynczej rodzaju męskiego powoduje oboczność ostatniej spółgłoski?