Tak, wiem, że ta nazwa jest dziwna i niedorzeczna. Ale, po pierwsze, nie mogłem wymyślić lepszej, a po drugie, ta nazwa jest na miejscu, jeśli patrzeć na resztę języka.
Ale nie uprzedzajmy faktów i zacznijmy od początku.
FonologiaRdzenie w zakąskim mają postać (i)CVC, z następującymi ograniczeniami dotyczącymi spółgłosek:
- obie spółgłoski rdzenia nie mogą należeć do tej samej klasy miejsca artykulacji (wargowej, przedniojęzykowej lub tylnojęzykowej);
- przynajmniej jedna z nich musi być zwarta lub nosowa;
- jeśli są to dwie spółɡłoski zwarte, przynajmniej jedna musi być typu tenuis (bezdźwięczna nieprzydechowa).
Tabela spółgłosek wygląda tak:
[w nawiasach warianty (pre)palatalizowane; poniżej pisownia]
[table=1]
[tr]
[td]
[/td]
[td]
tʰ (ɕtʰ)
«th»
[/td]
[td]
kʰ (cʰ)
«kh / ch»
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
p (ɕp)
«p»
[/td]
[td]
t (ɕt)
«t»
[/td]
[td]
k (c)
«k / c»
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
b (ʑb)
«b»
[/td]
[td]
d (ʑd)
«d»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
m (ɲm)
«m»
[/td]
[td]
n (ɲ)
«m»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
[/td]
[td]
s (ɕ)
«s»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
[/td]
[td]
l (ʎ)
«l»
[/td]
[td]
w (j)
«w / y»
[/td]
[/tr]
[/table]
Uwagi:
- spółgłoski nieprzydechowe upodabniają się do stojących po nich w zbitce, np. «kd» [ɡd], «bk» [pk];
- spółgłoski dźwięczne upodabniają się do stojących po nich «m n l».
Samogłoski z kolei mogą występować w dwóch postaciach: krótkiej lub długiej. Samogłoski w postaci długiej występują wyłącznie w sylabach zamkniętych zakończonych spółgłoską dźwięczną oraz w akcentowanych sylabach otwartych. Wszędzie indziej występuje postać krótka.
[table=1]
[tr]
[td]
ə
«e / i»
[/td]
[td]
iː
«ē / ī»
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
a
«a»
[/td]
[td]
ɔː
«ā»
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
ʌ
«o»
[/td]
[td]
ɵː
«ō»
[/td]
[/tr]
[tr]
[td]
ɵ
«u»
[/td]
[td]
yː
«ū»
[/td]
[/tr]
[/table]
Uwagi:
- «i ī u ū» poprzedzają głoski (pre)palatalizowane.
- Nieakcentowane /ə/ często ulegają synkopie, np. «itāl» [ɕtɔːl].
Akcent wyrazowy pada na przedostatnią samogłoskę wyrazu.
Morfologia rzeczownikówW deklinacji występują trzy przypadki:
- absolutyw, przypadek bazowy;
- celownik, pełniący również funkcję ergatywu w zdaniach jednoprzechodnich, tworzy niektóre konstrukcje lokatywne;
- dopełniacz, pełniący również funkcję donora w zdaniach dwuprzechodnich, używany w wększości konstrukcji przyimkowych.
Rzeczowniki możemy podzielić na dwie grupy: proste (składające się z rdzenia i sufiksu) oraz złożone (składające się z dwóch rdzeni połączonych spójką).
Przykładowa odmiana rzeczowników prostych:
nābān kamień
[th] A. sg [/th]| nāb-ān | [nɔːbɔːn] | |
[th] C. sg [/th]| nān-n-akh | [nɔːnnakʰ] | ← **nāb-n-akh |
[th] D. sg [/th]| nab-āl-la | [nabɔːlla] | ← **nab-ān-la |
[th] A. pl [/th]| nāb-et | [nɔːbət] | |
[th] C. pl [/th]| nāb-t-akh | [nɔːptakʰ] | |
[th] D. pl [/th]| nab-et-la | [nabətla] | |
isōkūd wiatr
[th] A. sg [/th]| isōk-ūd | [ɕɵːkyːd] | |
[th] C. sg [/th]| isok-d-akh | [ɕʌɡdakʰ] | |
[th] D. sg [/th]| isok-ūl-la | [ɕʌkyːlla] | ← **isok-ūd-la |
[th] A. pl [/th]| isōk-et | [ɕɵːkət] | |
[th] C. pl [/th]| isok-t-akh | [ɕʌktakʰ] | |
[th] D. pl [/th]| isok-et-la | [ɕʌkətla] | |
mīnnos imię,
nazwa
[th] A. sg [/th]| mīn-nos | [miːɲnʌs] | ← **mīb-nos |
[th] C. sg [/th]| mīn-nōs-akh | [miːɲnɵːsakʰ] | ← **mīb-nōs-akh |
[th] D. sg [/th]| mīn-nos-la | [miːɲnʌsla] | ← **mīb-nos-la |
[th] A. pl [/th]| mīb-as | [miːʑbas] | |
[th] C. pl [/th]| mīb-s-akh | [miːɕpsakʰ] | |
[th] D. pl [/th]| mib-as-la | [məʑbasla] | |
Rzeczowniki złożone składają się z:
- pierwszego rdzenia (podrzędnego), przekształconego do postaci (i)CC-, tu pojawia się /ə/ jako epenteza;
- spójki: «u» przed (pre)palatalizowanymi, «o» przed pozostałymi spółgłoskami;
- drugiego rdzenia (nadrzędnego), bez żadnego sufiksu.
Przykładowa odmiana rzeczowników złożonych:
iskōmīb imię wiatru
[th] A. sg [/th]| isk-ō-mīb | [ɕkɵːmiːʑb] | |
[th] C. sg [/th]| isk-ō-mib-akh | [ɕkɵːmʑbakʰ] | |
[th] D. sg [/th]| isk-o-mīl-la | [ɕkʌmiːʎla] | ← **isk-o-mīb-la |
[th] A. pl [/th]| isk-ō-mib-as | [ɕkɵːmʑbas] | |
[th] C. pl [/th]| isk-o-mīb-s-akh | [ɕkʌmiːɕpsakʰ] | |
[th] D. pl [/th]| isk-ō-mib-as-la | [ɕkɵːmʑbasla] | |
ēmbōnāb kamień nazw,
drogowskaz
[th] A. sg [/th]| ēmb-ō-nāb | [iːmbɵːnɔːb] | |
[th] C. sg [/th]| ēmb-ō-nb-akh | [iːmbɵːnbakʰ] | |
[th] D. sg [/th]| ēmb-o-nāl-la | [iːmbʌnɔːlla] | ← **ēmb-o-nāb-la |
[th] A. pl [/th]| ēmb-ō-nb-et | [iːmbɵːnbət] | |
[th] C. pl [/th]| ēmb-o-nāb-t-akh | [iːmbʌnɔːptakʰ] | |
[th] D. pl [/th]| ēmb-ō-nb-et-la | [iːmbɵːnbətla] | |
Bardzo podoba mi się intrygująca deklinacja, ciekawe wahania w rdzeniach. Świetne też jest tak swobodne łączenie rdzeni w nowe wyrazy. A druga rzecz to opozycja palatalizowanych/niepalatalizowanych w fonologii, ciekawe odejście od tradycyjnego zmiękczania na asynchroniczne zbitki - choć wciąż nie bardzo potrafię ogarnąć jak to tak naprawdę działa.
Zauważam w tym języku że rdzeń składa się ze spółgłosek a samogłoski pomiedzy nimi pełnią funkcję morfologiczną. Nazwa jest dosyć niepoważna, ale jak nie masz innej to cóż... Czekam na resztę gramatyki i poprawę błędu w deklinacji. Absolutyw bez ergatywu nie istnieje tak samo jak człowiek nie urodzi się bez mamy i taty. Nawet brak osobnego przypadka nie zwalnia z posiadania funkcji ergatywnej. Którym przypadkiem wyrażamy podmiot w zdaniu przechodnim?
Cytat: Lukas w Listopad 17, 2014, 20:23:52
Zauważam w tym języku że rdzeń składa się ze spółgłosek a samogłoski pomiedzy nimi pełnią funkcję morfologiczną. Nazwa jest dosyć niepoważna, ale jak nie masz innej to cóż... Czekam na resztę gramatyki i poprawę błędu w deklinacji. Absolutyw bez ergatywu nie istnieje tak samo jak człowiek nie urodzi się bez mamy i taty. Nawet brak osobnego przypadka nie zwalnia z posiadania funkcji ergatywnej. Którym przypadkiem wyrażamy podmiot w zdaniu przechodnim?
Weź lepiej zaprezentuj jakiś porządny conlang, zanim zaczniesz jechać po cudzych. Można zwrócić uwagę, ale zwykle da się to zrobić trochę milej.
@Czyżyk: Język mi się bardzo podoba, lubię makrony :D Pochwalę za ciekawą i przemyślaną deklinację. Zastanawia mnie tylko brak samogłoski tylnej przymkniętej. Najbliższe masz [ɔ] i [ɵ], ale nie jestem pewien, czy coś bliskiego [u] i tak nie musiało by się wytworzyć. Ale akurat ekspertem od fonetyki nie jestem ;)